Danıştay 13. Daire E.2022/2012 K.2022/2586

Dava konusu istem: 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 101. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi ve Bilgi Suistimali ve Piyasa Dolandırıcılığı İncelemelerinde Uygulanacak Tedbirler Tebliği'nin (Seri: V, No:101.1) 6. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacı hakkında iki yıl süre ile borsalarda geçici işlem yasağı getirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı haftalık Sermaye Piyasası Kurulu Bülteninde yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce Dairemizin 04/11/2020 tarih ve E:2020/84, K:2020/3021 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davalı idarenin, ilgili bulunduğu piyasada 6362 sayılı Kanun'la kendisine tanınan yetkiyi kullanarak çıkardığı düzenleyici (kural) işlem niteliğinde olan Tebliğ'in ve bu Tebliğ'de yer alan kurallarla öngörülen idarî tedbirlerin, kişilerin aleyhine sonuç doğuracak şekilde geçmişe ve tamamlanmış ve hukukî sonuçlarını doğurmuş hukukî eylemlere etkili olarak uygulanmasında hukuka uygunluk bulunmadığı;

Öte yandan, somut uyuşmazlık bakımından, davalı idare tarafından idarî tedbir olarak nitelendirilen dava konusu işlemin hukukî niteliğinin, başka bir ifadeyle idarî yaptırım karakteri taşıyıp taşımadığının da tespitinin gerektiği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 16. maddesinde yer verilen, idarî yaptırımların, idarî para cezası ve idarî tedbirlerden ibaret olduğu ve ilgili kanunlarda yer alan diğer tedbirlerin idarî tedbirlerden olduğu yönündeki kurallar uyarınca.

6362 sayılı Kanun'da (ilgili kanun) yer alan borsalarda işlem yapma yasağına ilişkin tedbirin (diğer tedbirler), idarî yaptırımlar konusunda genel kanun niteliğini haiz Kabahatler Kanunu'ndaki hukukî tanımlamaya göre bir idarî yaptırım olduğu, piyasanın etkin ve sağlıklı işleyişi bakımından sakınca oluşturabilecek fiil veya durumları nedeniyle kişilerin borsalarda geçici veya sürekli olarak işlem yapmasının yasaklanmasını düzenleyen kuralın ise, ilke olarak kanun koyucu tarafından getirilen idarî bir önlem olduğu,

işlem yapma yasağının hangi şartların varlığı hâlinde bir idarî tedbir olarak nitelendirilebileceğinin açıklığa kavuşturulmasının gerektiği;

Dosyanın incelenmesinden, Kurul'un ... tarih ve ... sayılı kararı ile, 03/01/2013-27/05/2013 döneminde “Denge” pay piyasasında gerçekleştirilen piyasa dolandırıcılığı niteliğindeki işlemlerde sorumluluğu bulunan kişiler hakkında 6362 sayılı Kanun'un 107/1. maddesi kapsamında işlem yapılmak üzere savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, ayrıca haklarında suç duyurusunda bulunulmasına karar verilen kişilerle birlikte aralarında davacının hesabının da bulunduğu suça konu işlemlerin gerçekleştirildiği hesapların sahipleri hakkında Tebliğ'in 6. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 2 yıl süreyle borsalarda geçici işlem yapma yasağı kararının alındığı;

Bu itibarla, her ne kadar davalı idare tarafından "idarî tedbir" niteliğinde işlem tesis edildiği belirtilse de, dava konusu işlemin "idarî yaptırım" mahiyeti taşıdığı dikkate alındığında, 21/01/2014 tarih ve 28889 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandıktan üç ay sonra yürürlüğe giren Tebliğ'in ve bu Tebliğ'de öngörülen "idarî tedbirlere" ilişkin kuralların, davacının 2013 yılında işlediği eylemler sebebiyle geçmişe etkili olarak uygulanması suretiyle hukukî güvenlik ilkesine aykırı şekilde tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Kurul’un varoluş amacının sermaye piyasasının adil ve düzenli bir şekilde işleyebilmesi olduğu, bu nedenle kanun koyucu tarafından idari tedbir alabilme yetkisinin verildiği, dava konusu işlemin idari tedbir niteliğinde olduğu, Tebliğ düzenlemelerinin hukuki belirlilik ve hukuki güvenlik ilkelerine aykırı olmadığı, dava konusu işlem tarihinde Tebliğ’in yürürlükte bulunduğu, Tebliğ’de davacı lehine düzenlemeler bulunduğu, işin mahiyeti nedeniyle fiil tarihiyle tedbirin uygulandığı tarihlerin örtüşmesinin imkânsız olduğu, işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuatın uygulanması gerektiği, dava konusu işlemin ceza niteliğinde bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu işlem tesis edilmeden önce kendisinden savunma alınmadığı, işlemin kendisine tebliğ edilmediği, suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlâl edildiği, uyuşmazlık konusu fiillerle doğrudan veya dolaylı bağlantısının bulunmadığı, dava konusu işlemin ceza mahiyetinde olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.