Danıştay 13. Daire E.2023/1344 K.2023/2508

Dava konusu istem: Davacı tarafından, 2007 yılına ilişkin olarak sistem kullanım ceza faturaları adı altında ödenmiş olan toplam 456.863,00-TL'nin, dayanak alınan ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu kararının 2 numaralı ekinde yer alan İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi'nin 1.5. maddesinin Danıştay tarafından yürütmesinin durdurulduğundan bahisle iadesi istemiyle yaptığı 26/11/2014 tarihli başvurunun cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 35.000,00-TL'nin (miktar artırımı sonrası 456.863,00-TL) ödeme tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte iadesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Dairemizin 03/03/2022 tarih ve E:2016/4160, K:2022/812 sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanması, 35.000,00-TL'nin başvuru tarihinden itibaren işletilecek kanuni faiziyle birlikte davacıya ödenmesine dair kısmının bozulması üzerine bozma kararına uyularak bozulan kısım yönünden verilen kararda.

Mahkemelerinin 29/09/2022 tarihli ara kararına cevaben davacı şirket tarafından sunulan 18/10/2022 havale tarihli dilekçede, dava konusu tutarın, toplam alacak tutarı olan 456.863,00-TL'ye yükseltilerek ıslah edildiğinin belirtildiği, ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliği üzerine davalı idarece Mahkemelerine sunulan cevap dilekçesinde, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı üzerine, kararda hükmedilen 35.000,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte 46.721,42-TL olarak davacıya ödendiğinin belirtilmesi üzerine, anılan ödemeye ilişkin belgenin davalı idareden Mahkemelerinin 23/11/2022 tarihli ara kararı ile istenildiği,

davalı idarece 15/12/2022 tarihli ara karar cevabı ekinde söz konusu ödeme belgesine yer verildiği görülmekle, davalı idarece davacı şirkete, 35.000,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte ödendiğinin anlaşıldığı;

Bu durumda, davacı şirket hakkında, 2007 yılına ilişkin olarak toplam 456.863,00-TL ceza faturası düzenlenerek bu tutarın davalı idarece davacıdan tahsil edilmesi nedeniyle açılan bu davaya ait dava dilekçesinde, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 35.000,00-TL'nin tahsilinin istenildiğinin belirtildiği, davacı tarafından söz konusu tutarın, 18/10/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile 421.863,00-TL artırılarak davanın 456.863,00-TL'ye ıslah edildiği, ancak davalı idarece Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ilk kararı gereğince davacı şirkete 35.000,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte ödendiği anlaşıldığından,

456.863,00-TL'nin (ıslah sonrasında) davalı idareden tahsiline ilişkin bu davanın, Mahkemelerinin ilk kararı uyarınca davacıya ödenen 35.000,00-TL tutarı dışındaki kısmı olan 421.863,00-TL'ye ilişkin kısmının kabulü ile söz konusu tutarın, başvuru tarihinden itibaren davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği, geriye kalan 35.000,00-TL'ye ilişkin kısım hakkında ise, bu tutarın davacıya ödenmiş olması nedeniyle dava bu kısım yönünden konusuz kaldığından, bu kısım hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle; 456.863,00-TL'nin idareden tahsiline ilişkin davanın kısmen kabulü ile, 421.863,00-TL'nin başvuru tarihi olan 26/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacı şirkete ödenmesine, davanın geriye kalan 35.000,00-TL'lik kısmı hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı tarafından, dava konusu edilen 456.863,00-TL'nin Mahkemece verilen ilk karardan sonra davacı şirkete tümüyle ödendiği, dolayısıyla davanın tamamen konusuz kaldığı; Davacı tarafından, Mahkeme kararının faiz başlangıç tarihi ile faiz türü yönünden hukuka aykırı olduğu, her iki tarafın tacir olduğu, dolayısıyla ödenen ceza bedellerinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte hesaplanarak ödenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davalı tarafından, dava konusu edilen ceza tutarının davacı şirkete iade edildiğinden davanın konusuz kaldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Davalı idarenin temyiz isteminin reddi; davacının temyiz isteminin ise, faiz türü yönünden kısmen reddi, faizin başlangıcı yönünden kısmen kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından 01/01/2007 tarihinde yürürlüğe giren İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi'nin 1.5. maddesi uyarınca 2007 yılına ilişkin sistem kullanım ceza faturaları adı altında toplam 456.863,00-TL davalı idareye ödenmiştir.

İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi'nin 1.5. maddesinin iptali istemiyle dava dışı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından açılan davada Dairemizin 12/06/2014 tarih ve E:2013/815 sayılı kararıyla yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Davacı tarafından sistem kullanım ceza faturalarına dayanak alınan düzenlemenin yargı kararıyla yürütmesinin durdurulmasına karar verildiğinden bahisle ödediği toplam 456.863,00-TL'nin iadesi istemiyle 26/11/2014 tarihinde davalı idareye başvuruda bulunulmuş, başvuru cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddedilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafından 26/11/2014 tarihli başvurusunun zımnen reddi işleminin iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 35.000,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek faiziyle birlikte iadesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Öte yandan, İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama Yöntem Bildirimi'nin 1.5. maddesinin iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin 12/06/2014 tarih ve E:2013/815 sayılı yürütmeyi durdurma kararından sonra 17/05/2017 tarih ve E:2013/815, K:2017/1520 sayılı kararıyla düzenlemenin iptaline karar verilmiş ve anılan karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 31/10/2019 tarih ve E:2017/2010, K:2019/4930 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

1- Mahkeme kararının temyize konu "456.863,00-TL'nin idareden tahsiline ilişkin davanın kısmen kabulü ile, 421.863,00TL'nin yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacı şirkete ödenmesine" ilişkin kısmında faiz türü yönünden hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.

2- Mahkeme kararının temyize konu "421.863,00TL'nin başvuru tarihi olan 26/11/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacı şirkete ödenmesine" ilişkin kısmına gelince,

Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazmine mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.

Bu durumda, hukuka aykırılığı mahkeme kararı ile saptanmış işlem nedeniyle davacının hiç ödememesi gereken bir meblağı idareye ödediği ve geri ödeme yapılıncaya kadar bu meblağın getirisinden yoksun kaldığı açık olup, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerekirken, başvuru tarihinden itibaren faiz yürütülmesinde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.