Danıştay 13. Daire E.2023/1607 K.2023/3037

Dava konusu istem: İzmir ili, Kınık ilçesi, …Mahallesi’nde ve …ada, …sayılı (yeni …ada, …sayılı parsel) parselde bulunan ve mülkiyeti Kınık Belediyesi’ne ait taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle gerçekleştirilen 2 yıl süreyle kiralanmasına dair gerçekleştirilen ihalenin iptaline ilişkin …tarih ve …sayılı İhale Komisyonu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesi’nce verilen ... tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; uyuşmazlık konusu ihalenin iptaline ilişkin …tarih ve …sayılı İhale Komisyonu kararının 23/11/2022 tarihinde ita amirince onaylandığı, ihalenin iptaline ilişkin işlemin bir nüshasının davacı tarafından 26/12/2022 tarihinde elden teslim alındığı, davacı tarafından 04/01/2023 tarihinde davalı idareye başvurularak ihaleye ilişkin bilgi ve belgelerin talep edildiği, Kınık Belediyesi’nin …tarih ve …sayılı yazısı ekinde ihale dosyasının davacıya gönderilmesi üzerine, 07/02/2023 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı;

Uyuşmazlığın, ivedi yargılama usulünün uygulanacağı uyuşmazlıklar kapsamında olduğu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda belirtilen genel dava açma süresi dışında bu uyuşmazlıklara ilişkin olarak 30 (otuz) günlük özel dava açma süresi belirlendiği ve Kanun’un 11. maddesi kuralı uyarınca yapılacak olan itirazın, ivedi yargılama usulü kapsamında değerlendirilecek olan uyuşmazlıklara uygulanamayacağı belirtildiğinden,

16/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin iptal edilmesine ilişkin işlemin davacı tarafından 26/12/2022 tarihinde tebliğ alındığı anlaşılmakla, ihalenin iptaline ilişkin işlemin iptali istemiyle 26/12/2022 tarihini izleyen 30 gün içerisinde en son 25/01/2023 tarihine kadar dava açılması gerekmekte iken, 07/02/2023 tarihinde Mahkeme kayıtlarına giren dilekçe ile açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihale işlem dosyasına, Kınık Belediyesi’nin … tarih ve …sayılı yazısının eki ile ulaşıldığı, dolayısıyla açılan davanın süresinde kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir ili, Kınık ilçesi, …Mahallesi’nde … ada, …sayılı (yeni …ada, …sayılı parsel) parselde bulunan ve mülkiyeti Kınık Belediyesi’ne ait taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle gerçekleştirilen 2 yıl süreyle kiralanmasına dair gerçekleştirilen ihalenin iptaline ilişkin …tarih ve …sayılı İhale Komisyonu kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

20/01/1982 tarihinde yürürlüğe giren 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda idari yargıda uygulanan "genel yargılama usulü" ve 7. maddesi ile devamı maddelerde de “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş bulunmaktadır. Anılan 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hâllerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.

Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak "ivedi yargılama usulü" getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde ; "1. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmi Gazete'de yayımlanır. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, ihalenin iptaline ilişkin 16/11/2022 tarihli ihale komisyonu kararının 26/11/2022 tarihinde davacı tarafından elden teslim alındığı, davacı tarafından 04/01/2023 tarihinde davalı idareye ihale işlem dosyasının verilmesi talebiyle başvuruda bulunulduğu, başvuruya ilişkin belgelerin …tarih ve …sayılı işlem ile verilmesi üzerine ihale komisyonu kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, ancak dava konusu işlemde ve …tarih ve …sayılı bildirim yazısında davacının hangi kanun yolları ve mercilerine başvurabileceğinin ve dava açma süresinin belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemde dava açma süresi belirtilmediğinden Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun Danıştay daire ve kurulları ile idarî mahkemeler ve idare tarafından uyulması zorunlu kararı uyarınca somut davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın ihalenin iptal edilmesine ilişkin 16/11/2022 tarihli ihale komisyonu kararının davacı tarafından elden teslim alınan 26/12/2022 tarihinden itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde kalan 07/02/2023 tarihinde açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usûl hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.