Danıştay 13. Daire E.2023/1961 K.2023/4396

3. … Sanayi ve Ticaret A.Ş.

DAVALI : … Kurumu VEKİLİ : Av. …

DAVANIN KONUSU

1- 16/03/2021 tarih ve 31425 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren “Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Önaraştırmalarda ve Soruşturmalarda Sunulacak Taahhütlere İlişkin Tebliğ”in (Tebliğ No: 2021/2),

2- … tarih ve … sayılı soruşturmanın sona erdirilmesine yönelik, şikâyetlinin 28/09/2022 tarihli revize taahhüt metninin, 03/10/2021 tarihli ek dilekçesinin taahhüt olarak kabul edilmesine, şikâyetli teşebbüs bakımından bağlayıcı hâle getirilmesine, şikâyetli teşebbüsün bu taahhütlere uyumunun izlenmesi, denetimi amacı ile şikâyetli teşebbüs tarafından önerilecek bir hukuk özel/tüzel kişisiyle sözleşme akdedilmesine dair … tarih ve … sayılı Rekabet Kurulu (Kurul) kararının,

3- Davacılar tarafından yapılan 29/06/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ

Davalı idarenin kayıtlarına 21/06/2021 ve 16/07/2021 tarihlerinde giren dilekçelerle,. Anonim Şirketi'nin (. İçki) ve anılan şirket ile aynı ekonomik bütünlük içerisinde yer alan. İçecekler Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin hâkim durumunu kötüye kullanmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 6. maddesini ihlâl ettiği ve. İçki ile.

Anonim Şirketi (Sarper) ve Beylerbeyi İçecek Anonim Şirketi’nin (Beylerbeyi) 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesini ihlâl ettikleri, bu gerekçeyle anılan teşebbüsler hakkında idarî para cezası ve 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca tedbir uygulanması gerektiğinin iddia edilmesi üzerine başlatılan soruşturma sırasında, ...

İçki tarafından, davalı idareye 28/09/2022 tarihinde Nihaî Taahhüt Metni, 03/10/2022 tarihinde ise taahhütlerin izlenmesi ve yerine getirilmesi sürecine ilişkin dilekçe sunulmuştur.

Nihaî Taahhüt Metni'nin ve 03/10/2022 tarihli dilekçenin incelenmesi üzerine, anılan belgelerin rekabet sorunlarını giderebilecek nitelikte olduğundan bahisle kabulüne, ... İçki'nin taahhütlerinin bağlayıcı hâle getirilmesine, yapılmakta olan soruşturmanın sonlandırılmasına, 2021/2 sayılı Tebliğ'in 15. maddesi uyarınca … İçki'nin taahhütlerine uyumunun izlenmesi ve denetimi amacıyla, … İçki'nin önerdiği ve … İçki'den bağımsız bir üçüncü kişiyle … İçki'nin sözleşme taslağı hazırlamasına ve daha sonra bu kişinin ve sözleşmenin uygun görülmesi amacıyla davalı idareye sunulması kaydıyla, üçüncü bir kişi atanmasına … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla karar verilmiştir.

Bunun üzerine anılan Kurul kararı ile birlikte, idarî para cezası ve 4054 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca tedbir uygulanmasına yönelik istemin zımnen reddi ile 2021/2 sayılı Tebliğ'in tamamının iptali istenilmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı.

7. maddesinin dördüncü fıkrasında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri.

14. maddesinin 3. fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği. 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.

Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davalarında, idarî işlemin unsurları açısından hukuka aykırılık bulunduğu iddiasıyla düzenleyici işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, düzenleyici işlemin belirli maddelerinin/ibarelerinin iptalinin istenebilmesi de mümkündür. Ancak, her durumda iptali istenen kısımların açıkça belirtilmesi ve bu kısımların davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ortaya konulması gerekmektedir.

Öte yandan, düzenleyici işlemin ilanından sonra dava açma süresinin geçmiş olması hâlinde, düzenleyici işlemin uygulanmasına ilişkin yeni bir işlem tesis edildiğinde, ilgililerin uygulama işlemini veya dayanağı olan düzenleyici işlemi ayrı ayrı veya birlikte yine dava açma süresi içinde dava konusu edebilecekleri anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesi ile 16/10/2023 tarihli ek beyan dilekçesinin incelenmesinden, 2021/2 sayılı Tebliğ'in her maddesinin ayrı ayrı iptalinin talep edildiği ancak sadece 15. maddesi ile geçici 1. maddesine yönelik hukuka aykırılık ve menfaat ihlâline yönelik açıklamalara yer verildiği, Tebliğ'in diğer maddelerinin davacının menfaatini hangi yönlerden ve ne şekilde ihlâl ettiğinin de ortaya konulmadığı görülmektedir. Ayrıca, 2021/2 sayılı Tebliğ'in her bir maddesinin ayrı ayrı iptalini isteyen davacının uygulama işlemi niteliğindeki … tarih ve … sayılı Kurul kararında Tebliğ'in hangi maddelerinin uygulandığına dair herhangi bir açıklama yapılmamıştır.

Bu itibarla, 2021/2 sayılı Tebliğ'in her bir maddesi yönünden, davacının menfaatinin hangi yönlerden ve ne şekilde ihlâl ettiğinin ve davanın süresinde açılıp açılmadığının tespiti bakımından iptali istenilen her bir maddenin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin ve uygulama işlemi olduğu ileri sürülerek dava konusu edilen diğer işlemlerle bağlantısı kurulmak suretiyle ortaya konulması gerekmektedir.