Danıştay 13. Daire E.2022/3341 K.2022/4448

Dava konusu istem: … Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi (...) pay piyasasında 24/03/2020-01/04/2020 tarihleri arasında gerçekleştirilen işlemlerin Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği (VI-104.1)’nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (a), (c), (ç) ve (f) bentlerinde tanımlanan piyasa bozucu eylemleri oluşturması nedeniyle davacı hakkında 1.264.100,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

Denetleme Raporunda yer alan tespitler çerçevesinde davacı, ..., ..., ... ve ...'nin yatırımcı grubu olarak nitelendirilerek anılan kişiler hesaplarına gerçekleştirilen işlemlerin birlikte değerlendirildiği, inceleme döneminde davacı, ... ve ... hesaplarına ... payında ortak IP numaralarından aynı günlerde emir iletildiği, yapılan incelemede yatırımcı grubu hesaplarına 24/03/2020-01/04/2020 döneminde 2.497.295 adet alım (%52,4) ve 594.768 (%12,5) adet satım işlemi gerçekleştirilerek 1.902.527 adet ... payı alındığı,

en fazla net alım yapılan iki tarih olan 26/03/2020 (707.755 adet net alım) ve 27/03/2020 tarihlerinde (715.343 adet net alım) payın ağırlıklı ortalama fiyatının sırasıyla %10,8 ve %14,2 oranında arttığı, en fazla işlemin 1.028.169 adetle 31/03/2020 tarihinde gerçekleştiği, inceleme dönemindeki işlemlerin %6,5’inde (310.875 adet) yatırımcı grubunun hem alıcı hem de satıcı tarafta yer aldığı, bu nitelikteki işlemlerin 231.780 adedinin aynı zamanda en fazla işlemin yapıldığı tarih olan 31/03/2020’de gerçekleştiği, bu tarihteki işlemlerin %22,5’inde yatırımcı grubu hesaplarının hem alıcı hem de satıcı tarafta yer aldığı,

yatırımcı grubunun payın fiyatını önce tavan fiyat seviyesi olan 1,73-TL'ye yükselttiği, ardından tavan fiyat seviyesinden ilettiği yüksek miktarlı alım emirleriyle fiyatı tavan seviyesinde sabit tuttuğu, payın piyasasını kontrol ettiği, yatırımcı grubunun payın fiyatı ve piyasası üzerinde hâkimiyet kurarak payın fiyatının sağlıklı şekilde oluşumunu ilettiği emirler ve gerçekleştirdiği işlemlerle güçleştirdiği, sağlıksız piyasa koşulları nedeniyle payın kapanış seansında hiç işlem gerçekleşmediği, hatta kapanış seansında fiyat belirlenemediği,

yatırımcı grubu hesaplarına 31/03/2020 tarihli sürekli işlem yönteminin geçerli olduğu zaman aralığında gerçekleştirilen işlemler incelendiğinde ise, 12:56:10.691-13:15:41.612 zaman aralığında tavan fiyat seviyesi olan 2,09-TL’den davacı hesabına sadece 1 emirle iletilebilecek alım emirlerinin peş peşe ve 88 farklı emirle iletildiği, küçük miktarlı alım emirleri iletilerek payın piyasasında fazla sayıda sözleşme ile işlemlerin gerçekleştirilmesinin istendiği, ayrıca payın aktif bir piyasası olduğu ve sürekli alım emri iletildiği izlenimi verilmesinin amaçlandığı,

bu emirlerin ardından yatırımcı grubunun payın piyasasında kurduğu hâkimiyetin iyice arttığı, arzın sıfırlanması ve yatırımcı grubu hesaplarına tavan fiyat seviyesinden iletilen yüksek miktarlı alım emirleri nedeniyle diğer yatırımcıların payın piyasasından alım yapmasının iyice güçleştiği, bu sağlıksız piyasa koşulları nedeniyle 13:15:41.613-18:00:00 zaman aralığında 14 farklı sözleşme ile tamamı tavan fiyat seviyesinden sadece 8.450 adet işlem gerçekleştirildiği ve bu işlemlerin tamamında O.D.’nin alıcı olduğu,

işlem gerçekleşen 9 fiyat seviyesinin 8’inden yatırımcı grubu hesaplarına 160.999 adet net alım yapılırken, tavan fiyat seviyesinden 116.807 adet net satım yapıldığı, diğer bir deyişle yatırımcı grubunun statik seans durdurmanın ardından payın fiyatını ilettiği emirler ve gerçekleştirdiği işlemlerle önce tavan fiyat seviyesi olan 2,09-TL’ye yükselttiği, ardından tavan fiyat seviyesinden ilettiği yüksek miktarlı alım satım emirlerini bilinçli olarak eşleştirerek tavan fiyat seviyesinden yüksek miktarlı karşılıklı işlemler gerçekleştirdiği,

arzın sıfırlanması ve yüksek miktarlı alım emirlerinin etkisiyle payın piyasasını kontrol ederek yatırımcı grubunun fiyatı tavan fiyat seviyesinde sabit tuttuğu, yatırımcı grubunun düşük fiyat kademelerinden aldığı 160.999 adet payın 116.807 adedini kârlı bir şekilde sattığı, bu itibarla, davacı tarafından ... pay piyasasında 24/03/2020-01/04/2020 döneminde gerçekleştirilen işlemlerin Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (a), (c), (ç) ve (f) bentlerine aykırı olduğu anlaşıldığından,

davacının elde ettiği menfaat tutarı olan 632.050,00-TL'nin iki katı olmak üzere toplam 1.264.100,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, inceleme döneminde ... pay piyasasında gerçekleştirdiği işlemlerin makul ekonomik ve finansal gerekçelere dayandığı, alım-satım emirlerinin piyasa bozucu eylem olarak nitelendirilmesinin gerçeği yansıtmadığı, idarî para cezasının dayanağı olan incelemede paya ilişkin işlemlerin ferdileştirilmediği, idarece mevcut olduğu iddia edilen yatırımcı grubunun arasındaki bağlantıya ilişkin olarak herhangi bir gerekçe belirtilmediği, uygulanan idarî para cezası miktarının ölçüsüz olduğu, para cezasının hesaplanmasına esas alınan menfaatin ne suretle hesaplandığının ve miktarının ispata muhtaç olduğu,

menfaat tutarının bilirkişi tarafından hesaplanması gerektiği, savunma isteme yazısında denetleme raporunda yer alan bazı hususlara değinilmediği, Tebliğ'de düzenlenen fiil nedeniyle idarî para cezası uygulanmasının kanunilik ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.