Danıştay 13. Daire E.2022/1814 K.2022/2212

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 27/11/2019 - 18/03/2020 döneminde …Taşımacılık ve Lojistik Ticaret A.Ş. (…) pay piyasasında gerçekleştirilen işlemler ile VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 6. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan eylemlerin gerçekleştirildiğinden bahisle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 104. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1.175.029,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait "derinhisse" isimli twitter hesabı üzerinden yapılan paylaşımlarda; … ile ilgili olarak 04/12/2019 tarihinde tavsiye niteliğinde paylaşımlarda bulunulduğu, 09/12/2019 tarihinde …'ın, bağlı ortağı olan … ile birlikte takip listesine alındığı ve takipçilere bu şirketlerin 18 ile 36 aylık vade için portföylerine alınmasının önerildiği, yine internet hesapları üzerinden yayımlanan takip listesi güncellenerek 01/01/2020 tarihli takip listesinde bu şirketlere de yer verilerek yatırım vadesinin 18 ay olarak belirtildiği,

bu tarihten sonra da hesaplar üzerinden …'ın faaliyet gösterdiği sektör ve şirket yöneticilerinin açıklamaları ile ilgili olarak olumlu nitelikte ve şirkete yatırım yapılmasını teşvik edecek şekilde haber ve bilgilerin paylaşıldığı, bu paylaşımlarda … ve … şeklinde şirketlerin de etiketlendiği, şirketlerin paylarında zaman zaman meydana gelen düşüşler üzerine gelen takipçi yorum ve sorularına, bu şirketler için önerilen yatırım vadesinin uzun olduğu ve kısa dönemdeki fiyat hareketleri ile ilgilenilmediği, tam tersine düşüşlerin pay alımı için bir fırsat olduğu şeklinde cevaplar verildiği,

bu kapsamda inceleme döneminde … payının AOF'si 2019 yılı Aralık ayı başında endeks ile paralel hareket etmekteyken bu tarihten itibaren artış yönünde eğilim göstermeye başladığı, 02/12/2019 tarihinde 1,99-TL olan pay AOF'sinin 24/01/2020 tarihinde %520 oranında artarak 12,33-TL ile en yüksek seviyesine ulaştığı, 30/01/2020 tarihinde payın %51 oranında değer kaybederek 6,05-TL seviyesine gerilediği, 10/02/2020 tarihinde 10,75-TL seviyesine ulaştığı, 19/03/2020 tarihi itibarıyla 4,08-TL seviyesine gerilediği, Reysaş payında fiyat artışının başladığı dönemde payda gerçekleşen işlem miktarında ve yatırımcı sayısında önemli bir artış olduğu,

payın ortalama işlem miktarı 30/10/2019-02/12/2019 döneminde 2.877.679 adet iken 03/12/2019-11/12/2019 döneminde 15.273.815 adet, 09/01/2020-14/01/2020 döneminde 21.282.567 adet işlem gerçekleştirildiği, günlük bazda alış ve satış işlemi gerçekleştiren ortalama yatırımcı sayısının, 30/10/2019-02/12/2019 döneminde ortalama 236 kişi iken, 03/12/2019-11/12/2019 döneminde 2.110 kişiye, 09/01/2020-14/01/2020 döneminde ise 4.959 kişiye yükseldiği,

Davacının "…" isimli twitter hesabı üzerinden 13/01/2020 ve 21/01/2020 tarihlerinde … şirketine ilişkin olumlu paylaşımlarda bulunduktan sonra 14/01/2020 ve 21/01/2020 tarihinde annesi ...'nin hesabı üzerinden toplam 10.000 adet pay satım işlemi gerçekleştirdiği, ... paylarında kendi adına ilk işlemi 11/02/2020 tarihinde yaptığı ve 28/02/2020 tarihine kadar toplamda 12.000 adet pay alım işlemi gerçekleştirdiği,

02/03/2020 tarihinde payın 1.000 adedini sattığı, yine 06/03/2020 tarihinde internet hesapları üzerinden … ile ilgili olumlu yorum ve paylaşımlarda bulunduktan sonra 09/03/2020 tarihinde 2.000 adet satış ve 500 adet alış işlemi, 11/03/2020 tarihinde 2.500 adet satış ve 500 adet alım işlemi, 13/03/2020 tarihinde 3.500 adet alım işlemi, 17-18/03/2020 tarihleri arasında 10.500 adet daha satış işlemi gerçekleştirerek pay stoğunu bitirdiği, böylece … ile ilgili olarak olumlu görüş ve tavsiyelerde bulunduktan sonra bu yöndeki tavsiyelerini değiştirmeden 5 iş günü içerisinde pay satış işlemleri gerçekleştirdiği,

davacı tarafından hisse satışlarını kendisinin değil annesi ...'nin gerçekleştirdiği iddia edilmiş ise de, davacının İş Bankasın'daki vadesiz mevduat hesaplarına 01/01/2016-31/03/2020 tarihleri arasında banka tarafından, bloke konulduğu, Kurul ile yaptığı görüşme sonucunda tutulan tutanağı, 2016-2020 yılları arasında banka hesaplarında bloke olduğu için hesaplarını kullanamadığı, bu dönemde annesinin hesabında işlemler gerçekleştirdiğini belirterek imzaladığı, dolayısıyla davacının Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 6. maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenen eylemlerinin sübut bulduğu anlaşıldığından,

