Danıştay 13. Daire E.2022/3918 K.2022/3896

Dava konusu istem: Samsun Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı'nca 16/05/2022 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usûlüyle gerçekleştirilen Samsun Üniversitesi ... Kampüsünde bulunan ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın 4154 m²'lik kısmının sosyal tesis olarak kullanılmak üzere kiralanmasına ilişkin ihalede, davacının belge eksikliği nedeniyle ihale dışı bırakılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda.

2886 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde "açıklık" ve "rekabet" ilkeleri doğrultusunda uygulama yapılmasının esas olduğu, ihalelerde, rekabet ve eşitlik ilkelerinin ön şartı olan açıklık ilkesiyle, ihale öncesinde, ihale sürecinde ve ihale sonrasında şeffaflığın sağlanmasının amaçlandığı, ihalelerde açıklık ilkesinin gerçekleşebilmesi için öncelikle ihale kurallarının objektif, açık ve öngörülebilir olarak hazırlanması, sonrasında ihale ilanlarının ihaleye katılabilecek durumda olan herkese ulaşabilecek şekilde yapılması,

ilân ile ihaleye katılacak kişilerin ihalede uygulanacak kurallar, yarışma kıstasları ve ihalenin sonuçları konusunda yeterli bilgiye ulaşabilirliğinin sağlanması, ihale işlemlerinin eşitlik prensibi doğrultusunda gerçekleştirilmesi gerektiği, dava konusu işlemin, davacı adına vekâleten ihaleye katılan ...'nın, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin ilan metninde isteklilerden istenilen bilgi ve belgelerden, temsil ettiği davacı ... adına verilmesi gereken bilgi ve belgeleri verdiği, ancak temsilci olarak şahsı yönünden istenilen bilgi ve belgeleri eksik verdiği gerekçesiyle tesis edildiği,

ancak bahsi geçen ilan metninin (a), (b), (c) bendinde istenilen bilgi ve belgelerin ihaleye katılan istekliden istenildiği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmamakla birlikte (d) bendinin yazılış şeklinden kaynaklı olarak vekâleten ihaleye katılacak olan kişilerden istenilen belgelerin neler olduğu hususunun açık olmadığı, noter tasdikli vekâletname haricinde (a), (b), (c) bendinde istenilen bilgi ve belgelerin sadece vekâleten başvurulan kişi adına mı verilmesinin istenildiği yoksa vekâleten ihaleye katılanın söz konusu belgeleri şahsı adına da mı vermesinin istenildiği noktasında tereddütün meydana geldiği,

söz konusu hükmün, ihaleye noter tasdikli vekâletnameye istinaden istekli olarak katılmak isteyenlerin bu yanılgıya düşerek istenilen belgeleri eksik sunmaları sonucunda ihale dışı bırakılmalarına neden olduğu, ayrıca ihalede etkin rekabet ve eşitliğin oluşmasını da olumsuz etkilediği, bu kapsamda ihaleye vekâleten katılacak olan kişilerden istenilen bilgi ve belgeleri herhangi bir tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıkça ortaya koymayan ve bu noktada yanılgıya düşüren ihale ilanına dayalı olarak davacının ihale dışında bırakılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin ilan metninin (d) bendinde vekâleten başvuruların düzenlendiği, bu bendin muhatabının sadece vekâlet sahibi vekil olduğu, anılan bentte vekilden istenilen belgelerin neler olduğunun hiçbir tereddüte yer vermeyecek nitelikte açık ve net bir şekilde ifade edildiği, ilgili belgelerin vekâleten ihaleye katılan vekilin şahsı adına verilmesinin istenildiğinin tartışmasız olduğu, dolayısıyla Mahkemece bu hususta tereddüte düşüldüğü yönünde yapılan değerlendirmenin haksız ve hukuksuz olduğu, nitekim davacının da böyle bir tereddüt yaşadığına ilişkin herhangi bir itirazının olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Samsun Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı'nca 16/05/2022 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usûlüyle Samsun Üniversitesi ... Kampüsünde bulunan ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazın 4154 m²'lik kısmının sosyal tesis olarak kullanılmak üzere kiralanmasına ilişkin ihale gerçekleştirilmiştir.

Anılan ihaleye ilişkin ilan metninde isteklilerden istenilen bilgi ve belgeler; "...

