Danıştay 13. Daire E.2023/126 K.2023/2537

Dava konusu istem: Erenköy Tasfiye İşletme Müdürlüğü'nce 13/09/2022 tarihinde gerçekleştirilen 18.375 adet süpürge motorunun e-ihale yoluyla satışına ilişkin ... sayılı ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı şirket tarafından dava konusu edilen ihalede satış bedelinin düşük olduğu ve kendisi tarafından daha yüksek bedelle alım yapılacağı iddiasıyla ihalenin iptali istenilmekte ise de, söz konusu eşyaların İşletme Müdürlüğünce ilk defa 15/06/2022 tarihinde satışa sunulduğu ve teklif almadığı, 2. defa 28/07/2022 tarihinde satışa sunulduğu ve teklif almadığı, 3. defa 23/08/2022 tarihinde satışa sunulduğu ve teklif almadığı,

13/09/2022 tarihinde yapılan 4. satışında 1.337.500,00-TL ihale bedeli ile teklif aldığı ve davacı tarafından 13/09/2022 tarihinde yapılan e-ihaleye kadar verilmiş bir teklif bulunmadığı, 13/09/2022 tarihinde yapılan e-ihale için de teklif vereceği anda bağlantının kesildiği ve bu sebeple teklif veremediği iddiasında bulunulmakta ise de, durumu ispata yarar somut bilgi ve belgeler dosyaya sunulmadığından anılan iddiaya itibar edilemeyeceği, netice itibarıyla elektronik ortamda yapılan ihaleye ilişkin verilmiş herhangi bir teklif bulunmadığı, davacının ihaleye katılmadığı;

bu itibarla, ihalenin sonucuna ancak ihaleye teklif verenler tarafından itiraz edilebileceğinden, davacının bakılan dava açısından dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davaya konu ihaleye teklif vereceği esnada bağlantı koptuğundan teklif veremediği, Mahkemece yaşanan bağlantı problemine ilişkin detaylı bir araştırma yapılmadığı, gerekli bilgi ve belgelerin toplanmadığı, bağlantı probleminin kendi bilgisayar veya internet sisteminden kaynaklanmadığı, davalı idarenin sisteminden kaynaklanmış veya üçüncü kişi tarafından sisteme müdahale edilmiş olabileceği, kendisinden kaynaklanmayan bağlantı problemini ispatlamasının mümkün olmadığı,

bu hususun mahkemece yetkilendirilecek bağımsız bilirkişi aracılığıyla değerlendirilebileceği, ayrıca Mahkemece ihaleye katılmadığı değerlendirilmiş ise de, davaya konu ihale tarihine kadar yapılmış ihalelere katılma zorunluluğunun bulunmadığı, davaya konu ihalede kendisinden kaynaklanmayan bir sebeple teklif verememesinin ihaleye katılmadığı yönünde değerlendirilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Mahkeme kararının usûl ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Erenköy Tasfiye İşletme Müdürlüğü'nce 13/09/2022 tarihinde 18.375 adet süpürge motorunun e-ihale yoluyla satışına ilişkin ... sayılı ihale gerçekleştirilmiştir.

Davacı şirket tarafından, 13/09/2022 ve 26/09/2022 tarihli dilekçeler ile idareye yapılan başvurularda, söz konusu ihale sırasında sistemde yaşanan aksaklık nedeniyle sistemin teklifini almadığından bahisle ihalenin iptali istenilmiştir. Davacı şirket dışında iki kişi tarafından daha 13/09/2022 tarihinde benzer iddialarla idareye başvuru yapılmıştır. Söz konusu başvurular hakkında bir karar verilinceye kadar ihale süreci durdurulmuştur.

... tarih ve ... sayılı Ticaret Bakanlığı Destek Hizmetleri, Tasfiye İşleri ve Döner Sermaye Genel Müdürlüğü yazısında, söz konusu başvurular hakkında bakanlığın bilgi işlem birimlerince gerçekleştirilen incelemede, işbu ihale için iki adet teklif girişiminin bulunduğu, bunlardan birinin sistem tarafından geçerli bir şekilde işlendiği, diğerinin ise ihale süresi içerisinde verilmemesi nedeniyle sistem tarafından reddedildiği, dilekçe sahibine ilişkin herhangi bir işlem kaydının ise bulunmadığı görüldüğünden bu başvurulara istinaden yapılabilecek bir işlem bulunmadığı bildirilmiş, bu yazı doğrultusunda idarece tasfiye işlemlerine devam edilmiş ve ihaleye konu eşya 1.337.500,00-TL bedel ile dava dışı ...'ya satılmıştır.

