Danıştay 13. Daire E.2023/1276 K.2023/2040

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davacı tarafından davalı idareye yapılan 10/10/2022 tarihli başvuruda, 11/08/2022 tarih ve 31920 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile yapılan düzenleme uyarınca lisanssız elektrik üretim tesislerinde üretilen elektriğin satışına sınırlama yapılmasına ilişkin işlemin iptali talep edilmiş, başvurunun zımnen reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

. İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, "..davacı tarafından, Elektrik Piyasasında Lisansız Elektrik Üretim Yönetmeliğine dayanılarak üretilen elektriğin satışında sınırlama yapılması hakkındaki idari işlemin iptali istemiyle yapılan 10/10/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada uyuşmazlığın esasının Elektrik Piyasasında Lisansız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde yapılan değişikliğe ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ülke çapında uygulanacak nitelikte olan Elektrik Piyasasında Lisansız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde yapılan değişikliğin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ın görevli olduğu sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 15/1-a maddesi uyarınca davanın görev yönünden reddine karar verilerek, dava dosyası Danıştay'a gönderilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde, ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar sayılarak, yalnızca bu davaların ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ca karara bağlanacağı.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu. 5. maddesinde, idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derecede Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesinin, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu.

43. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde ise, görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda, Danıştay'ın, davayı görevi içinde görmezse dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine karar vereceği kurala bağlanmıştır.

Düzenli hâle koymak, düzen vermek olarak tanımlanan düzenleme, kamu hukukunda kural koyma ile eşanlamlıdır. Kural ise, hukukta sürekli, soyut ve objektif, genel durumları belirleyen bir içeriğe sahiptir. Yasama organının yasama tasarrufları dışında idare, Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahiptir. Düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, genelge gibi düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, gayrî şahsî (objektif), genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar koymuş olması gerekir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında elektrik üretimi yapan tesisinin mevcut olduğu, 11/08/2022 tarih ve 31920 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" ile lisanssız elektrik üretimi yapan tesislerde üretilen elektrikten satışa konu edilebilecek kısma yönelik birtakım düzenlemeler yapıldığı, davacı tarafından söz konusu Yönetmelik değişikliğinin ilgili kısımlarının iptali istemiyle Dairemizin E:2022/4696 sayılı dosyasına kayıtlı davanın açıldığı,

iş bu davanın ise söz konusu Yönetmelik değişikliği uyarınca tesisinde üretilen elektriğin satışında sınırlama yapılmasına dair işlemin iptali istemiyle davalı idareye yapılan 10/10/2022 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açıldığı, dosya içeriğinde de davacı tarafından işbu davada iptali istenilen işlemin dayanağının Yönetmelik değişikliği olduğunun ve Dairemizin E:2022/4696 sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğinin açık bir biçimde belirtildiği,

bu bakımdan davacının işbu davayı düzenleyici işlemin değil düzenleyici işleme dayalı olarak tesis edildiği iddia olunan uygulama işleminin iptali istemiyle açtığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlem düzenleyici bir işlem olmadığı gibi, bu işlemin iptali istemiyle açılan davanın 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde sayma suretiyle tahdidî olarak belirlenen Danıştay'ın ilk derece bakacağı diğer davalar kapsamında değerlendirilmesi de mümkün olmadığından, davanın görüm ve çözümünde dava konusu işlemi tesis eden idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olan Ankara İdare Mahkemesi'nin görevli ve yetkili olduğu sonucuna varılmaktadır.