Danıştay 13. Daire E.2022/494 K.2024/4286

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ...Çelik Döküm Sanayi A.Ş. (...) pay piyasasında 12/07/2019-23/07/2019 döneminde VI-104.1 sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde yer alan eylemlerin gerçekleştirildiğinden bahisle 237.375,14-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ...sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda.

02/05/2019-11/07/2019 döneminde endeks ile görece paralel bir seyir gösteren ... pay AOF’sinin 12/07/2019 tarihinden itibaren endeksten ayrışmaya başladığı ve 19/07/2019 tarihine kadar yaklaşık olarak %55,26 oranında artarak 2,87-TL’den 4,46-TL’ye yükseldiği, 23/07/2019 tarihine gelindiğinde AOF’nin %15,09 oranında azalarak 3,79-TL seviyesine gerilediği, endeksin ise 12/07/2019-23/07/2019 döneminde (inceleme dönemi) %3,16 oranında arttığı, ... pay piyasasında ortalama günlük işlem miktarı 03/07/2019-11/07/2019 tarihleri arasında 394.053 adet iken inceleme döneminde %2.768,20 oranında artarak 11.302.222 adet olduğu,

davacının inceleme döneminde gerçekleştirdiği toplam 5.808.562 adet alış ve aynı miktarda satış işlemi ile toplam 11.617.124 adet işlemin tüm işlemlerin %7,34’ünü oluşturduğu, toplam 5.808.562 adet alış işlemi yapan davacının, bu işlemlerini 10.412 adet emirle, 5.808.562 adet olan satış işlemini ise sadece 907 adet emirle gerçekleştirdiği, inceleme döneminde iptal edilen toplam 31.089.296 adet alım emrinin %29,67’sinin (9.225.401 adet emir) davacı tarafından iptal edildiği,

davacının iptal ettiği satım emirlerinin (1.003.744 adet) tüm iptal edilen satım emirleri (19.808.449 adet) içerisindeki payının ise sadece %5,07 gibi çok düşük bir seviyede olduğu, alım emirlerini 17 farklı fiyat kademesine ilettiği, toplam 101 kez (3.773.843 adet) bir dakikadan daha az zaman dilimlerde emir ilettiği, söz konusu dönemde gerçekleştirilen kendinden kendine işlemler (2.285.713 adet) arasındaki oranı %41,51 gibi oldukça yüksek bir seviyede olan toplam 948.888 adet kendinden kendine işlem gerçekleştirdiği, "hisseanaliz.net" internet sitesinin sahibinin davacı olduğu,

eşinin aracı kurumda çalıştığı, başka kişilere eşinin çalıştığı aracı kurum nezdinde hesap açtırmaları yönünde tavsiyede bulunduğu tespitleri nedeniyle davacıya VI-104.I sayılı Piyasa Bozucu Eylemler Tebliği'nin 5. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bendindeki eylemleri gerçekleştirdiğinden bahisle idari para cezası verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Söz konusu pay piyasasındaki en fazla alış ve satış işlemlerinin davacının hesabından gerçekleştirildiği, davacı tarafından alış işlemlerinin çok sayıda ve düşük miktarlı emirlerle, satış işlemlerinin ise daha yüksek miktarlı ve az sayıda emirle gerçekleştirildiği, iptal edilen alım emirlerinin %29,67'sinin de davacı tarafından gerçekleştirildiği,

yine davacı tarafından bir dakikadan daha az zaman dilimlerinde piyasadaki en iyi alım fiyatına eşit veya piyasadaki en iyi alım fiyatından daha düşük fiyatlı satım emri ya da piyasadaki en iyi satım fiyatına eşit veya piyasadaki en iyi satım fiyatından daha yüksek fiyatlı alım emri iletmek şeklinde yön değiştiren emir iletilmek suretiyle aktif bir piyasa izlenimi yaratma saikiyle hareket edildiği ve söz konusu dönemde kendinden kendine işlemlerdeki en yüksek miktarın da davacı tarafından gerçekleştirildiği anlaşıldığından,

davacı hakkında idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, kendisine ait olmayan ve kullanılmayan "..." isimli Twitter hesabının kendisine ait gibi kabul edilerek idari para cezası uygulandığı iddiasına yönelik, idari para cezasının temel gerekçesinin, söz konusu pay piyasasında davacı tarafından gerçekleştirilen ve mevzuat kapsamında piyasa bozucu eylem kalıpları olarak tanımlanan işlemlere dayandığı, idari para cezasına dayanak teşkil eden denetleme raporunda yer alan davacının söz konusu sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımlara ilişkin tespitlerin idari para cezası uygulanmasının esas gerekçesi olarak değerlendirilemeyeceği;

dava konusu işlemin savunması alınmadan tesis edildiği iddiasına ise, davalı idarece savunma isteme yazısının davacının adresine 02/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği anlaşıldığından itibar edilmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, iddiaları hakkında gerekli ve yeterli irdeleme ve inceleme yapılmadan karar verildiği, istinaf incelemesinde ise herhangi bir gerekçe dahi belirtilmeden istinaf taleplerinin reddedildiği, söz konusu pay piyasasında gerçekleştirdiği işlem ve emirlerin makul ekonomik ve finansal gerekçelerden kaynaklandığı, zira o dönemde ilgili sektör olan demir, çelik, metal sektörünü etkileyen ülkeler arası diplomatik olaylar ve bundan kaynaklı psikolojik ve duygusal etmenlerin rol oynadığı,

davalı idare nezdinde bu tür işlemleri tespit eden yazılım programları kullanılmakta ise de, borsada işlem yapan kişilerin işlemlerini gerçekleştirirken sadece anlık menfaatlerine dayalı işlemler yapmayıp, aksine uzun vadeli, sosyal, soyut veya psikolojik gerekçelerle de işlemlerini gerçekleştirdiği, işlemleri davranışsal ekonomi çerçevesinde gerçekleştirdiği, davalı idarece piyasa bozucu eylem kastı olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğu, tüm hisselerini zarara girmemek saikiyle sattığı, bunun her borsacı için gayet mantıklı bir gerekçe olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.