Danıştay 13. Daire E.2023/2285 K.2023/3916

Dava konusu istem: Botaş Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) tarafından 30/01/2018 ve 07/02/2018 tarihlerinde gerçekleştirilen "Afyon-Seçköy DGBH Faz-2 için Çelik Boru Alımı" ve "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-3 için Çelik Boru Alımı" ihaleleri üzerinde bırakılarak 23/02/2018 tarihinde sözleşme imzalanan davacı şirketin, her bir ihale konusu iş için 2 yıl süreyle ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin kararın kaldırılması yönünde yapılan 17/07/2020 tarihli başvurunun reddine ilişkin 01/09/2020 tarihli BOTAŞ işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından, "Afyon-Seçköy DGBH Faz-2 için Çelik Boru Alımı" ve "Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-3 için Çelik Boru Alımı" sözleşmeleri kapsamında verilen kamu ihalelerine katılmaktan yasaklılık kararının, işlemin dayanağının Anayasa Mahkemesi kararıyla ortadan kaldırıldığından bahisle kaldırılması yönünde yapılan başvurunun, "yasaklama işlemlerine dair yargı sürecinin devam ettiği" gerekçesiyle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı;

Davacı şirket hakkında, 30/01/2018 ve 07/02/2018 tarihlerinde gerçekleştirilen anılan ihaleler dolayısıyla verilen yasaklama kararlarının iptali istemiyle açılan davada, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "dava konusu işlemin 30/01/2018 tarihinde gerçekleştirilen 'Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-2 için Çelik Boru Alımı' ve 07/02/2018 tarihinde gerçekleştirilen 'Afyon-Seçköy (Bursa) DGBH Faz-3 için Çelik Boru Alımı' ihaleleri dolayısıyla davacılar hakkında verilen yasaklama kararlarına ilişkin kısmının ise İPTALİNE" karar verildiği; yapılan temyiz başvurusu üzerine de Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 07/12/2022 tarih ve E:2022/602, K:2022/4630 sayılı kararıyla anılan bölge kararının onanmasına karar verildiği;

bu durumda, davacı şirket tarafından kaldırılması yönünde idareye başvuru yapılan kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararlarına karşı açılan davada, davaya konu yasaklama kararlarının hukuka aykırı olduğu ortaya konularak iptaline karar verildiği görüldüğünden, söz konusu yasaklama kararlarının kaldırılması talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalılar tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, 01/09/2020 tarihli hukuki durum itibarıyla davacının ihalelere katılmaktan yasaklanmış olduğu hâlde ihalelere katıldığının ...

İdare Mahkemesi’nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla açıkça tespit edildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, davanın derdestlik ve süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği; davalı BOTAŞ tarafından, davacı hakkındaki yasaklama işleminin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca tesis edildiği, dava konusu işleme yönelik olarak kendilerine husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığı, yasaklama işlemine karşı daha önce ...

İdare Mahkemesi nezdinde açılan davanın reddedildiği, daha önce yargıya taşınan konular hakkında sürekli olarak idari başvurular yapılarak aynı hususları idari davaya konu etme gayretinin dürüstlük kurallarına aykırı olduğu, dava konusu yasaklama kararının 28/02/2019 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandığı dikkate alındığında dava açma süresinin geçtiği, davacıya “yasaklama işlemlerine dair yargı sürecinin devam ettiği” yönündeki davaya konu 01/09/2020 tarihli yazının iptal davasına konu edilebilecek mahiyette kesin ve yürütülmesi gereken bir idari işlem olmadığı,

idari işlem olarak kabul edilse dahi 17/07/2020 ve 01/09/2020 tarihleri itibarıyla mevcut hukuki duruma uygun olduğu, bir başka yargı kararıyla iptal edildiği değerlendirilen bir işlem hakkında yeniden iptal kararı tesis edilemeyeceği, davacının 27/09/2017 tarihinde kamu ihalelerine katılmaktan yasaklandığı, yasaklılık kararı hakkında yürütmenin durdurulması kararı tesis edilmiş ise de, anılan kararın 11/01/2018 tarihinde kaldırıldığı, 27/09/2017 tarihi itibarıyla yasaklı olma durumuna geri dönüldüğü,

yürütmeyi durdurma kararının kaldırılması kararının verilmesiyle birlikte kendiliğinden hüküm doğurması ve daha sonra tebliğ edilmesinin geriye yürümezlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Anayasa Mahkemesi’nin 4734 sayılı Kanun'un 11/g maddesini iptal eden kararı ile birlikte davaya konu yasaklama işleminin dayanağının kalmadığı, bunun üzerine yeni oluşan hukuki durumun gereğinin tesisi davalı idareden talep edilmişse de, taleplerinin yerine getirilmemesi üzerine işbu dava ikame edildiğinden davalı idarenin derdestlik itirazının hiçbir hukuki dayanağının kalmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı BOTAŞ'ın yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.