Danıştay 13. Daire E.2022/410 K.2023/2714

... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: "...Köyü ...Yolu Üzeri Göle/ARDAHAN" adresinde bulunan akaryakıt istasyonu için bayilik lisansı (istasyonlu) verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...kararda; davacının 26/07/2010 tarihinde ...'dan aldığı taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonu için davacı adına ...tarih ve ...numaralı bayilik lisansının düzenlendiği, 03/05/2017 tarih ve 20476 sayılı Olur ile lisansın sonlandırıldığı,

Ardahan İl Jandarma Komutanlığının 08/06/2016 tarihli yazısında, "...Köyü ...Yolu Üzeri Göle/ARDAHAN" adresinde faaliyet gösteren ...lisans numaralı "...- ..." unvanlı akaryakıt istasyonunda 30/05/2016 tarihinde yapılan denetimde kaçak motorin bulunan ve otomasyon sistemine bağlı olmayan yer altı tankı tespit edildiği, tank içerisinde bulunan akaryakıttan numune alınarak Karadeniz Teknik Üniversitesi'ne teslim edildiğinin belirtildiği, Karadeniz Teknik Üniversitesi'nce hazırlanan analiz raporunda numunenin yoğunluk, damıtma ve kükürt parametreleri açısından teknik düzenlemede yer alan özelliklere aykırı olduğunun tespit edildiği,

ulusal marker seviyesi geçersiz bulunduğundan, numunenin mevzuat çerçevesinde satış ve dağıtıma uygun bir ürün olmayıp, kaçak ürün niteliğinde olduğunun belirtildiği, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet fiilini işlediğinden bahisle davacı hakkında Göle Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında ceza davasının açıldığı, "...yapılan yargılama, toplanan deliller ve alınan beyanlara göre üzerine atılı suçu işlediğine her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı nitelikte somut delil elde edilememesi" gerekçesiyle ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararla davacının beraatine karar verildiği,

...tarih ve ...sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararıyla davacıya 2.416.458-TL idari para cezası verildiği, ... İdare Mahkemesinde açılan iptal davasında verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda "Uyuşmazlığa konu olayda, davacının sahibi olduğu akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemine bağlı olmayan bir yer altı tankının bulunduğu, bu tankın içerisinde de ulusal marker seviyesi geçersiz kaçak akaryakıtın yer aldığı,

yerinde yapılan denetim ve düzenlenen tutanak ile sabit olduğundan, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 4. maddesinin 4. fıkrasının (l) bendi ile 18. maddesine aykırı davrandığı görülen davacıya aynı Kanun'un 19. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinin 2 ve 3 numaralı alt bentleri uyarınca idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince alınan ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararla reddine karar verildiği,

davacı tarafından temyiz talebi üzerine açılan Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin E:2020/742 sayılı dosyasının derdest olduğu, ...tarih ve ...sayıyla davalı idarenin kaydına giren başvuru ile "...Köyü ...Yolu Üzeri Göle/ARDAHAN" adresinde bulunan tesis için istasyonlu bayilik lisansı talebinde bulunulduğu, Göle ilçesi, ...Köyü, ...parsel (yeni ...ada, ...parsel) sayılı taşınmazın 01/01/2009 ile 31/12/2014 tarihleri arasındaki ayni hak sahibinin davacı olduğu, bu tarihler arasında herhangi bir devir işleminin bulunmadığı,

lisans başvurusunun Geçici 7. maddede aranan şartları sağlamaması nedeniyle bu madde kapsamında değerlendirilemeyeceği ve kaçakçılık eyleminden uygulanan idari para cezasının ödenmemiş olması sebebiyle Petrol Piyasası Daire Başkanlığı'nın 16/03/2020 tarih ve 14040 sayılı Olur işlemiyle talebin reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı; bu durumda, 28/02/2019 tarih ve 307000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7164 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 34. maddesi ile 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 7. madde uyarınca süresi içerisinde başvuruda bulunulmadığı,

davacının sahibi olduğu akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemine bağlı olmayan bir yer altı tankının bulunduğu, bu tankın içerisinde de ulusal marker seviyesi geçersiz kaçak akaryakıtın yer aldığının yerinde yapılan denetim ve düzenlenen tutanak ile sabit olduğuna anılan Mahkemece karar verildiği anlaşıldığından, başvurusunun reddine ilişkin Petrol Dairesi Başkanlığı'nın ...tarih ve E...sayılı işlemiyle bildirilen 16/03/2020 tarih ve 14040 sayılı Olur işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nce; ... tarih ve ...sayılı kararının iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Dairelerinin 09/01/2020 tarih ve E:2019/3411, K:2020/33 sayılı kararının Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 25/02/2021 tarih ve E:2020/742, K:2021/720 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak yeniden yapılan incelemede Dairelerinin ...tarih ve E..., K....sayılı kararıyla;

istinaf başvurusu kısmen kabul edilerek akaryakıt istasyonunda yeterli şart ve seviyede ulusal marker içermeyen ve ilgili teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt bulundurma fiili nedeniyle verilmiş olan 1.208.229-TL idari para cezasının iptal istemi yönünden İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve anılan idari para cezasının iptaline karar verilmiş ise de, davacıya ait akaryakıt istasyonunda sisteme bağlı olmayan,

içinde kaçak akaryakıt bulunan yer altı tankının varlığı tartışmasız olduğundan bu fiil nedeniyle davacıya verilen idari para cezasında mevzuata ve hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemine bağlı olmayan ve içinde kaçak akaryakıt bulunan yer altı tankı bulundurulması nedeniyle verilmiş olan 1.208.229-TL tutarındaki idari para cezasının iptal istemi yönünden, İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun ise reddine karar verildiği;