İdareye yapılan başvurular hakkında yapılabilecek bir işlem bulunmadığından tasfiye işlemlerine devam edileceğine ilişkin söz konusu yazı, ... tarih ve ... sayılı yazı ile davacı şirkete 28/09/2022 tarihinde tebliğ edilmiş, davacı şirket tarafından ise, idarece süresi içinde herhangi bir cevap verilmeyerek başvurusunun zımnen reddedildiğinden bahisle ihalenin iptali istemiyle 27/09/2022 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde, iptal davaları, idarî işlemler hakkında menfaatleri ihlâl edilenler tarafından, tam yargı davaları da idarî eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.

25/06/2013 tarih ve 28688 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tasfiye Yönetmeliği'nin "Teminat" başlıklı 35. maddesinin birinci fıkrasında, "İhale yoluyla yapılacak satışlara katılacaklardan, satış ilanı ve şartnamede belirtilen yer ve süre şartı dâhilinde yatırılmak kaydıyla, eşyanın ihaleye esas bedelinin en az yüzde onu oranında teminat alınır. İhaleye esas bedeli 1.000.000 TL'yi geçen eşyada 100.000 TL teminat bedeli alınır ve arttırmaya söz konusu teminat bedeli yeterli olanlar katılabilir." kuralına yer verilmiştir.

25/04/2014 tarih ve 28982 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tasfiye Genel Tebliği (Elektronik İhale Seri No:1)'nin "Teminat" başlıklı 8. maddesinin birinci fıkrasında, "E-ihale yoluyla yapılacak satışa teklif verebilmek için kullanıcıların teminat yatırması zorunludur." kuralı yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, iptal davaları "idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan" davalar olarak tanımlanmakta; yargı kararlarında "menfaat" kavramının davacı ile iptalini istediği idarî işlem arasındaki ilgiyi ifade ettiği belirtilmekte ve idarî işlem ile dava açan kişi arasında meşru, güncel ve ciddî bir alâka söz konusu ise davada menfaat bağının bulunduğu kabul edilmekte; bunun dışında ayrıca subjektif bir hakkın ihlâl edilmesi şartı aranmamaktadır. Sözü edilen menfaat ilişkisinin varlığı ve sınırları her olayda yargı yerince ihtilâfın niteliğine göre belirlenmektedir.

Dolayısıyla iptal davasının gerek anılan maddede, gerek içtihat ve doktrinde belirlenen hukukî nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek taraflı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen idarî işlemlerin, bu idarî işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat alâkası kurabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü gerekmektedir.

Tasfiye işlemlerine ilişkin aktarılan kuralların değerlendirilmesinden e-ihale yoluyla yapılacak satışa teklif verebilmek için teminat yatırmanın zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, ihaleye konu eşyanın elektronik ihale yoluyla satışa çıkarıldığı, teminat bedelinin 100.000,00-TL olarak belirlendiği ve davacı şirket tarafından davaya konu ihaleye teklif vereceği esnada bağlantı koptuğundan teklif veremediği ileri sürülerek ihalenin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dairemizin 23/03/2023 tarihli ara kararı ile, taraflardan, davacı şirketin söz konusu ihaleye teklif verebilmek için teminat yatırıp yatırmadığı sorulmuştur. Davacı şirket cevaben ihaleye teklif verebilmek için teminat yatırdığını beyan etmiş ve e ihale için 100.000,00-TL yatırdığına ilişkin 13/09/2022 tarihli dekontu sunmuş; davalı idare ise cevaben, davacının üyelik hesabının serbest bakiye ekranında davaya konu ihaleye katılabilmek için yeterli serbest bakiyesinin bulunduğunu beyan ederek ihale tarihi itibarıyla davacının serbest bakiyesini gösteren üyelik hesabı bilgilerini göndermiştir.

Bu itibarla, davacı şirket tarafından davaya konu e-ihale yoluyla gerçekleştirilen satış ihalesine teklif verebilmek için teminat yatırıldığı ve teklif verileceği esnada bağlantı koptuğundan teklif verilemediği iddiasıyla ihalenin iptali istendiği dikkate alındığında, dava konusu ihale işlemi ile davacı arasında kişisel, güncel, meşru ve makûl bir ilginin, başka bir anlatımla dava açma ehliyetinin bulunduğu anlaşıldığından, davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında usûl hükümlerine uygunluk görülmemiştir.