Danıştay 13. Daire E.2023/1511 K.2023/3306

2- … VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Bakanlığı VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Tarım ve Orman Bakanlığı 12. Bölge Müdürlüğü Giresun Şube Müdürlüğü’nce 11/10/2022 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 35/c maddesi uyarınca açık teklif usulü ile gerçekleştirilen “2022-2023 Av Yılı Av Turizmi Kapsamında Giresun İli Üçköprü Devlet Avlağında 1 Adet Yaban Keçisi Kotasının Avlattırılması” ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda. 4915 sayılı Kanun ve Bern Sözleşmesi uyarınca yaban hayvanlarının, sayılarının, neslin devamına yetecek düzeye çıkarılması, sayıların yeterli düzeyde bulunması durumunda ise bu durumun sürdürülmesinin temin edilmesi gerektiği, bu durumu destekler yönde, davalı idare tarafından hazırlanan, koruma altına alınan hayvanlar listesinde uyuşmazlık konusu ihalede yer alan yaban hayvanının da yer aldığı,

her ne kadar davalı idarece, söz konusu yaban hayvanlarının listede "av turizmi hariç" ibaresiyle yer aldığı ve yaban keçisinin Bern Sözleşmesi'nin II no'lu eki listede bulunmasına rağmen ülkemiz tarafından ihtirazî kayıt konulan listede de yer aldığı,

bu nedenle anılan yaban hayvanlarının av kapsamına alınabileceği belirtilmiş ise de, yapılacak uygulamalar ile ortaya çıkacak muhtemel sonuçlar dikkate alındığında, faaliyetin, kapsamlı, teknik, somut ve bilimsel verilere dayanılarak yapılan analizler kapsamında gerçekleştirilmesi gerektiği, bu kapsamda sahada olması gereken en düşük ve en uygun sayısal büyüklük ile bunların ışığı altında avlattırılabilecek kota miktarının avlak ve saha bazında yürürlükteki mevzuata ve yaban hayatı ekolojisi bilimine uygun olarak belirlenmesi için Bursa Teknik Üniversitesi, Düzce Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa,

Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ve Kastamonu Üniversitesi'nden yaban hayatı konusunda uzman akademik kişilerce 23/05/2022 tarihli teknik raporun hazırlandığı, teknik rapor incelendiğinde.

Avlak ve Yaban Hayatı Geliştirme Sahalarındaki eşey strüktürü ve yaban keçisi yoğunluğu bakımından Giresun, Şebinkarahisar Üçköprü Devlet Avlağında 42 erkek, 180 dişi, 114 yavru olmak üzere 336 yaban keçisi varlığının tespit edildiği, anılan avlakta en düşük hayvan yoğunluğunun 1,98 olarak gösterildiği, buna göre 8 yaş üstündeki en yaşlı bireylerin hasadının uygun olduğu ve bu avlakta 2 yaban keçisinin avlattırılabileceğinin değerlendirildiği,

yine teknik raporda, 8 yaş üzeri yaban keçilerinin izah edilen oranda popülasyondan alınmasının popülasyonun devamlılığına her hangi bir olumsuz etkisinin olmayacağının, aksine yaşlı erkek bireylerin popülasyondan alınmasıyla birlikte popülasyon dinamiğinin ve eşleşme oranının artacağı, eksik döllenmelerin azalacağı, yaşlı, üreyimsiz ve şelek boynuzlu bireylerin popülasyondan alınmasıyla birlikte yaban hayatı yaşam alanında oluşan besin rekabetinin azalacağı, 8 yaş üzeri yaban keçisi varlığından hasta ve yaralı bireylerin alınmasının hastalığın diğer bireylere bulaşmasını engelleyeceğinden bu hususun dikkate alınması gerektiği,

envanter sonuçları ile diğer belgelere ilişkin yapılan değerlendirme sonucunda 2022-2023 Av Turizmi Uygulama Talimatı'nda belirlenen kotaların (avlanacak yaban hayvanı sayısının) belirlenmesinde bilim ve fen açısından isabetsizlik bulunmadığının belirtildiği,

Bu itibarla, dava konusu ihale ile avlanmasına izin verilen erkek birey yaban hayvanı sayılarının avlaklarda varlığı tespit edilen erkek birey sayılarına ve yaşlarına ilişkin detaylı bir inceleme sonucu belirlenmesi, avlanmasına izin verilen yaban hayvanı sayılarının davalı idare tarafından bilimsel, somut ve kapsamlı araştırma ve tespitler sonucu belirlenmesi,

bahse konu avlakta belirlenen yaban keçisi varlığı ile dava konusu ihaleyle avlanmasına izin verilen yaşlı erkek birey sayısının popülasyonun devamı açısından herhangi bir sakınca teşkil etmediğinin, yaşlı ve hasta bireylerin popülasyonlardan alınmasının popülasyonların devamı açısından daha faydalı olacağının davalı idarece bilimsel, somut ve kapsamlı araştırma ve tespitler sonucu ortaya konulduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na göre açılacak ihalelerde ihale türünün belirtilmesi gerektiği, ancak dava konusu ihale ilanında ihale türüne yer verilmediği, ihale türünün gösterilmemiş olmasının hukuka aykırı olduğu; nesli tükenmekte olan ve uzun süredir koruma altında tutulan yaban keçilerinin avlattırılması adı altında yaşam hakkının elinden alınması eyleminin insanlık ve hukuk açısından kabul edilemez olduğu, yaban keçilerinin doğal yaşam alanında hayatlarını sürdürdüğü, doğanın kendi dengesi içinde yaşadığı ve ekolojik dengenin de sağlanması adına gerekli bir unsur olarak olduğu,

anılan hayvanın ihale yolu ile avlattırılması ve bu işlemin kamu tarafından kazanç olarak görülmesinin kamu düzenine aykırı olduğu, dava konusu işlemde herhangi bir kamu yararının bulunmadığı, kamu gücünün sadece insan hayatının refahını değil ülke sınırları içinde canlı tüm varlıkları korumakla mükellef olduğu, hayvanlar ve bitkilerin de bu korumadan tam olarak yararlanmaları gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı idarece Bursa Teknik Üniversitesi, Düzce Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa, Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi ve Kastamonu Üniversitesi'nden yaban hayatı konusunda uzman kişilere hazırlatılan 23/05/2022 tarihli teknik raporda genel nitelikteki bilgilere yer verildiği, ihale konusu avlak yönünden özel bir değerlendirmeye yer verilmediği, diğer taraftan, ihale konusu avlak için hazırlanan envanter raporunun doğrudan ihale konusu avlağa yönelik olmadığı, daha geniş bir alanı kapsadığı, envanter raporunda 572 adet yaban keçisinin sayıldığının ifade edildiği,

ancak kota bildirim formunda ihale konusu avlakta hangi gerekçeyle 286 yaban keçisinin sayıldığının net bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozularak dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.