Danıştay 13. Daire E.2023/1980 K.2025/1752

Dava konusu istem: ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile irat kaydedilen ancak yargı kararı uyarınca ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla iade edilen 1.052.800,00-TL teminat bedelinin, irat kaydedildiği tarih ile teminatın davacı şirkete iade edildiği tarih arasında geçen süreye ilişkin olarak hesaplanacak faizin ödenmesi istemiyle 27/06/2021 tarihli dilekçe ile yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın iptali ile 1.052.800,00-TL teminat bedelinin, irat kaydedildiği tarih ile teminatın şirkete iade edildiği tarih arasında geçen süreye ilişkin olarak hesaplanacak faiz için 350.000,00-TL'nin (miktar artırımı ile birlikte 395.102,86-TL) ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; faizin, konusu bir miktar paranın ödenmesinden ibaret olan borçlarda, borcun doğduğu veya muaccel olduğu tarihten ödemenin yapıldığı tarihe kadar geçen sürede, borçlunun bu süre boyunca alacağından faydalanamaması neticesinde alacaklıya kanun veya sözleşme gereğince ve bir oran dahilinde olmak üzere ödenmesi gerekli olan para miktarı olduğu, faiz borcunun, hukuki mahiyeti itibarıyla fer'i bir borç olup, doğumu ve varlığının, asıl borcun doğumu ve varlığına bağlı olduğu,

faiz, alacağın bir bölümü olmayıp, onun fer'i niteliğinde ve ayrı bir alacak olduğundan, faiz alacaklısının bu alacağını anaparadan ayrı olarak talep edebileceği, diğer bir anlatımla, faizin, konusu para olan borçlarda, alacaklının bu paradan mahrum kaldığı süre içinde uğrayacağı kayıpların ve bu paranın kullanılamamasından dolayı yoksun kalınan kazancın karşılığı olduğu; esasen bu kaybın veya yoksun kalınan kazancın idareden istenebilmesi için idarenin doğrudan veya dolaylı bir kusurunun bulunmasının kural olarak gerekmediği,

paranın, sahibi dışındaki kişi ve kuruluşlarca kullanılmasının, sahibinin bu ekonomik değerden mahrum bırakılması sonucunu doğurmasının yanında, enflasyon etkisinde olan ekonomilerde, paranın değerini, yani alım gücünün enflasyon oranı ölçüsünde yitirmesine neden olduğu;

hukuk devletlerinde, açıklanan bir zararın faiz ya da başka bir ad altında ödenecek tazminatla karşılanabilmesi için açık yasa hükmü aranmasının düşünülemeyeceği, aksine anlayışın, Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında yer alan, "idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür" amir hükmü ile bağdaşmayacağı, davacının mülkiyet hakkı içerisinde bulunan irat bedelinin ödenmemesi nedeniyle alacağına geç kavuştuğu ve bu hak kaybının giderilebilmesi için yasal faiz ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline, teminatın irat kaydedildiği tarih ile şirkete iade edildiği tarih arasında geçen süreye ilişkin olarak hesaplanan faiz için 395.102,86 TL'nin ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, hizmet kusuruna dayanan bir sorumluluklarının olmadığı, kanunla verilen görevleri eksiksiz olarak yerine getirdikleri ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, usul ve yasaya uygun olan temyize konu kararın onanması gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, Giresun ilinde kurmayı planladığı 27,90 MWm/27,36 MWe kurulu gücündeki Değirmen Regülatörü ve HES projesi için ... tarih ve ... sayılı üretim lisansının iptal edilmesine ve söz konusu lisansı kapsamında sunduğu 1.052.800,00-TL tutarındaki teminat mektubunun irat kaydedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararı ile anılan Kurul kararının geri alınması için 23/06/2017 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan dava devam ederken,

7020 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 18. maddesi ile 6446 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 21. madde gereğince söz konusu üretim lisansının sonlandırılması ve irat kaydedilen teminatının iadesi talebiyle 26/07/2017 tarihinde başvuru yapılmıştır.

Anılan başvuru Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedilmiş, bu kararın iptali istemiyle açılan dava ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, söz konusu karara yönelik istinaf başvurusu üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Akabinde ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile 1.052.800,00-TL teminat bedeli davacı şirkete iade edilmiştir.

Bunun üzerine, davacı tarafından, 1.052.800,00-TL teminat bedelinin, irat kaydedildiği tarih ile teminatın şirkete iade edildiği tarih arasında geçen süreye ilişkin olarak hesaplanacak faizin ödenmesi istemiyle 27/06/2021 tarihli dilekçe ile yapılan başvurunun reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali ile 1.052.800,00-TL teminat bedelinin, irat kaydedildiği tarih ile teminatın şirkete iade edildiği tarih arasında geçen süreye ilişkin olarak hesaplanacak faiz için 350.000,00-TL'nin (miktar artırımı ile birlikte 395.102,86-TL) ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosya incelendiğinde, uyuşmazlığın, 1.052.800,00-TL teminat bedelinin, irat kaydedildiği tarih ile teminatın şirkete iade edildiği tarih arasında geçen süreye ilişkin olarak hesaplanacak faizin ödenmesi isteminden kaynaklandığı, söz konusu teminatın davacıya iade edilmesinin dayanağının ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı olduğu, anılan kararın ise Dairemizin 12/12/2024 tarih ve E:2021/3723, K:2024/5445 sayılı kararıyla bozulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, bakılan davada tazminat istemine ilişkin yargısal denetimin, belirtilen bozma kararı üzerine verilecek karar dikkate alınarak yeniden yapılması gerektiğinden temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.