Danıştay 13. Daire E.2022/1454 K.2023/180

Dava konusu istem: Devlet Su İşleri 13. Bölge Müdürlüğü tarafından 13/09/2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya-Serik Kırkgeçit Göleti İkmali Tamamlama İşi” ihalesine ilişkin olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 01/12/2021 tarih ve 2021/UY.I-2159 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce; dava konusu ihalede yaklaşık maliyetin 59.050.625,83-TL, sınır değerin 39.844.521,75-TL olarak belirlendiği, davacı tarafından sınır değerin üzerinde 40.322.568,87-TL teklif verildiği, davacı tarafından özetle, "tekliflerini birim fiyat tariflerine dayalı olarak oluşturdukları, ancak 3 iş kaleminde birim fiyat tarifleri ile idarenin yaklaşık maliyete esasa analizlerinin uyumlu olmadığı; şöyle ki, - BF-03 poz numaralı iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde “dolgu yapılmasına uygun malzemelerin taşıtlara yüklenmesi, dolgu sahasına getirilmesi,

idarece uygun görülen kesimlerde tekniğine uygun olarak kullanılması (serme, sıkıştırma, sulama, yıkama vb. dahil)”nın birim fiyata dâhil olan masraflar arasında sayıldığı, idarenin analizinde ise serme, sulama, sıkıştırma girdilerinin bulunmadığı, - BF-05 poz numaralı iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde “Öngermeli kiriş betonu bu poza dahil olup temini, nakliyesi, montajı vb. için ilave bir bedel ödenmeyecektir.” düzenlemesine yer verildiği, idarenin analizinde ise öngerme kirişinin temini, nakliyesi ve montajına ilişkin girdilerin bulunmadığı,

- BF-06 poz numaralı iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde “Öngermeli kiriş donatısı, öngerme çeliği, kılıf borusu da bu pozdan ödenecektir.” düzenlemesine yer verildiği, idarenin analizinde ise öngermeli kiriş donatısı, öngerme çeliği ve kılıf borusuna ilişkin girdilerin bulunmadığı, bu nedenlerle yaklaşık maliyetin ve buna bağlı olarak aşırı düşük teklif sınır değerinin hatalı olduğu, bu doğrultuda yaklaşık maliyetin düzeltilmesi gerektiği" iddiaları ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun dava konusu Kurul kararıyla reddi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas olmak üzere idarelerce, iş kaleminin adı, yapım şartları, ölçü yeri ve şekli, birimi, birim fiyata dahil ve hariç unsurların ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tariflerinin hazırlanmasının mevzuatta öngörüldüğü, dava konusu ihalede birim fiyat tariflerinin ihale dokümanı içinde bulunduğu, ancak ayrıntılı analizlere yer verilmediği; bununla birlikte, davacı tarafından BF-03, BF-05 ve BF-06 poz numaralı iş kalemlerinde bazı girdilerin analizlere dahil edilmediği iddia edilmiş ise de gerek davalı idarece yapılan inceleme gerekse dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden.

BF – 03 poz numaralı iş kaleminin analizi kapsamında, kazı ve moloz nakli girdilerinin bulunduğu, 55.115.1312 poz numaralı girdinin bulunduğu ve bu girdi kapsamında seçme ve toplama karşılığı olarak traktör buldozer, yükleme ve boşaltma karşılığı olarak ekskavatör, serme ve düzeltme karşılığı olarak traktör buldozer ve düz işçi girdilerinin yer aldığı, titreşimli silindirle sedde, dolgu sıkıştırılmasına ilişkin 55.115.1052 poz numaralı girdinin bulunduğu,

55.115.1348 poz numaralı girdinin bulunduğu ve bu girdi kapsamında malzemenin seçilerek taşıtlara yükletilip boşaltılması karşılığı olarak traktör buldozer ve düz işçi girdilerinin yer aldığı, kaya dolgunun tazyikli su ile yıkanmasına ilişkin 55.115.1323 poz numaralı girdinin bulunduğu dolayısıyla dolgu malzemesinin taşıtlara yüklenmesine, dolgu sahasına getirilmesine, serilmesine, sıkıştırılmasına, sulama-yıkama yapılmasına yönelik girdilere yer verildiği,

