Danıştay 13. Daire E.2023/2275 K.2025/732

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait depolama tesisinde yapılan denetimde alınan numunelerin analizi neticesinde teknik düzenlemelere uygun olmadığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 339.814,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete ait, Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, 2. Bölge (Küsget Oduncular Sitesi Yanı), Taşlıca adresinde faaliyette bulunan akaryakıt istasyonunda 11/04/2012 tarihinde gerçekleştirilen denetim sırasında depolama tesisindeki tanktan alınan numunelerin ilgili teknik düzenlemelere aykırı olduğu hususu İnönü Üniversitesi Akaryakıt Petrol Araştırma Laboratuvarının ... tarih ve ... sayılı ve ... tarih ve ... sayılı analiz raporları ile sabit olduğundan, dava konusu kararda hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu kararın 7164 sayılı Kanun ile değiştirilen 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi gereğince tesis edilmediği, tahsilat işlemleri açısından yeni maddenin dikkate alınmasının çelişkili olduğu, denetim yapılan akaryakıt depolarının Can Aslan Petrolcülük A.Ş.'ye kiralanmış olduğu, davalı Kuruma ilgili bildirimlerin yapıldığı, ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesine aykırı bir şekilde sorumlu tutuldukları, İnönü PAL'in analiz raporlarına göre aykırılık bulunmasına karşın, numunesi alınan benzinin katkılı kurşunsuz benzin olmadığı, 95 oktan olan benzinde potasyum katkısının bulunmadığı, gözetim numunesinin mühürlü olarak akredite bir laboratuvara gönderilerek analizlerinin yaptırıldığı, numunenin standarda uygun çıktığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirkete ait, Gaziantep ili, Şehitkamil ilçesi, ... Bölge (... Sitesi Yanı), ... adresinde faaliyette bulunan akaryakıt istasyonunda 11/04/2012 tarihinde denetim gerçekleştirilmiştir.

Denetim sırasında alınan numuneler İnönü Üniversitesi PAL tarafından incelenmesi sonucunda düzenlenen muayene raporları ile potasyum ve benzen açısından teknik düzenlemelere aykırı olduğu tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile davacı şirkete 679.628,00-TL idari para cezası verilmiştir.

Söz konusu karara karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "ilk fiilin işlendiği tarihten itibaren iki takvim yılının geçmesinden çok sonra 11/04/2012 tarihinde işlenen fiil nedeniyle tekerrür hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığı" gerekçesiyle iptal kararı verilmiş, bu karar Dairemizin 27/01/2021 tarih ve E:2020/2447, K:2021/337 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.

Bunun üzerine, davalı idarece davacı şirket hakkında yeniden soruşturma açılmasına karar verilmiş, söz konusu soruşturma sonucunda ... tarih ve ... sayılı soruşturma raporu düzenlenmiştir. Savunması istenilmesine rağmen davacı şirket tarafından savunma sunulmamıştır. Soruşturma raporunda İnönü Pal tarafından düzenlenen ... sayılı analiz raporuna atıf yapılmış olup, bu raporda numune "benzen" parametresi yönünden teknik düzenlemelere aykırı bulunmuş olup, ulusal marker analizi geçerli bulunmuştur.

Anılan rapor doğrultusunda, davacı şirketin ilgili teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıtı piyasa faaliyetine konu ettiğinden bahisle 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesinin ikinci fikrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 339.814,00-TL idari para cezası verilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun "Tanımlar ve Kısaltmalar" başlıklı 2. maddesinin (42) numaralı bendinde, "Teknik Düzenleme: Petrolün ve madeni yağın, ilgili idarî hükümler de dahil olmak üzere, standartları, ölçüleri, özellikleri, işleme ve üretim yöntemleri, bunlarla ilgili terminoloji, sembol, ambalajlama, işaretleme, etiketleme ve uygunluk değerlendirmesi işlemleri hususlarından biri veya birkaçını belirten ve uyulması zorunlu olan her türlü düzenleme" olarak tanımlanmıştır.

