Danıştay 13. Daire E.2023/3110 K.2024/4690

Dava konusu istem: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca (TOKi) 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Ankara İli, Keçiören İlçesi, ... Mahallesi (...) Millet Bahçesi İle Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda.

TOKİ'nin, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının konut ihtiyacı dışında kalan imar uygulamalarına yönelik proje uygulamalarını gerçekleştirebileceği, bu iş ve işlemlerin de 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu kapsamında kalan iş ve işlemlerden sayılması gerektiği, bu bağlamda 2985 sayılı Kanun kapsamında TOKİ tarafından yapılacak projelerin yapım işinin, hizmet alımı yoluyla dışarıdan temin edilmesi halinde 4734 sayılı Kanun'un istisna hükümlerinin uygulanacağı, dolayısıyla ihale gerçekleştirilmeden önce proje sınır ve kurallarını belirten imar planlarının kesinleşmesi zorunluluğu aranmayacağı, ihaleye konu proje, Çevre,

Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ve bu Bakanlıkça belirlenen amaç doğrultusunda TOKİ tarafından ihale usulü izlenmek suretiyle uygulamaya konulduğundan, ihalenin 4734 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (c) fıkrası kapsamında değerlendirilerek gerçekleştirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı,

ihale konusu alanda "millet bahçesi" tanımına yönelik imar planı değişikliğinin olmamasının ihalenin iptalini gerektirmeyeceği, kaldı ki Mahkemelerinin 22/06/2023 tarihli ara kararı üzerine anılan Bakanlık, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve Keçiören Belediye Başkanlığı tarafından dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelere göre, söz konusu alanın onaylanan planlarda Yüksek Öğrenim Alanı (Sağlık Bilimleri Üniversitesi) kullanımında olduğu,

bahse konu alana ilişkin 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği teklifinin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 9. maddesi ve 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 97. maddesi hükümleri uyarınca uygun bulunarak onaylandığı, söz konusu plan paftaları incelendiğinde alanın bir kısmının "millet bahçesi" olarak plana işlendiğinin anlaşıldığı,

ayrıca uyuşmazlık konusu alanın "millet bahçesi" olarak düzenlenmesine ilişkin işleme karşı dava açılmadığı da görüldüğünden, 4734 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki istisna hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilen dava konusu ihalede hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı idare tarafından, ihalenin gerçekleştirildiği alana ait üst ölçekli referans plan olan 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı’nda söz konusu alanın “askeri alanlar” olarak tanımlandığı, bahse konu alana dair davalı idare ve Bakanlık tarafından onaylı alt ölçekli Nazım ve Uygulama İmar Planının bulunmadığı, dava konusu ihalenin dayanak imar planı olmaksızın proje üzerinden gerçekleştirildiği, kent bütünü ile ilişkisinin kurulmadığı, bu kapsamda da üst ölçekli plan hükümlerine, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu,

4734 sayılı Kanun'un 62. ve 68. maddelerinde "imar işlemleri" ibaresi ile imar planlarının kastedilmediği, imar planlarını sadece bir "imar işlemi" olarak nitelendirmenin mümkün olmadığı, aksi halde bu yorumun, 3194 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatı uyarınca bir inşaatın yapılabilmesi için zorunlu olan imar planı sürecinin tamamen atlatılması anlamına geleceği, kanun koyucunun bu durumu amaçlamış olmasının düşünülemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4734 sayılı Kanun'un "Temel ilkeler" başlık 5. maddesinin birinci fıkrasında "İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur." kuralı yer almaktadır.

İhale hukuku kendine özgü bir alan olup, bu kapsamda çıkarılan 4734 sayılı Kanun ile kuralları ve çerçevesi belirlenmiştir. İhalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar geçecek süreçte işlemlerin hangi kural ve şartlara ve hangi ilkeler dikkate alınarak tesis edileceği anılan Kanunla düzenlenmiştir. Kanun'un 5. maddesi uyarınca idareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludurlar.

Dosyanın incelenmesinden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca (TOKi) 4734 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca ... tarihinde açık ihale usulü ile "Ankara İli, Keçiören İlçesi, Emrah Mahallesi (GATA) Millet Bahçesi ile Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi" ihalesinin gerçekleştirildiği, uyuşmazlık konusu alana ait 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği'nin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı,

1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği'nin Keçiören Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, onaylı imar planına göre söz konusu alanın "Yüksek Öğretim Alanı (Sağlık Bilimleri Üniversitesi)" olduğu, bahse konu alana ait kullanım kararlarında hazırlanan 1/25000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Değişikliği ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği'nin Bakanlıkça değerlendirilerek 3194 sayılı Kanun'un 9. maddesi ve 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 97. maddesinin (ç) bendi hükümleri uyarınca uygun bulunarak 24/04/2023 tarihinde onaylandığı,

onaylı imar planlarında uyuşmazlık konusu parselin bir kısmının "MB (Millet Bahçesi)" olarak plana işlendiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu ihale tarihinde uyuşmazlık konusu alanın "Yüksek Öğretim Alanı" olduğu, ihalenin yapılmasının ardından söz konusu alana ait kullanım kararlarında hazırlanan İmar Planı Değişikliği'nin 24/04/2023 tarihinde onaylandığı ve onaylı imar planlarında bahse konu parselin bir kısmının "MB (Millet Bahçesi)" olarak plana işlendiği dolayısıyla dava konusu ihale koşullarının, ihale tarihinden sonra değiştirildiği, bu durumun 4734 sayılı Kanun'un 5. maddesinde belirtilen temel ilkelere aykırı olduğu anlaşıldığından, dava konusu ihalede hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.