BF – 05 poz numaralı iş kaleminin analizi kapsamında, öngermeli kiriş betonuna ilişkin maliyet bileşenleri olan çimento, beton, kalıp, kum, beton santrali, işçilik gibi girdilerin yer aldığı, dolayısıyla birim fiyat tarifinde öngermeli kiriş betonuna ilişkin giderlerin de bu iş kalemine dâhil olduğunun belirtilmesinin, öngermeli kiriş betonuna ilişkin çimento, beton, kalıp, kum, beton santrali, işçilik vs. girdilerin de BF – 05 poz numaralı iş kalemine ilişkin analiz girdi miktarları tespit edilirken hesaba katıldığını gösterdiği,

BF – 06 poz numaralı iş kaleminin analizi kapsamında, çeşitli çaplarda betonarme demirlerine (beton çelik çubuğu) ilişkin girdilerin bulunduğu, öngermeli kiriş donatısı ve öngerme çeliği ile kılıf borusuna karşılık olarak çeşitli çaplarda beton çelik çubuklarına ilişkin girdilerin zaten yer aldığı,

bu doğrultuda öngermeli kiriş donatısı ve öngerme çeliği ile kılıf borusuna ilişkin giderlerin de bu iş kalemine dâhil olduğunun belirtilmesinin, bu imalatlara ilişkin beton çelik çubuğu girdilerinin de BF – 06 poz numaralı iş kalemine ilişkin analiz girdi miktarları tespit edilirken hesaba katıldığını gösterdiği anlaşıldığından itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ihalede teklif verilen iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinin ihale dokümanının içinde bulunduğu ancak doküman içinde iş kalemlerine ait ayrıntılı analizlerin verilmediği, boş analiz formatı verildiğinden birim fiyat tarifleri esas alınarak tek tek istenen girdilere göre tekliflerini oluşturdukları, ihale gerçekleşip sınır değerin altında kalan isteklilerden, aşırı düşük teklif açıklamaları istenmesi aşamasında, verilen analizler incelendiğinde analizler ile birim fiyat tarifleri arasında uyumsuzluklar olduğunun fark edildiği,

bunun üzerine yapılan şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının reddedilmesi akabinde işbu iptal davasının açıldığı, yaklaşık maliyete esas analizler ile birim fiyat tariflerinin birebir uyumlu olması gerektiği, çünkü sağlıklı bir teklif hazırlanması ve sağlıklı ihale gerçekleştirilmesi için bunun gerekli olduğu, nitekim, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği düzenlemelerinin de bu yönde olduğu, birim fiyat tariflerinde yer alan bazı girdilerin analize, dolayısıyla yaklaşık maliyete dahil edilmediği için idarece yaklaşık maliyetin düşük hesaplandığı,

birim fiyat tariflerine göre teklif verdiklerinden dolayı tekliflerinin yüksek teklif durumunda kaldığı, şayet tarifler ile analizler uyumlu olsaydı ihalede en avantajlı teklifin kendilerine ait olacağı, üç adet iş kaleminin birim fiyat tariflerinde yer alan çok önemli girdilerin yaklaşık maliyete esas analizlere dahil edilmediği için idarenin yaklaşık maliyet hesabının gerçek imalatlara göre hatalı ve eksik hesaplandığı, örneğin, BF-05 iş kaleminde birim fiyat tariflerinde yer alan öngerme kirişinin temini, işyerine nakliyesi ve işyerinde özel vinçlerle montajına dair girdilerin ve fiyatlarının idarenin analizinde yer almadığı,

ancak birim fiyat tariflerinde, ihaleye katılacakların bu girdileri teklif fiyatlarına dahil etmesinin istendiği, bu girdileri de hesaba katarak teklif verdiklerinden dolayı ve idarenin aynı girdileri yaklaşık maliyetine yansıtmadığı için tekliflerinin idareye göre yüksek kaldığı, dava konusu Kurul kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.