Yine, 5015 sayılı Kanun'un "Lisans sahiplerinin temel hak ve yükümlülükleri" başlıklı 4. maddesinin dördüncü fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanun'a göre faaliyette bulunanların; piyasa faaliyetlerinde, Kurulun belirleyeceği teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlamakla yükümlü oldukları vurgulanmış; 19. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde, 4. madde hükümlerinin ihlali halinde, sorumlulara ikiyüzellibin Türk Lirası idarî para cezası verileceği belirtildikten sonra aynı maddenin dördüncü fıkrasında, bayiler için yukarıda yer alan cezaların beşte birinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

Öte yandan, petrol piyasasına ilişkin faaliyetler kapsamındaki tesislerin ve piyasaya sunulan petrol ve madeni yağın teknik düzenlemelere ve standartlara uygunluğu ile ilgili usul ve esasların belirlenmesi amacıyla çıkarılan ve 10/09/2004 tarih ve 25579 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Petrol Piyasasında Uygulanacak Teknik Kriterler Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendinde, akaryakıtın teknik düzenlemelere uygun olmasının zorunlu olduğu;

(b) bendinde, ürünlerin öncelik sırasıyla TS veya EN standartlarına veya bu standartlar da yoksa, TSE tarafından kabul gören diğer standartlara uygun olmasının esas olduğu belirtilmiş. 7. maddesinin (d) bendinde ise, lisans sahiplerinin akaryakıtı teknik düzenlemelere uygun olarak arz etmekle yükümlü oldukları ifade edilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacıya ait akaryakıt istasyonundan alınan numunenin İ... tarafından yapılan analizi sonucunda düzenlenen ve dava konusu karara esas alınan ... tarih ve ... sayılı Benzin Analiz Raporu'nda, numunenin ulusal marker seviyesi geçerli bulunmuş, numune yalnızca "benzen" parametresi teknik düzenlemelere aykırı çıkmıştır. Davacı tarafından, kendisinin akaryakıta herhangi bir müdahalede bulunmadığı, deponun başka bir şirkete kiralanmış olduğu, varsa sorumluluğun onlara ait olduğu, gözetim numunesinin bir başka akredite laboratuvarda analizinin yaptırıldığı, buradaki raporda numunenin standarda uygun çıktığı ileri sürülmüştür.

Benzer bir uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için Dairemizin E:2013/2781 sayılı dosyasında 07/05/2019 tarihli ara kararı ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezinden; "parametrelerin üretim aşamasında ayarlanıp ayarlanmadığı, diğer parametreler sınır değerlere uygun tutulmak suretiyle "Buhar basıncı", "benzen", "hidrokarbon tipleri (aromatikler)" parametrelerinin sonradan müdahale ile standardının altında veya üzerinde olacak şekilde değiştirilmesinin teknik olarak mümkün olup olmadığının ve saklama koşullarından ve analize başlama süresinden kaynaklanan sebeplerle "Buhar basıncı", "benzen",

"hidrokarbon tipleri (aromatikler)" parametrelerinin etkilenip etkilenmeyeceğinin..." sorulduğu; ... tarih ve ... sayılı ara kararı cevabında, "buhar basıncı, benzen ve hidrokarbon tipleri parametre değerlerinin üretim aşamasında rafineriler tarafından ayarlanmakta olduğu,

numunelerin uygun şekilde saklanıp nakliye edilmeleri gerektiği, söz konusu parametrelerin numune almadan başlayan ve analizin tamamlanmasına kadar geçen süreç içerisinde dış etkenlerden etkilenebileceği ve bu etkenler neticesinde buhar basıncı parametresi değerinin düşebileceği" ifade edilmiş, anılan dosyada verilen ... tarih ve K:... sayılı kararda, "buhar basıncı", "benzen", "hidrokarbon tipleri (aromatikler)" parametreleri üretim aşamasında belirlendiğinden ve akaryakıta müdahaleye ilişkin başka bir tespitin bulunmaması nedeniyle teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt sağlandığından bahsedilemeyeceğine hükmedilmiştir.

Bu durumda, anılan ara kararı cevabı ile dosyada mevcut diğer bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, akaryakıtın ulusal marker seviyesinin geçerli olması, kükürt miktarının Kurulun belirlemiş olduğu sınırın altında kalıyor olması, "benzen" parametresinin üretim aşamasında belirleniyor olması, davacının numune alınan akaryakıta bir müdahalesinin olduğuna ve piyasaya teknik düzenlemelere aykırı akaryakıt arz ettiğine ilişkin başka bir tespitin de bulunmaması karşısında, davacı şirketin teknik düzenlemelere uygun akaryakıt sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediğinden söz etmeye olanak bulunmadığı anlaşıldığından,

davacı şirket hakkında idari para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.