Danıştay 13. Daire E.2023/1698 K.2023/3322

Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Hatay Hava Alanı Müdürlüğü'nce 05/09/2022 tarihinde açık ihale usûlü ile gerçekleştirilen "DHMİ Hatay Havalimanı Müdürlüğü 2023-2024 (24 ay) Yılları Arası Personel Taşıma Hizmeti Satın Alınması İşi" ihalesine ilişkin olarak dava dışı ... Kılıç Turizm ve Filo Kiralama A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine dair Kamu İhale Kurulu'nun (Kurul) 03/11/2022 tarih ve 2022/UH.II-1349 sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .. İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davaya konu ihalede, idare tarafından araç bedeli, amortisman değeri, yakıt birim fiyatı, işçilik maliyeti, motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu trafik sigortası bedeli, kasko sigorta bedeli, araç bakım bedelinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, davacı tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan maliyet cetvelinde.

İskenderun-Havalimanı araç yakıt maliyetinin 428.500,00-TL, Antakya Havalimanı araç yakıt maliyetinin 476.000,00-TL, motorlu taşıtlar vergi giderinin 32.000,00-TL, araç sigorta ve kasko giderinin 113.600,00-TL, şoför maaş giderlerinin 312.000,00-TL, SSK giderlerinin 39.757,92-TL, araç bakım ve yağ değişim giderinin 80.000,00-TL olmak üzere toplam giderlerin 1.481.857,92-TL olarak öngörüldüğü ve 909.640,08-TL kâr ile 2.391.498,00-TL teklif fiyatının oluşturulduğu;

Antakya-Havalimanı güzergâhı kapsamında 3 adet, İskenderun-Havalimanı güzergâhı kapsamında 1 adet otobüs olmak üzere toplam 4 otobüs ile ihalenin gerçekleştirileceği, davacı tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarında 2 adet araca ilişkin ... ve ... ile yapılmış 2 adet araç kiralama sözleşmesinin ve ekinde araç ruhsat fotokopileri ile kendisine ait 2 araca ilişkin araç ruhsat fotokopilerinin sunulduğu, ancak araç kiralama sözleşmesinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan aşırı düşük teklif açıklama yöntemlerinden biri olmadığı,

ayrıca kendi malı kullanılacak araçların amortisman giderine ilişkin herhangi bir tutar belirlenmediği ve buna ilişkin tevsik edici belgelendirmenin yapılmadığı, bu nedenle araç maliyetine ilişkin yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı; araçlara ait sigorta giderinin, 1 araç için yıllık kasko tutarı 11.0000,00-TL, sigorta gideri 3.200,00-TL olmak üzere toplam bir araç için sigorta giderinin 14.200,00-TL olduğunun belirtildiği ve bu tutarın 4 araç için (14.200,00-TL x 4) toplam 56.800,00-TL ve 2 yıllık toplam maliyetin 113.600,00-TL olarak belirtildiği,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4. maddesinde yapılan açıklama doğrultusunda, hizmet alım ihalelerinde sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin sunulması ve ekine ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği, ancak davacı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında daha önce düzenlenmiş trafik poliçelerinin sunulduğu ve poliçelerin güncellemeye tabî tutulmadığı,

bu nedenle yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.3.4. maddesine uygun olmadığı; akaryakıt giderine ilişkin olarak 2020 ...

Model marka aracın 100 km'de 7.8 lt akaryakıt yaktığı, İskenderun-havalimanı seferinin ortalama 110 km, klima kullanımında iken ortalama 10 lt yakıt yakıldığı, akaryakıt lt fiyatının ortalama 25,00-TL olduğu, toplam akaryakıt tutarın 428.500,00-TL olarak hesaplandığı, Antakya-havalimanı seferinin ortalama 110 km, klima kullanımında iken ortalama 7 lt yakıt yakıldığı, akaryakıt lt fiyatının ortalama 25,00-TL olduğu belirtilerek toplam akaryakıt tutarın 476.000,00-TL olarak hesaplandığı,

ancak ihale konusu işte kullanılacak araçların akaryakıt maliyetlerine yönelik yapılan açıklamada kullanılan akaryakıt litre fiyatının ihale ilân ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç), Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7. maddesinde yer alan açıklama gereği EPDK tarafından yayımlanan İstanbul ili,