3) ihalelerine katılacak isteklilerin;

a)Yasal yerleşim yeri sahibi olmaları,

b)Tebligat için Türkiye'de adres göstermeleri,

c)Gerçek kişilerin TC kimlik numaraları, tüzel kişilerin vergi kimlik numaralarını bildirmeleri,

d)Vekaleten ihaleye katılacakların noter tasdikli vekaletnameyi ibraz etmeleri gerekmektedir. Ayrıca (a,b,c) bendinde gerçek kişilerden istenilen tüm belgeleri, ..." olarak belirtilmiştir.

İhaleye, davacı adına vekâleten ... ile birlikte iki istekli katılmıştır. İsteklilerce sunulan yeterlik belgelerinin incelenmesi neticesinde ihaleye davacı adına vekâleten katılan ... tarafından ihale ilanının 3. maddesinin (d) bendi uyarınca sunulması gereken belgelerin bir kısmının (yasal yerleşim yeri sahibi olmaları, tebligat için Türkiye'de adres göstermeleri) sunulmadığı tespit edilmiş ve ihaleye katılacak isteklilerden istenen belgelerin eksik olduğundan bahisle davacının ihale dışı bırakılmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun "İhaleye katılabilme şartları" başlıklı 5. maddesinde, "Bu Kanuna göre yapılacak ihalelere katılabilmek için kanuni ikametgah sahibi olmak, gerekli nitelik ve yeterliği haiz bulunmak, istenilen teminat ve belgeleri vermek zorunludur.".

"İsteklilerde aranacak nitelikler ve istenecek belgeler" başlıklı 16. maddesinde, "İdarece ihalelerin en elverişli koşullarla sonuçlandırılmasını sağlamak amacıyla, isteklilerde belirli mali ve teknik yeterlik ve nitelikler aranabilir. Bunları tespite yarayan belgelerin neler olduğu, şartnamelerde gösterilir. İstekliler şartnamelerde yazılı belgeleri eksiksiz vermek ve Türkiye'de tebligat için adres göstermek zorundadır. ...".

"İlanlarda bulunması zorunlu hususlar" başlıklı 18. maddesinde, "İlanlarda aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur. ... e) İsteklilerden aranılan belgelerin neler olduğu ..." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davaya konu ihaleye ilişkin ilan metninin 3. maddesinin (a), (b) ve (c) bentlerinde, ihaleye katılacak isteklilerden istenilen belgeler sayılmış olup bu bentler uyarınca isteklilerin yasal yerleşim yerlerini, tebligat için Türkiye'de adreslerini ve gerçek kişilerin TC kimlik numaralarını, tüzel kişilerin ise vergi kimlik numaralarını belirtir belgelerini sunmaları istenilmiştir.

Bahse konu maddenin (d) bendi ise, "...d)Vekâleten ihaleye katılacakların ..." ifadesi ile başladığından, bu bendin vekillere yönelik olduğu, bentte vekâleten ihaleye katılacaklar tarafından hangi belgelerin sunulması gerektiği hususunun (a), (b) ve (c) bentlerine atıf yapılmak suretiyle sayıldığı görülmüştür. Bu bende göre vekillerin, noter tasdikli vekâletnamenin yanı sıra ihaleye katılacak isteklilerden de istenilen yasal yerleşim yerlerini, tebligat için Türkiye'de adreslerini ve TC kimlik numaralarını belirtir belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İlan metninin yukarıda yer verilen bentleri birlikte incelendiğinde, ihaleye vekâleten katılanların yasal yerleşim yerlerini, tebligat için Türkiye'de adreslerini ve gerçek kişilerin TC kimlik numaralarını belirtir belgeleri hem temsil ettikleri kişi adına hem kendi adlarına sunmaları gerektiği hususunun hiçbir tereddüte yol açmayacak nitelikte açık olduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu ihaleye vekâleten katılan ...'nın bu belgelerin bir kısmını sadece temsil ettiği davacı ... adına sunduğu, ancak kendi adına sunmadığı hususu sabit olduğundan davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Öte yandan, davacı tarafından, belge eksikliği durumu var idiyse bu tespitin ihale oturumu sırasında hazır bulunanlar huzurunda yapılması gerektiği, oysa ihaleye belgeleri kontrol edildikten sonra katıldığı, ihalenin gerçekleştirilmesinden iki gün sonra belge eksikliği nedeniyle ihale dışı bırakılmasına karar verildiği, dava konusu işlemin bu yönden usûlsüz olduğu ileri sürülmüş ise de, söz konusu belge eksikliği durumunun ihale komisyonu tarafından ihale sonuçlandırılmadan belgelerin tekrar incelenmesi neticesinde tespit edildiği, davacının iddia ettiği gibi ihalenin nihayete ermesinin söz konusu olmadığı görüldüğünden, bu iddiaya itibar edilmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.