Danıştay 13. Daire E.2022/3364 K.2023/1526

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "…" logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 08,17/09/2020 ve 19,25/10/2020 tarihlerinde yayınlanan "…" isimli yarışma programında, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinde yer alan yayın ilkesinin ihlâl edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca 1.361.863,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (Üst Kurul) …tarih ve …sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; dava dosyasına ekli DVD içeriğinde yer alan video kaydı ve diğer bilgi ve belgeler bir bütün olarak incelendiğinde, anılan programın yarışma niteliğinde olduğu, yarışmacıların yemek yaptığı ve jüri üyelerince tadım işlemlerinin gerçekleştirildiği.

08/09/2020 tarihli yayının 22:53:13 ve devamının incelenmesinden, …isimli yarışmacının yaptığı yemeği yarışma formatı gereğince jüri üyelerine tadım için götürdüğü, … isimli jüri üyesinin …isimli yarışmacının yemeğine hitaben "Bu ne abi?" dediği, …isimli yarışmacının "Kusura bakmayın şef" dediği, bunun üzerine …isimli şahsın "Neye kusura bakmayayım.", "Hayırdır neye kusura bakmıyoruz ya. Sen nasıl getirebiliyorsun böyle bir şef yemeğini buraya.

Getirme daha iyi" ifadelerini kullandığı, devamında "Niye getirdin, ne yaptın" gibi ifadeleri kullanmayı tekrar ederek yarışmacı …ve yemeği hedef aldığı. 17/09/2020 tarihli programın 23:04:33 ve devamının incelenmesinden, … isimli şahıs ile …isimli yarışmacı arasında bir diyalogun yaşandığı, …isimli şahsın …isimli yarışmacıya hitaben "Ya hadi neyse Allah bize sabır versin, sen git ya, git! gerçekten git yani, al tabağını git" dediği.

19/10/2020 tarihli programın 22:35:13 ve devamının incelenmesinden, …isimli şahıs ile …isimli yarışmacı arasında bir diyalogun yaşandığı, …isimli şahsın …'a "Oğlum" diye hitap ettiği, "Yemeği bitireceksin, beni sinirlendirme" dediği.

25/10/2020 tarihli programın 00:22:16 ve devamının incelenmesinden, …ve …isimli yarışmacılar arasında geçen diyalogda …isimli şahsın …isimli şahsa "Lan", "Oğlum" ifadelerini kullandığı; bu durumda, "…" isimli programın dava konusu bölümlerinde, program paydaşlarının birbirleriyle küçük düşürücü ve aşağılayıcı şekilde konuştuğu, …isimli şahsın kullandığı cümlelerin insan onuruyla bağdaşmadığı ve yayınlanan programın "…" formatında olmasının insan onurunu ihlâl etmeye imkân tanımayacağı anlaşıldığından, dava konusu Üst Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihlâle konu bölümlerde geçen diyalogların bazı kısımlarının, idari işlemde ve yargı kararında adeta cımbızla çekilerek somut gerçekliği çarpıtacak düzeyde subjektif ve abartılı bir şekilde yorumlandığı, aşçılık mesleğinin usta-çırak ilişkisi şeklinde yapıldığı, adı geçen şefin de yarışmacıya meslekleriyle ilgili konuları öğretmeyi ve yarışmacının mesleki hayatında kendisine fayda sağlayacak önemli bilgileri vermeyi amaçladığı, jüri üyelerinin hepsi program esnasında ve sonrasında yarışmacılara başarılı olabilmeleri için destek verdiği, yarışma atmosferinin yaşandığı bir ortamda rekabetin yaşanmasının olağan olduğu,

ancak bu durumun yarışmacılar arasında hoşgörü ve centilmenliğin hakim olamayacağı şeklinde yorumlanmaması gerektiği, yayında kaba, argo, küfür, hakaret ya da iftira niteliğinde ifadelerin yer almadığı, ihlâle konu edilen ifadelerin yarışmanın olağan seyri ve psikolojisi içinde yapılan basit ve sıradan eleştirilerden ibaret olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, söz konusu programda şiddet eğilimi gösterilerek, kaba, öfke dolu, aşağılayıcı ve küçük düşürücü ifadeler kullanılmak suretiyle sorumlu yayıncılıktan uzak bir anlayışın gösterildiği, her yaştan izleyicisi bulunan bu tarz beceri yarışmalarının etkileme gücünün yüksek olduğu, söz konusu programa yönelik izleyicilerden gelen yoğun şikâyetlerin yanında programın izlenme oranlarının da yüksek olduğu, hiç kimsenin aşağılayıcı, baskıcı ve onur kırıcı söz ve davranışlara maruz kalacağına ve hakkını aramayacağına dair sözleşme yapamayacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.