Danıştay 13. Daire E.2022/2489 K.2022/2908

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından kiralanmak istenilen, Zonguldak ili, … ilçesi, … Mahallesi'nde devlet ormanı üzerinde toplam 771,05 m² alanda bulunan bina ve tesislerin, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 51/g maddesi uyarınca pazarlık usûlüyle eski kullanıcısına 20 yıl süreyle kiraya verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı …Bakanı Olur'unun iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davalı idarece Zonguldak ili, ... ilçesi,.

Mahallesinde 5.565,20m2 devlet ormanı üzerinde bulunan 26.4m2 alanlı danışma binası, 1m2 alanlı danışma binası, 466,55 m2 alanlı patlayıcı madde depo binası ile 277,1m2 alanlı 2 katlı binadan oluşan toplam 771.05m2 alanlı bina ve tesislerin eski kullanıcısı (izin sahibi) olması sebebiyle 2886 sayılı Kanun'un 51/g ve Orman Genel Müdürlüğü Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 61/5-f maddeleri uyarınca müdahil şirkete pazarlık usulüyle kiralanmasına karar verildiği,

ancak adı geçen şirketin söz konusu taşınmazları daha önceki kullanımının bir kira sözleşmesine değil, 6831 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca madencilik faaliyeti kapsamında verilen izne dayandığı, 2012 yılında verilen söz konusu iznin ise ilgilinin patlayıcı madde depolama ve ticareti yapmak amacıyla yaptığı yatırımı değerlendiremediğinden bahisle iptalini talep etmesi üzerine … tarih ve … sayılı izin iptal Olur'u ile iptal edildiği, … tarihinden dava konusu işlemin tesis edildiği tarihe kadar taşınmazın kullanımına ilişkin olarak 6831 sayılı Kanun'un 16. ve 17. maddeleri uyarınca verilmiş herhangi bir iznin bulunmadığı,

eski kullanımının da kira ilişkisine dayanmadığının anlaşıldığı;

Bu durumda, ihalelerde kapalı teklif usulünün esas olduğu ve pazarlık usulünün uygulanabilmesi için "kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen" yerlerin ihalesinin pazarlık usulüyle yapılabileceği kuralına karşın, uyuşmazlık konusu alanın kullanışının özelliği, idareye yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesinin uygun görülmediğine ilişkin dava dosyasında herhangi bir tespite yer verilmediği,

başka bir anlatımla, dava konusu yerlerin hangi kullanış özelliğinden dolayı ihalenin kapalı veya açık teklif usûlleriyle gerçekleştirilemeyeceğinin davalı idarece ortaya konulamadığı, ayrıca, söz konusu taşınmazların pazarlık usulüyle bedel tespit komisyonu tarafından belirlenen bedel üzerinden kiraya verilmesinde idareye yarar olup olmayacağı bakımından konu irdelendiğinde, 2886 sayılı Kanun'a göre açık veya kapalı teklif usûlü ile ihalenin gerçekleşmesi hâlinde daha çok isteklinin ihaleye katılabileceği ve muhammen bedelin daha fazla üstünde teklifle ihalenin sonuçlanabileceği,

böylece davalı idareye daha fazla yarar sağlanabileceği açık olduğundan ve davalı idarece pazarlık usûlünün tercih edilmesine ilişkin olarak herhangi bir haklı sebep veya gerekçenin gösterilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idareler tarafından, uyuşmazlığa konu taşınmazların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren eski kiracı olan müdahile Orman Genel Müdürlüğü Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliği'nin 61. maddesinin 5. fıkrasının (f) bendi gereği pazarlık usulü ile ihale edildiği, anılan Yönetmelik maddesi gereği kiraya verilecek taşınmazların kullanışlarının özelliği veya idareye yararlı olması hususlarının varlığının kabul edildiği, taşınmazın sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getiren eski kiracı konumundaki müdahil adına 20 yıllığına kiralandığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu;

davalı idareler yanında müdahil tarafından ise davanın süresinde açılmadığı, Orman Bölge Müdürlüğü ve Orman İşletme Müdürlüğü'nün pazarlık usulü işlem yapmaya yetkili olduğu, kiralanan taşınmazın ilk kullanımdan itibaren kullanımına ara verilmediği, idare ile aralarında kira ilişkisinin devam ettiği, kendilerinin tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirdikleri, uyuşmazlığa konu taşınmazda senelerdir yatırım yapıldığı, tekrar ihaleye çıkılmasında kamu yararının bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.