üst sınırdan 1.175.029,00-TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, davacı tarafından, idari para cezasının fahiş olduğu iddia edilmiş ise de, 6362 sayılı Kanun'un 104. maddesi uyarınca piyasa bozucu eylem gerçekleştiren kişiler için öngörülen idari para cezası sınırları içerisinde yatırımcıları zarara uğrattığı, ihlâlin sürekliliği ve başkaca paylarda da aynı ihlâli gerçekleştirdiği gibi hususlar dikkate alınarak idari para cezasının üst sınırdan uygulandığı, dolayısıyla davacının iddialarının dava konusu işlemi kusurlandıracak nitelikte bulunmadığı belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Mahkemece idari para cezasının neden, konu ve amaç unsurları kapsamında detaylı incelemesinin yapılmadığı, cezaların şahsiliği ve ölçülülük ilkelerine dahi değinilmediği, Bölge İdare Mahkemesi'nce de itirazlarının karşılanmadığı, 27 yıldır sermaye piyasalarında faaliyet gösterdiği, faaliyetlerinde ülkemiz lehine olacak piyasa şartlarını ve ülkemiz çıkarlarını düşünen, sermaye piyasalarının ülkemiz çıkarları kapsamında gelişmesi için çaba sarf eden, kendi menfaatleri yerine ülkemiz menfaatlerini düşünen biri olduğu, Kurulca, idari para cezasının eksik incelemeler ve hatalı değerlendirmeler sonucunda verildiği,

hiçbir şekilde toplam değeri piyasa bozucu olarak algılanma ihtimali olmayan hisse senetlerinin sahibi ve satışını yapan kişinin kendisi değil annesi olduğu, kendisi tarafından gerçekleştirilmeyen, kendisiyle ilgisi olmayan işlemlerden dolayı idari para cezası uygulanmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, annesinin hesabını yönetmediği, her evlat gibi annesine ihtiyacı olan tüm konularda yardımcı olduğu, aynı dönemde kendi adına da aynı hisse senetlerinin olduğu,

bu senetleri satmadığı ve senetlerden zarar ettiği, hâliyle kendi adına işlem yapmadığı ve zarara uğradığı bir durumda annesi adına işlem yapmasının düşünülemeyeceği, hisse senetlerinin, kurbanlık alabilmek ve diğer ihtiyaçlarını karşılayabilmek için doğan maddi ihtiyaç sonucunda bankamatik aracılığıyla annesi tarafından gerçekleştirildiği, annesinin hesabını kendisi yönetseydi paylaşımlarına paralel olarak hisse senetlerini annesine sattırmayacak, kurbanlık ihtiyacını kendisi karşılayacak ve satış işlemlerini bankamatikten yapmayacak, ayrıca aynı hisse senetlerinin sahibiyken aynı işlemleri kendisi için de yapacak olduğu,

idari para cezasının üst sınırdan verilmesinin hukuka aykırı olduğu, ölçülülük ilkesine aykırı davranıldığı, piyasa bozucu eylemin söz konusu olmadığı, kendisine ait olmayan hisse senetlerinin kendisi ile ilgisiz bir şekilde satılmasının zorlamayla ve kabul edilemez bir şekilde kendisine mâl edilmeye çalışıldığı, Kurulca takdir yetkisinin hatalı ve kötü niyetle kullanıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının kendisine ait twitter hesabından pek çok kez …'ın da içinde yer aldığı bebek şirket olarak nitelediği şirketler için kısa vadeli yatırım yapılmaması gerektiğini, kısa vadeli düşüşlerin önemli olmadığını, payda zaman zaman düzelmelerin olmasının normal olduğunu, panikle erken yapılan satışların kaybettireceğini ve pişmanlık oluşturacağını, tam tersine düşüşün yeni alımlar için fırsat yarattığını ve … grubu paylarının vadesinin 18-36 ay olduğunu belirtmesine rağmen, aslında payın geleceğine güvenmediği ve kendi hesabında bulunan Reysaş paylarını zararına satarak riskini sınırladığı,

… payı ile ilgili olumlu yorum ve tavsiyelerde bulunulmasından sonraki 5 iş günü içinde bu yorum ve tavsiyeler değiştirilmeden satış işlemi gerçekleştirilmesinin yatırımcıları yönlendirmeye yönelik ve piyasa bozucu eylem niteliğinde olduğunun açık olduğu, davacı tarafından verilen ifade ve savunmada annesinin hesabından işlem gerçekleştirdiğini beyan etmesine rağmen dava aşamasında bu hususların inkar edildiği, mevzuatta eylemlerin piyasa bozucu olarak nitelendirilmesi için eylem neticesinde menfaat elde edilmesi şartının aranmadığı,

aynı şekilde kişi zarar etmişse bu durumun idari para cezasını azaltıcı bir etkisi olduğundan söz edilemeyeceği, zira idari para cezasının amacının yatırımcıları ve piyasayı korumak olduğu, Tebliğ'in 6. maddesinin dördüncü fıkrasına uyan işlem kalıbının inceleme dönemi boyunca defalarca tekrarlandığı, bu kapsamda idari para cezasının üst sınırdan uygulanmasının uygun olacağının değerlendirildiği, kamu yararına hizmet etmekte olup davacıya yapılmış haksız bir uygulama veya takdir yetkisinin hatalı ve kötü niyetle kullanılması veya ölçülülük ilkesinin ihlâlinin söz konusu olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.