Danıştay 13. Daire E.2022/3841 K.2023/2781

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olan … Hidrolik - … Petrol Ürünleri Nakliye Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ait akaryakıt istasyonunda 14/07/2014 ve 22/07/2014 tarihlerinde yapılan denetimlerde, istasyonda otomasyon sistemine bağlı olmayan tank tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 7. maddesinin 6. fıkrası ve 1240 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının mülga 4. maddesinin 1. fıkrasına aykırılık nedeniyle aynı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca davacı şirkete 883.405,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda 14/07/2014 ve 22/07/2014 tarihlerinde denetim yapıldığı, yapılan denetimlerde diğer hususların yanında iki adet yakıt tankının vaziyet planında görülmediği ve otomasyon sistemine bağlı olmadığı tespitlerinde bulunduğu, bunun üzerine davacı şirket hakkında soruşturma açıldığı, soruşturma sürecinin sonunda … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporu'nun düzenlendiği,

davacının savunmasının alınmasını müteakip söz konusu rapordaki tespitler esas alınarak "iki adet yakıt tankının otomasyon sistemine bağlı olmaması" eyleminin 5015 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 6. fıkrası ve 1240 sayılı Kurul kararının mülga 4. maddesinin 1. fıkrasına aykırılık teşkil ettiği gerekçesiyle dava konusu Kurul kararının tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Uyuşmazlık konusu olayda, davacı şirketin bayisinde yapılan denetimlerde iki adet yakıt tankının vaziyet planında görülmediği ve otomasyon sistemine bağlı olmadığı hususunun tespit edilmiş olduğu, bu hususta bir uyuşmazlık bulunmadığı, ilgili mevzuatta her iki eylemin de bayi ve dağıtıcı lisansı sahipleri açısından ayrı ayrı yaptırıma bağlanmış olduğu, iddiaların aksine bayi tarafından 24/03/2014 tarihli lisans alınmadan önce kapatılan Yarma Belediyesi tarafından verilen … tarih ve … sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nda iş yerinde dört deponun bulunduğu belirtilerek her birinin hacimlerine yer verildiği,

soruşturma sürecini takiben davacının savunması alındıktan sonra işlem tesis edilmiş olduğu hususları dikkate alındığında, sübuta erdiği anlaşılan eylemin kanuni karşılığı olarak tesis olunan dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, soruşturma raporunda 5015 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 4. fıkrasının (l) bendine aykırılıktan sorumlu tutuldukları ve savunmalarını da ona göre vermelerine karşın, dava konusu Kurul kararında 7. maddenin 6. fıkrasına aykırılık nedeniyle yaptırıma tâbi tutuldukları ve bu nedenle savunma haklarının ihlâl edildiği ileri sürülmüş ise de anılan soruşturma raporunun tebliğini müteakip davacı tarafından sunulan 25/12/2017 tarihli savunma yazısında, 5015 sayılı Kanun'un 7. maddesinin 6. fıkrasının metnine de yer verilmek suretiyle anılan maddenin kapsamına giren hususlarda açıklamalara yer verilerek savunma yapıldığı,

her iki maddenin benzer hususlara ilişkin düzenlemeler içerdiği ve davacı şirketin her iki maddeden dolayı ayrı ayrı yaptırımlara tâbi tutulmamış olduğu nazara alındığında, yalnızca soruşturma raporunda 7. maddenin 6. fıkrasına yer verilmemiş olması savunma hakkının ihlâl edildiği anlamına gelmeyeceğinden, davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin 23/02/2022 tarih ve E:2019/3568, K:2022/602 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; … tarih ve … sayılı Soruşturma Raporu'nda davacı dağıtım şirketinin bayisi HPS Hidrolik'in durumunun 5015 sayılı Kanun’un 4. maddesinin 4. fıkrasının (l) bendine aykırı olduğunun değerlendirildiği ve bu nedenle davacı dağıtım şirketi sorumlu tutularak kendisinden savunma istenmesine rağmen … tarih ve … sayılı dava konusu işlemde ihlâl edildiği iddia olunan ilgili Kanun maddesinin 5015 sayılı Kanun’un 7. maddesinin 6. fıkrası olduğu belirtilerek idari para cezası verildiği,

davacı şirket hakkında soruşturma açılmasına gerekçe gösterilen eylem ve ihlâl edildiği iddia edilen Kanun hükmü ile soruşturma neticesinde tesis edilen dava konusu Kurul kararında isnad edilen eylem ve ilgili Kanun hükmünün farklı olduğu,

Kanunilik ilkesi uyarınca, kanunlarda veya idarenin genel ve düzenleyici işlemlerinde tanımlanabilen kabahatin karşılığı olan idarî yaptırımın türü, süresi ve miktarının mutlaka ilgili kanunda belirtilmesi, ilgilisine de kabahatinin karşılığı olan idarî yaptırımın uygulanması gerektiği, dolayısıyla, idarî yaptırım uygulamaya yetkili makamlar tarafından, yaptırım kararı alınmadan önce mevzuata aykırı eylemin ne olduğunun ve kanunun hangi maddesinin ihlâl edildiğinin hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde belirlenmesi, ilgilisinden buna uygun olarak savunma istenilmesi ve ancak bu süreçten sonra eylemin karşılığı olan idarî yaptırımın uygulanmasına karar verilmesi gerektiği,

Uyuşmazlıkta, davacı şirketten yukarıda izah edilen usule uyulmadan savunma istenildiği, bu durumun ise savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğu, bu itibarla, davacı şirkete idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, harçtan muaf olmaları nedeniyle aleyhlerine harca hükmedilemeyeceği, davacının bayisine ait istasyonda iki adet tank için otomasyon sistemi kurduğu ancak istasyonda bulunan diğer bir adet tankı otomasyon sistemine dahil etmediği, bu durumu yazılı savunmasında da ifade ettiği, dolayısıyla usule uyulmadan savunma istenildiği ve savunma hakkının kısıtlandığı şeklindeki değerlendirmelerin yerinde olmadığı, zira aksi yöndeki değerlendirmenin hukuka aykırılığın yaptırımsız kalması sonucunu doğuracağı, yaptırım kararı alınmadan önce mevzuata aykırı eylemin ve ihlâl edilen mevzuatın tereddüte yer vermeyecek şekilde belirlendiği, mevzuat hükmünün tespiti noktasında herhangi bir belirsizliğin söz konusu olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu Mahkeme kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.