Danıştay 13. Daire E.2022/4484 K.2023/3401

...

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

İSTEMİN KONUSU

...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı tarafından, döviz ve kıymetli madenler alım satım belgesi/izni verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; ...

Döviz ve Kıymetli Madenler A.Ş. adlı şirkete verilen faaliyet izni ve Yetkili Müessese Faaliyet Belgesinin, grup seçim izni yapma hususundaki yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle 02/08/2019 tarihli Bakanlık Onayı ile iptal edilerek bu hususun anılan şirkete ...tarih ve ...sayılı yazı ile bildirildiği, Vergi Dairesi Başkanlığı'nca yapılan denetim sonrasında düzenlenen ...tarih ve ...benzersiz kodlu e-yoklama fişinde, söz konusu işletme nezdinde yapılan inceleme kapsamında, işletmenin faaliyette bulunduğu "...Mahallesi, ...Caddesi, ...Hanı, No:..., ...İzmit/KOCAELİ" adresinde bulunmadığı, iş yerinin sürekli olarak boş ve kapalı olduğu,

herhangi bir ticarî faaliyetin söz konusu olmadığı ve bu durumun ayrıca çevredeki esnaf tarafından da ifade edildiğinin tutanak altına alındığı, bu tarihten itibaren şirkete ilişkin Bakanlıkça herhangi bir işlem yapılmadığı, davacı tarafından, şirketin hisselerinin Kocaeli 1. Noterliğinin ...tarih ve ...sayılı belgesi ile alındığı belirtilerek, döviz ve kiymetli maden alım satım belgesi ve faaliyet izni verilmesi istemiyle başvuru yapıldığı, başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı,

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No:2018-32/45)'e göre, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun kapsamında özel kanuna tâbi yetkili müesseselerin ortaklarında değişikliğe neden olan hisse devirlerinin Bakanlığın iznine tâbi olduğu,

Bakanlığa yapılacak izin başvurularında, hisseleri devralacak gerçek kişiler ile hisseleri devralacak tüzel kişilerde yüzde on veya daha fazla ortaklık payı bulunan ortakların kurucu ortaklarda aranılan şartları haiz olması ve bu durumun Tebliğ'de belirtilen belgeler ile tevsik edilmesi gerektiği, hisse devirlerine ilişkin noter onaylı yönetim kurulu kararı ile değişikliğin tescil edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin bir örneğinin veya hisse devirlerine ilişkin pay defterinin ilgili sayfalarının noter onaylı örneğinin hisse devir tarihinden itibaren 30 gün içerisinde Bakanlığa gönderilmesinin zorunlu olduğu,

Olayda, ...Döviz ve Kıymetli Madenler A.Ş. adlı şirkete verilen faaliyet izni ve Yetkili Müessese Faaliyet Belgesinin 02/08/2019 tarihli işlem ile iptal edildiği, şirket hisselerinin davacı tarafından Kocaeli 1. Noterliği'nin ...tarih ve ...sayılı belgesi ile alındığı, ancak yetkili müesseselerin hisse devirlerinin Bakanlığın iznine tâbi olduğu, söz konusu şirket veya davacı tarafından hisse devrine ilişkin olarak Bakanlık nezdinde herhangi bir başvuru yapılmadığı dikkate alındığında, başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarece yapılan tespitin hisseleri devraldığı tarihten sonra olduğu ve kendisine tebliğ edilmediği, davalı idarece tesis edilen işlemlerin hukuk devleti ilkesi ile bağdaşmadığı, yetkili müessesenin faaliyet izni iptal edilmeden önce hisseleri devraldığı, faaliyet izni verilmesi için gerekli olan tüm şartları taşıdığı, borçlu bir aracın dahi noterden devri mümkünken böylesine önem arz eden bir konuda şirketin devri yapıldıktan sonra gerekli belgelerin verilmemesinin hukuka aykırı olduğu,

noterden hisse devrine müsaade edilip daha sonra Bakanlığın izninin olmaması gerekçesinin de adalet ve hakkaniyet ilkeleri ile bağdaşmadığı, Devletin iki resmî kurumunun yaptığı işlemlerde birbirlerinden haberdar olmamalarının günümüz iletişim çağında idare açısından haklı bir gerekçe oluşturmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 1567 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre bu kanuna dayanılarak çıkarılan mevzuat kapsamında faaliyet izni ve/veya yetki verilen anonim şirketlerin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında özel kanuna tâbi anonim şirket olarak değerlendirildiği, söz konusu anonim şirketlerin sadece bu kanun ve kanun kapsamında çıkarılan mevzuatta belirtilen ekonomik amaç ve konular kapsamında kurulabileceği ve faaliyet gösterebileceği, hisse devirlerinin Bakanlığın iznine tâbi olduğu,

Ticaret Kanunu'na göre nama yazılı hisselerin devrinin belli şartları olmakla birlikte Bakanlık izni olmadan gerçekleştirilen yetkili müessese hisse devrinde Ticaret Kanunu'ndaki ilgili şartlar yerine getirilse bile hisse devrinin geçerlilik kazanmayacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKÎ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davacı tarafından, döviz ve kıymetli madenler alım satım belgesi/izni verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, ...Döviz ve Kıymetli Madenler A.Ş. adlı şirkete verilen faaliyet izni ve Yetkili Müessese Faaliyet Belgesinin, grup seçim izni yapma hususundaki yükümlülüğün yerine getirilmemesi nedeniyle 02/08/2019 tarihli Bakanlık Onayı ile iptal edilerek bu hususun anılan şirkete ...tarih ve ...sayılı yazı ile bildirildiği, sonrasında davacı tarafından, şirketin hisselerinin Kocaeli 1. Noterliğinin ...tarih ve ...sayılı belgesi ile alındığı belirtilerek, döviz ve kiymetli maden alım satım belgesi ve faaliyet izni verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, ...Döviz ve Kıymetli Madenler A.Ş.'nin şirketinin faaliyet izin belgesinin 02/08/2019 tarihli işlem ile iptal edildiği, faaliyet izninin iptal edilmesi sonucunda şirketin münfesih hâle gelmediği, davacı tarafından anılan şirket hisselerinin faaliyet izin belgesinin iptalinden önce 08/04/2019 tarihli noter onayıyla devralındığı ve yeni başvuruyla döviz ve kıymetli madenler alım satım belgesi verilmesi talebinde bulunulduğu,

davacı tarafından yapılan başvurunun yeni bir başvuru olarak nitelendirilmesi ve mevzuat kapsamında gerekli inceleme yapılarak başvurusu hakkında karar verilmesi gerektiği, dolayısıyla davacı tarafından yapılan başvurunun hisse devrine ilişkin olarak Bakanlığa yapılan herhangi bir başvurunun olmadığı gerekçesiyle reddedilemeyeceği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddine yönelik Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.