Danıştay 13. Daire E.2022/4314 K.2022/4073

Dava, … Enerji Elektrik Üretim A.Ş. vekili Av. … tarafından, … Barajı üzerinde yer alan … tarih ve … sayı ile tescil edilen revize "Çaygören Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Anlaşma" uyarınca işletilen Çaygören Hidroelektrik Santraline ilişkin olarak hazırlanan Çaygören Barajı Çevresel Koruma, Güvenlik ve Uyarı Sistemleri Projesi kapsamındaki masrafların ve proje çalışmalarının diğer paydaşlar ile paylaştırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve E... sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Balıkesir 1. İdare Mahkemesi'nin 30/05/2022 tarih ve E:2022/6, K:2022/589 sayılı kararı ile, her ne kadar dava iptal davası şeklinde kurgulanmış ve DSİ Genel Müdürlüğü'nün talimatlandırması üzerine Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü'nce tesis edilen … tarih ve E… sayılı işlemin iptali dava konusu edilmiş ise de, uyuşmazlığın DSİ Genel Müdürlüğü ile davacı şirket arasında 11/06/2015 tarihinde imzalanan idarî nitelikteki sözleşmenin uygulanmasından kaynaklandığı, idarî sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin idarî sözleşmeyi yapan merciin bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu,

idarî sözleşmenin Ankara'da bulunan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nce yapıldığı ve ayrıca anılan sözleşmenin "Anlaşmazlıkların Çözümü" başlıklı 36. maddesinde de anlaşma hükümlerinin uygulanmasından dolayı doğacak veya çıkacak anlaşmazlıkların çözümünde Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğunun belirlendiği ve olayda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33. ve devamı maddeleri kapsamına giren bir durumun da bulunmadığının görüldüğü,

bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde idari sözleşmeyi yapan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle dosyanın Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Ankara 23. İdare Mahkemesi'nin 07/07/2022 tarih ve E:2022/1294, K:2022/1447 sayılı kararı ile ise, dava konusu işlemin doğrudan idarî sözleşmeyle ilgili olmadığı, davacı tarafından anılan barajın sulama birlikleri ile ortak kullanıldığı, müşterek sorumluluk sahasında olduğu, projenin yalnızca yüzde üçünün enerji üretimine özgülendiği, geri kalan yüzde doksan yedilik kısmının ise sulama amacına özgülendiği,

bu nedenle kendilerince hazırlanan projeye ilişkin masrafların ve proje çalışmalarının diğer paydaşlar ile paylaştırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü işlemi olduğu dikkate alındığında, söz konusu uyuşmazlığın çözümünde, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, dava konusu işlemi tesis eden idare olan Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu Balıkesir ilinin idari yargı bakımından bağlı bulunduğu Balıkesir İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmakla,

yetki uyuşmazlığının çözümlenmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesine karar verilmiştir.

Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı Kanun'un 43. maddesinin 1/b bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı Kanun'un "İdari davalarda genel yetki“ başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında; göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı yazısı ile, davacı şirketten, 11/06/2015 tarihli Anlaşma uyarınca işletilen Çaygören Hidroelektrik Santrali ve ortak tesis kapsamındaki alanlarda halkın can ve mal güvenliğinin sağlanması için uygulanacak olan koruyucu ve uyarıcı tedbirlerin alınmasına yönelik proje dosyasının hazırlanmasının istenildiği,

bunun üzerine "Enerji Amaçlı Tesislerde Çevresel Koruma Güvenlik ve Uyarı Sistemleri Rehberi" kapsamında "Çaygören Barajı ve Çaygören HES Çevresel Koruma, Güvenlik ve Uyarı Sistemleri Projesi" hazırlanarak 23/10/2020 tarihinde idareye sunulduğu,

daha sonra davacı tarafından 16/02/2021 tarihli yazı ile ilgili Bölge Müdürlüğü'ne başvurularak "proje hazırlanmasına ilişkin söz konusu Rehber'in 6. Bölümü'nde, birden fazla amaca hizmet eden ortak tesisli projelerde koruyucu güvenlik önemlerinin alınması ve uygulanmasından çıkacak masrafların Bölge Müdürlüğü bünyesinde oluşturulacak komisyon tarafından belirlenecek fiili kullanım oranlarına göre paydaşlarca karşılanacağı, anılan barajın sulama birlikleriyle ortak kullanıldığı, projenin yalnızca yüzde üçünün şirketin enerji üretimine özgülendiği, geri kalan yüzde doksan yedilik kısmının ise sulama amacına özgülendiği,

bu nedenle şirketlerince hazırlanan projeye ilişkin masrafların ve proje çalışmalarının diğer paydaşlar ile paylaştırılması" talebinde bulunulduğu, yapılan başvurunun Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve E… sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bakılan davada, davacının Çaygören Barajı çevresine yönelik olarak hazırladığı koruma ve güvenlikle ilgili proje kapsamındaki masrafların diğer paydaşlar ile paylaştırılması için Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü'ne yaptığı başvurunun reddine dair işlemin dava konusu edildiği, anılan başvurunun "Çaygören Hidroelektrik Enerji Üretim Tesisinin Su Kullanım Hakkı ve İşletme Esaslarına İlişkin Anlaşma" kapsamında yapılmadığı dikkate alındığında, ortada doğrudan idarî sözleşmeye yönelik ya da ondan kaynaklanan bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği anlaşılmakla, uyuşmazlığın görüm ve çözümünde, dava konusu işlemi tesis eden Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 25. Bölge Müdürlüğü'nün bulunduğu yerdeki Balıkesir İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.