Danıştay 13. Daire E.2022/304 K.2022/1095

Dava konusu istem: Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü'nce 10/08/2021 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "Karayolları 132 (Antalya) ve 134 (Burdur) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buzla Mücadele İşlerinin Yapılması İşi" ihalesine ilişkin olarak ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 15/09/2021 tarih ve 2021/UY.I-1714 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; acil yama işlerine ilişkin iş tarifinde km başına 0,5 m³ acil yama yapılacağının öngörüldüğü, uygulama projesi başlıklı belgelerin içeriğinde ihale konusu işin ifa edileceği yolların uzunluğuna ve niteliklerine ayrı ayrı yer verildiği, söz konusu miktarlar göz önüne alınarak toplam acil yama işlerinin miktarının hesaplanabileceği, ayrıca tarif içerisinde yama malzemesinin idare tarafından temin edileceğinin belirtildiği,

malzemelerin idarenin plent merkezlerinden naklinin gerçekleştirileceği, idarenin şikâyete cevabında da bu durumu teyit ettiği, İdari Şartname’nin 12. maddesi gereği isteklilerin tekliflerini hazırlamadan önce ihalenin yapılacağı yeri gezip gerekli hesaplamaları yaptığının kabul edilmesi gerektiği ve basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin idarenin plent merkezlerinden ortalama mesafeleri hesaplayıp tekliflerini oluşturabilecekleri,

idarenin bu konuda isteklilere bir insiyatif alanı bıraktığı hususları ile Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.2. maddesindeki açıklama gereği aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi durumunda idarenin yaklaşık maliyetine esas nakliye mesafelerine aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilecek yazıda yer verileceğinden davacının götürü bedel teklif verilmesi öngörülen 9 adet iş kalemine km bazında fiyat verilmesi gerektiği, söz konusu işlerden acil yama işlerinin yapılmasında her bir km için kaç ton yama malzemesi kullanılacağına dair bir ibare bulunmadığı, yama malzemesi naklinin kaç km mesafeden yapılacağına değinilmediği,

sathi kaplama yolda km başına ne kadar miktarda yama kullanılacağının ihale dokümanında düzenlenmediği, idare tarafından verilen cevapta şube şefliklerindeki plent sahalarından malzeme naklinin yapılacağı belirtilmiş olmasına rağmen nakliyenin kaç km mesafeden yapılacağından söz edilmediğine yönelik 1. iddiasının yerinde bulunmadığı;

İhaleye ait Uygulama Projesi'nin 1.2. maddesinin son kısmında yer alan “bir yılda km başına 8 adet CTP yol kenar dikmesi değişimi, 40 adet CTP yol kenar dikmesi yıkanması, 2 adet CTP yol kenar dikmesi reflektörü yapıştırılması”na yönelik düzenleme içeriğinde km başına 8 adet CTP yol kenar dikmesinin değişiminin yapılacağı ve 40 adedinin yıkanacağı açıkça belirtildiğinden davacının yol kenar dikmesi ve kar direklerinin bakım iş kaleminde CTP dikilmesinin ve yıkanmasının km başına kaç adet yapılacağının belirtilmediğine yönelik 2. iddiasının yerinde bulunmadığı;

İhale dokümanı içerisinde yer alan Birim Fiyat Tarifleri başlıklı doküman içerisinde “Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif İle Yapılacak İşler" başlıklı madde içeriğinde 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin aylık pursantaj oranlarına yer verildiği,

ihale konusu işte km başına 24 saat formen ve 48 saat düz işçi çalıştırılacağı, toplam mesafenin belli olması nedeniyle işçilik hesaplamalarının asgari olarak yapılabileceği anlaşıldığından davacının götürü bedel kısmında trafik kazası ve çökme gibi acil durumlara müdahale edilmesi iş kalemi için işçilik oranlarının bilinmediği ve maliyet hesabı açısından tereddüt oluştuğu, idarenin vermiş olduğu cevapta da işçilik oranlarına değinilmediğinin kabul edildiği, söz konusu kısma ilişkin pursantaj oranlarının belirlenmediğine yönelik 3. iddiasının yerinde bulunmadığı;