Avrupa Yakası'nda bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Rapor'da yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığına ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.7. maddesi gereği hangi tarihte hangi fiyatın kullanıldığına yönelik herhangi bir belgenin bulunmadığı, diğer yandan yakıt tüketim miktarına ilişkin olarak sadece motor özellikleri başlıklı sayfanın sunulduğu, bu nedenlerle akaryakıt maliyetinin mevzuata uygun açıklanamadığı, araç bakım giderine ilişkin olarak,

araçlar yeni olduğu için sadece 1 araç için 10.000,00-TL, 4 araç için 40.000,00-TL, 2 yıl için 80.000-TL giderin olacağı şeklinde bir hesaplama yapıldığı, açıklamalar ekinde 3.549,99-TL tutarlı bir araç için yapılan bakım işlemlerine ilişkin faturanın sunulduğu ancak bakım maliyetine ilişkin yapılan tevsik işleminin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1. maddesine uygun olmadığı; bu itibarla, davacının aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata aykırı olduğu anlaşıldığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, taşımacılık firmalarının sadece bir taşıma ihalesi ve hizmeti ile uğraşmadığı, gün içerisinde belli periyot ve zaman dilimi içerisinde birden fazla taşımacılık işinin programlandığı, dolayısıyla taşımacılık filolarının sadece Devlet Hava Meydanları Hatay İşletmesi'nin taşıma işlerini yapmayacağı, kısmî zamanlı personel çalıştırma ve araç tahsisi ile taşıma işlerini kendileri açısından daha ekonomik ve verimli hâle getirebileceği, vergi, akaryakıt, SGK, bakım, onarım vs. tüm giderler toplamının teklif edilen ihale bedelinden düşüldüğünde 909.640,08-TL kâr edilmesinin hayatın olağan akışına,

taşımacılık tecrübesine ve piyasa koşullarına uygun olduğu, kendi teklifi ile ihale üzerinde bırakılan başvurucu şirketin teklifi arasında 1.468.629,00-TL farkın bulunduğu, son yıllarda ikinci el dâhil taşıt fiyatlarındaki aşırı yükselişin amortisman gideri ne kadar olursa olsun taşıt sahiplerini kazançlı çıkardığı, bu hususun Kurul tarafından piyasa koşullarına uygun olarak değerlendirilmediği,

2022 yılı yakıt fiyatları bakımından, coğrafi riskler, savaş koşulları vs belirsizlik nedeniyle aşırı fiyat dalgalanmalarının görüldüğü bir yıl olmasına rağmen şu anda mazot fiyatlarının 25,00-TL civarında seyrettiği, yakıt fiyatının 25,00-TL'den hesaplanarak 100 km ortalama yakıt gideri hesabının hayatın gerçeklerine uygun olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonunca yeterli ve uygun görülmesine rağmen aksi yönde verilen Kurul kararının hukuk güvenliği ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırılık oluşturduğu, ihale üzerinde bırakılması üzerine araçların bakımının yaptırıldığı, şoförler ile görüşüldüğü,

tüm hazırlıklar tamamlanmasına rağmen Kurul kararı ile mağdur edildiği, ayrıca dört yıldır aynı hava alanının taşıma işlerinin yapıldığı, amortisman, yakıt, işçi, bakım-onarım, sigorta giderlerini en iyi bilebilecek duru... olduğu, hem işin devamını sağlayacak hem de kamu yararını gözetecek şekilde teklif oluşturulduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının sunduğu aşırı düşük teklif açıklamaları mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından dava konusu Kurul kararıyla davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, ayrıca davacının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı olmasının mevzuata aykırılıkları ortadan kaldırmayacağı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.