Danıştay 13. Daire E.2022/2745 K.2025/11

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, “... Mahallesi,...Caddesi, No:... (... ada,...pafta, ... parsel) Turgutlu/MANİSA” adresinde bulunan tesis için bayilik lisansı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun 5015 sayılı Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi (İdare Mahkemesi kararında sehven sekizinci fıkrası yazılmıştır) uyarınca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından dava konusu işlemin yetki yönünden sakat olduğu ileri sürülmüş ise de, 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesine 6718 sayılı Kanun'un 7. maddesiyle eklenen ek fıkrada, "Kurul, ilgili piyasa kanunlarında tanımlanan önlisans, lisans ve sertifikaların verilmesi,

tadili, geçici olarak durdurulması ve iptali ile ön araştırma ve soruşturma işlemlerinin yürütülmesi hususunda ilgili kanunlar tarafından kendisine verilen yetkilerin bir kısmını veya tamamını Başkanlığa ve/veya ilgili hizmet birimine devredebilir." kuralına yer verildiği ve iş bu düzenleme kapsamında, ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla, "Bayilik, Serbest Kullanıcı ve Taşıma Lisanslarına ilişkin olarak.

Lisans, tadil, süre uzatımı başvurularının ve sona erdirme işlemlerinin değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması işlemlerine ilişkin olarak Kurula verilmiş yetkilerin, 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 5. maddesi kapsamında Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı'na devredilmesine" karar verildiği görüldüğünden, dava konusu işlemde yetki yönünden herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı;

kaçakçılık fiillerinin tespit edildiği tesisler hakkında düzenlenen idari para cezası ödenmeden söz konusu tesis hakkında ilgilisiyle birlikte başka bir gerçek veya tüzel kişiye de yeniden lisans verilemeyeceğinin kanunda açıkça düzenlendiği, lisans başvurusuna konu tesis için önceki lisans sahibi ...

İnşaat Gıda Giyim Nakliyat Petrol Ürünleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen idari para cezasının ise henüz tahsil edilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, önceki lisans sahibi hakkında idari para cezasına konu kaçakçılık fiiline ilişkin olarak yapılan ceza yargılamasında şirket yetkilisi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, Kurul tarafından karar alınması gerektiğinden dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Üye ... ve Üye ...'ın.

"1982 tarihli Anayasamızın Cumhuriyet'in niteliklerini belirleyen 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti Devletinin bir hukuk devleti olduğunun belirtildiği, yine 35. maddede mülkiyet hakkının, 48. maddede teşebbüs hürriyetinin ve 49. maddede çalışma hakkının güvence altına alındığı, öte yandan, hukukun temel ilkelerinden olan suçun şahsiliği ilkesi uyarınca hiç kimsenin bir başkasının fiilinden sorumlu tutulamayacağı, bir başkasının fiili sebebiyle mülkiyet hakkına ve teşebbüs hürriyetine sınırlama getirilmesinin hukuk devleti ilkesi ile bağdaştırılmasının mümkün olmadığı,

belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin dayanağı olan 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinin "Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." şeklindeki son cümlesi Anayasa’ya aykırı olduğundan, söz konusu cümlenin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması gerektiği" yolundaki görüşüne karşılık, söz konusu düzenleme Anayasa'ya aykırı görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.