Paçal iş kalemlerine ilişkin analiz girdi tablolarına aşırı düşük teklif sorgu yazısı ekinde yer verilmesinin yeterli olacağı, birim fiyat tariflerinde şikâyete konu iş kalemine ilişkin ayrıntılı tarifin, birim fiyat dahil olan ve olmayan masrafların belirtildiği hususları göz önüne alındığında, basiretli tacir sıfatını haiz ve daha önce ihale konusu işle benzer nitelikte işleri tamamlamış olan isteklilerin teklif fiyatını oluşturabileceği, olası bir aşırı düşük teklif açıklaması durumunda idare tarafından girdi ve miktarların yer aldığı analiz tablolarının kendisine verileceği,

isteklinin teklifini bu doğrultuda idareye açıklayabileceği anlaşıldığından davacının yol sathının, bordür ve oto korkuluk dipleri ile tretuvarlarının makine ve elle süpürülmesi kısmı açısından işçilik miktarı ile süpürge makinesinin saatlik mesafesine değinilmediği, idarenin cevabında iş kaleminin paçal pozlardan oluştuğu gerekçesiyle ayrıntı verilmediğine yönelik 4. iddiasının yerinde bulunmadığı;

İdarenin birim fiyat tarifinde ayrıntılı şekilde iş kalemini tarif ettiği, basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerin söz konusu iş kalemine ilişkin birim fiyatlarını bu tarif içeriğinde yer alan talepleri asgari oranda sağlayacak şekilde oluşturmaları gerektiği, idarenin anılan iş kalemi için bir işçi sayısı belirmemesi durumunun yapılması istenilen işin işçi sayısı üzerinden değil dekar üzerinden yapılmasını istediği şeklinde yorumlanması gerektiği,

yabani otların idarenin uygun göreceği yere dökülmesi durumunun nakledilmesi gereken malzemenin kesilmiş olan yabani otlar olmasından dolayı ve özellikli inşaat atığı olmamasından dolayı nitelikli bir nakliye masrafı olarak ele alınmasının gerekmeyeceği, ihale konusu benzer işleri yapmış olması gereken isteklilerin bu durumu göz önünde bulundurarak tekliflerini hazırlayabilecekleri, herhangi bir aşırı düşük teklif açıklama talebi durumunda idarenin şikâyete konu iş kalemine yönelik analiz girdi ve miktarlarının yer aldığı analiz tablolarını,

nakliye mesafelerini isteklilere göndereceği ve isteklilerin hazırlamış olduğu teklif bedellerini de bu bilgiler doğrultusunda açıklayabilecekleri hususları birlikte değerlendirildiğinde davacının yabani otların biçilmesi işinde bir işçinin bir dekarda ne kadar süreli olarak çalışacağı ve çıkan atık malzeme nakil miktarının belirtilmediği, anılan belirsizlikler nedeniyle ihaleye sağlıklı şekilde teklif verilmesinin mümkün olmadığına yönelik 5. iddiasının yerinde bulunmadığı;

Bu durumda, 1., 4. ve 5. iddialarına ilişkin olarak, teklif oluşturma aşamasında ihale dökümanı ve işin yapılacağı yerin teklif sahiplerince basiretli bir tacir gibi incelenmesine ve bu yönde değerlendirme yapmalarına imkân bulunduğu, ihale dokümanında her detaya ayrıntısıyla yer verilmesine imkân olmadığı, dokümanın içeriğinden hesaplama yahut başka usulle tespit edilebilen detayların teklif sahipleri tarafından bu hâliyle dikkate alınabileceği; 2. ve 3. iddialarına ilişkin ise davacının iddialarının aksine ihale dokümanında gerekli düzenlemelerin yapılmış olduğu açıkça görüldüğünden davacının aktarılan iddialarının yerinde bulunmamasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihale dokümanında maliyet hesabı ve sağlıklı teklif oluşturma açısından düzenleme yapılarak düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği, itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının ihale dokümanına yönelik iddialarının yerinde bulunmadığı, mevcut ihale dokümanın sağlıklı teklif vermeye uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usule ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.