Bu durumda, davacı hakkında ...tarih ve ...sayılı Kurul kararı ile verilen iki ayrı idari para cezasına karşı açılan davada, Dairelerinin ...tarih ve E..., K....sayılı kararı ile söz konusu cezalardan yalnızca birinin iptal edildiği,

akaryakıt istasyonunda otomasyon sistemine bağlı olmayan ve içinde kaçak akaryakıt bulunan yer altı tankı bulundurulması nedeniyle verilmiş olan idari para cezasının ise hukuki geçerliliğini koruduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda Dairelerinin söz konusu kararının, davacının bayilik lisansı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca idari para cezasının ödenmediği ve Geçici 7. maddedeki koşulların taşınmadığı gerekçesiyle reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı dava konusu işlemi kusurlandıracak bir hukukî sonuç doğurmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın usule ve hukuka uygun olduğu ve istinaf başvurusunun kabulünü gerektiren bir neden bulunmadığı anlaşıldığından, davacı tarafın istinaf başvurusunun yukarıda yer alan açıklamanın da eklenmesi suretiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, istasyonlu bayilik lisansı verilmesi istemiyle Kurum'a süresi içerisinde başvurulduğu, nitekim davalı idarece başvurunun esasının incelenmek suretiyle bir karar verildiği, 5015 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesinde aranılan şartların sağlandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemiz kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Lisans başvurusuna konu "...Köyü Kars ...Üzeri Göle/ARDAHAN" adresindeki tesis için davacı adına ...tarih ve ...sayılı bayilik lisansı düzenlenmiştir.

Mezkûr istasyonlu bayilik lisansı, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 17. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 03/05/2017 tarih ve 20476 sayılı Başkanlık Oluru ile sona erdirilmiştir.

Davacı tarafından anılan tesis için 13/01/2020 tarihinde, 5015 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesi kapsamında istasyonlu bayilik lisansı başvurusunda bulunulmuştur.

Bunun üzerine dava konusu işlem ile Göle ilçesi, ...Köyü, ...parsel (yeni ...ada, ...parsel) sayılı taşınmazın 01/01/2009-31/12/2014 tarihleri arasındaki ayni hak sahibinin davacı olduğu, bu tarihler arasında herhangi bir devir işleminin söz konusu olmadığı, bu hâliyle lisans başvurusunun Geçici 7. maddede aranan şartları sağlamadığından bu madde kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu çerçevede söz konusu tesis için yapılan lisans başvurusunun 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca kaçakçılık fiiline ilişkin uygulanmış olan idari para cezasının ödenmemiş olması ve Kanun'a eklenen Geçici 7. maddede yer alan şartları taşımaması nedeniyle reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde, "c) 5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tâbi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez.

Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez.".

Geçici 7. maddesinde ise, "20'nci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendi, 11/4/2013 tarihinden önce kira sözleşmesi veya benzeri şekilde kullanım hakkı devredilmiş ve devralan adına lisanslandırılmış tesislerde, bu lisans süresince 5607 sayılı Kanun'da belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlenmesi durumunda, belirtilen tarihten önce kullanım hakkını devreden ayni hak sahiplerinin, söz konusu fiillerden dolayı şüpheli, sanık veya hükümlü olmaması kaydıyla ve bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde Kuruma yeni lisans için başvurulması hâlinde, söz konusu tesis için uygulanmaz.

Varsa mevcut geçici durdurma hâli ancak yeni lisans verilmesi durumunda kaldırılır." kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kurallardan, kaçakçılık fiilini işleyenler hakkında yürütülecek soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi yahut söz konusu fiili işleyenler hakkında dava açılması hâlinde verilecek olan mahkeme kararı kesinleşinceye kadar istasyonda faaliyetlerin durdurulacağı ve bu süre içerisinde tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye lisans verilmeyeceği, ayrıca yapılan tespitlere istinaden lisans sahibine verilen idari para cezası da ödenmeden tesis için yeni bir lisans düzenlenmeyeceği anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesi'nce "5015 sayılı Kanun'un Geçici 7. maddesinde belirtilen başvuru süresinin geçirilmesi" gerekçesine yer verilerek davanın reddine karar verildiği görülmekle birlikte, davacının talebinin esas itibarıyla, hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçundan yürütülen adli kovuşturma neticesinde ...

Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile beraat ettiği ve anılan beraat kararının 18/01/2019 tarihinde kesinleştiği, 5015 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 7. maddenin yürürlüğe girdiği 14/02/2019 tarihinden sonra 2019 Mart ayı içerisinde müracaat edilmesine rağmen hâlen tarafına lisans verilmediğinden bahisle istasyonun yeniden faaliyete geçirilmesi amacıyla bayilik lisansı verilmesine yönelik olduğu anlaşıldığından, hukukî değerlendirmenin bu çerçevede yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, kaçakçılık fiilini işleyenler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilinceye yahut haklarında dava açılması hâlinde verilecek olan mahkeme kararı kesinleşinceye kadar istasyonda faaliyetlerin durdurulacağı ve bu sürede başka bir gerçek veya tüzel kişiye lisans verilmeyeceği, ayrıca yapılan tespitlere istinaden lisans sahibine idari para cezası verilmiş olması hâlinde söz konusu cezanın da ödenmesi gerektiği,

kaldı ki davacı tarafından akaryakıt istasyonu için bayilik lisansı verilmesi istemiyle davalı idareye başvurunun yapıldığı tarih itibarıyla söz konusu şartların sağlandığına ilişkin olarak dosya içeriğinde herhangi bir bilgi veya belgenin de mevcut olmadığı anlaşıldığından, davacının lisans başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmadığı sonucuna varılmıştır.