Danıştay 13. Daire E.2023/1106 K.2023/2361

Dava konusu istem: Konya ili, Meram ilçesi, ... İmam Hatip Ortaokulu'na ait kantinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35/d ve 51/g maddeleri uyarınca pazarlık usulü ile kiralanmasına ilişkin 14/09/2022 tarihli ihalenin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda. Konya ili, Meram ilçesi, ...

İmam Hatip Ortaokulu'na ait kantinin davacıyla olan sözleşmesinin feshi üzerine yeniden kiralama ihalesine çıkıldığı, tespit komisyonu kararı ile 6.000,00- TL olarak belirlenen muhammen bedel üzerinden ivedilikle ilan yapıldığı, 6 isteklinin ihale evrakı teslim ettiği, davacının ihaleye katılmadığı, evrak kontrolü sonrası bedel artırımına başlanıldığı, birinci isteklinin 12.065,00-TL, ikinci isteklinin "kalfalık belgesi", üçüncü isteklinin 8.675,00-TL, dördüncü isteklinin 10.275,00-TL beşinci isteklinin 8.500,00-TL ve altıncı isteklinin ise 10.400,00-TL teklif verdiği, ihalenin en yüksek teklifi veren birinci isteklinin üzerinde bırakıldığı,

yapılan iş ve işlemlerin ilgili mevzuat kapsamında kamu yararına uygun olarak yapıldığı, gerekli rekabet ortamının sağlandığı, Eğitim- Öğretim döneminin açık olması nedeniyle işlemin ivedilikle sonlandırılması gerektiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı,

Öte yandan davacı tarafından kantin ihale sözleşmesinin feshi işleminin iptali istemiyle ...

Sulh Hukuk Mahkemesine E:... sayılı dosya üzerinde dava açılmış ise de, dosya üzerinde verilen ihtiyati tedbir kararına davalı idare tarafından yapılan itiraz üzerine tedbirin kaldırıldığı, bu durumum sözleşmenin feshi sonrası yapılan ihale işleminin hukuki denetimi için idari yargıda açılan iş bu davaya engel bir durumunun bulunmadığı, yine, davacının ihaleye çıkılırken sabit tesis değerleri/ taşınmaz değerlerinin komisyon tarafından hesaplanmadığı, sabit tesis değerleri hesaplanarak davacıya ödenmesi gerektiği iddia edilmiş ise de; dosyada bulunan belgelerde önceki işletmeciye ait sabit tesislerin tutanak halinde belli olduğu,

bu tutanakta ki bedelin ihtilaflı olmasının ihalenin iptali için tek ve geçerli sebep olamayacağı, bu hususun önceki kiracı ile idare arasında bir uyuşmazlığa dönüşmesi hâlinde davacının yargı yerine başvurarak sabit tesislerin bedelini talep edebileceği açık olduğundan davacının bu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu ihale sabit tesis değerininin hesaplanıp belirlenmesi gerektiği, bu yönde bir belirleme yapılmadan gerçekleşen ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, kararın usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birliği Yönetmeliği Ek-2 'de yer alan “Okullarda Bulunan Kantin ve Benzeri Yerleri (Tip) Kiralama Sözleşmesi”nin Genel Şartlar bölümünün 13. maddesinde “Kantin ve benzeri yerin işletme hakkı sona erdiğinde, kiracı söz konusu kiraladığı yeri kullanıma bırakılan malzemelerle birlikte birlik, okul/kurum yönetimine bir tutanakla teslim eder.” kuralı.

Özel Şartlar bölümünün 1. maddesinde ise, “Kiracının değişmesi durumunda, kantine kiracı tarafından yapılan tüm tesis masrafları, kullanım süresi ve amortisman da dikkate alınarak okul, birlik, varsa ilgili oda temsilcisinin/kuruluşun ve gerektiğinde bilirkişi katılımıyla oluşturulan komisyonca takdir edilen meblağ, eski kiracıya yeni kiracı tarafından ödenir. Bu husus ihale ilanında ve şartnamede belirtilir.” kuralı bulunmaktadır.

Uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin İlan ve Şartnamede, davacı tarafından ihaleye konu kantin alanında eski kiracı tarafından yapılan sabit tesis masrafı bulunup bulunmadığı yönünde idarece güncel herhangi bir belirleme yapılmadığının ileri sürüldüğü, davalı idarece 29/07/2010 tarihli tutanak ile kantin içinde bulunan sabit tesislerin tespitinin yapıldığının belirtildiği görülmektedir.

Aktarılan Tip Sözleşme hükümleri gereğince komisyon tarafından “tüm tesis masrafları” tespit edilirken, eski kiracının yapmış olduğu hangi masrafların ödeme kapsamına alınıp alınmadığının hiçbir tereddüde yer vermeyecek açıklıkta ortaya konulması gerekir. Zira eski kiracı tarafından kantine sabit ve söküldüğünde tekrar kullanılamayacak nitelikte olan malzeme ve ekipman masrafları yapılmış olabileceği gibi, taşınabilir nitelikte olan eşyalara da masraf yapılmış olabilir. Dolayısıyla komisyonca sabit demirbaş masrafı bulunmadığı yönünde yapılan eski tarihli genel bir tespit, gerek eski kiracı açısından gerekse ihaleye katılacaklar ile birlikte yeni kiracı açısından belirsizliklere yol açacağı gibi, yeni uyuşmazlıkların doğmasına da neden olacaktır.

Bu bağlamda, komisyon tarafından, ihale şartnamesinde yer almak üzere kantinde hangi sabit demirbaşların yer aldığı ve bunların eski kiracıya ödenmesi gerekip gerekmediği yönünde bir belirleme yapılması, hem belirtilen hukuki sorunların ortadan kalkmasına hem de ihalede açıklık ve rekabetin sağlanmasına imkân verecektir.

Ayrıca belirtmek gerekir ki, dosya kapsamında, eski kiracının kantini devralırken ve tahliye kararı sonrası kantini devrederken hangi demirbaşların bulunduğunun tespit edilebilmesi amacıyla güncel durumu gösterir herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmediği gibi, idare tarafından bu hususa yönelik somut açıklamalarda bulunulmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, komisyon tarafından eski kiracı olan davacının kantine yaptığı “tüm tesis masrafı” olup olmadığı belirlenirken kantinde hangi eşyaların bulunduğu ve bunların neden hesaplamaya dâhil edilmediğinin kolayca anlaşılabilmesi açısından, öncelikli olarak bu konuda idare tarafından gerekli çalışmanın ihale öncesinde yapılmış olması gerekmektedir.

Dolayısıyla, kantinde yer alan sabit demirbaş eşyaların özel olarak belirlenmesi ve bu eşyaların eski kiracıya ait olup olmadığının somut olarak ortaya konulması gerekirken bu hususlara ihale sürecinde yer verilmemesi, açıklık ve rekabet ilkelerine uygun olmadığı gibi, eski kiracıya ait muhtemel sabit demirbaş eşyalar açısından mülkiyet hakkının korunmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınmadığı sonucunu ulaşıldığından, dava konusu ihalede hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.