Danıştay 13. Daire E.2023/2342 K.2023/4853

Dava konusu istem: Isparta Devlet Su İşleri (DSİ) 18. Bölge Müdürlüğü'nce gerçekleştirilen "Afyonkarahisar Sandıklı Menteş Göleti ve Sulaması İnşaatı" ihalesi uhdesinde kalan ve sözleşme imzalayan davacının, hak ediş işlemlerinin tamamlanması talebiyle yaptığı başvurunun reddine dayanak gösterilen Antalya DSİ 13. Bölge Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda. "Antalya Manavgat Yeşilbağ Göleti ve Sulaması İnşaatı" işi üzerinde kalan davacı ile 17/05/2013 tarihinde sözleşme imzalandığı, ilerleyen süreçte sözleşme hükümlerine aykırı hareket edildiğinden bahisle sözleşmenin feshedildiği, bunun üzerine idarece yapılan kesin hesap çalışmaları neticesinde davacının idareye 2.286.691,45-TL borcu olduğunun tespit edildiği,

anılan meblağın tahsili amacıyla gönderilen … tarih ve … sayılı yazıya rağmen alacağın ödenmediğinden bahisle davacının bir diğer yüklenicisi olduğu "Afyonkarahisar Sandıklı Menteş Göleti ve Sulaması İnşaatı" işinden kaynaklanan 2.286.691,45-TL alacak tutarının kesilerek 13. Bölge Müdürlüğü'ne gönderilmesi hususunda 18. Bölge Müdürlüğü'ne hitaben … tarih ve … sayılı dava konusu işlemin tesis edildiği, buna karşı davacı tarafından yapılan itirazın … sayılı işlemle, "6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 139. maddesinde alacakların takası ile ilgili düzenleme bulunduğu,

taraflardan birinin borcu ile alacağını takas ettiğini karşı tarafa bildirerek bu hakkını kullanmış olacağı, takas beyanının karşı tarafın kabulüne bağlı olmadığı, idarelerinin kesin hesap alacağının Afyonkarahisar Sandıklı Menteş Göleti ve Sulaması İnşaatı işinden kaynaklanan şirket alacağından takas yoluyla karşılanacağı" gerekçesiyle reddedildiği, bunun üzerine … tarih ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

Bu durumda, idarece tesis edilen dava konusu işlemin, iddia edilen kamu alacağının TBK'nın 139. maddesinde düzenlenen takas hükümlerinin uygulanarak tahsiline ilişkin olduğu, bahsi geçen kamu alacağının ise, davacı ile davalı idare arasında, idarenin kamu gücünü kullanmaktan kaynaklanan ayrıcalıklı yetkilerine dayanmaksızın, tarafların eşit irade açıklamaları (özel hukuk ilişkisi) sonucunda imzalanan sözleşmenin feshedilmesi sonrasında, sözleşme hükümlerinin uygulanmamasına yahut sözleşme hükümlerine aykırı hareket edilmesine dayandırıldığı, dolayısıyla temeli özel hukuk ilişkisi kapsamında akdedilen sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli yargının görev alanında kaldığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin ihtiyati haciz talebiyle adli yargıya başvurmadan önce idari işlem ile olası hak edişlerine el koyduğu, işlemin geri alınması için yapılan başvuruya verilen cevapta idarece takas beyanında bulunulmasının işlemin idariliğini ortadan kaldırmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.