Danıştay 13. Daire E.2023/3179 K.2023/5248

Dava konusu istem: ... Belediyesi Etüt Proje Müdürlüğü tarafından ... tarihinde gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı ''Belediye Hizmet Binası İnce İşlerinin Yapılması'' ihalesi uhdesinde kalan ... İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirketi iş ortaklığının, ''mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek" fiil ve davranışında bulunduğundan bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 25/10/2019 tarih ve 30929 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin davacıya ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; söz konusu işe ait ihale sözleşmesi hükümlerine göre, işin bitim tarihinin süre uzatımı dahil 29/07/2019 tarihine kadar işin tamamlanması ve geçici kabule hazır hâle getirilmemesinin istenildiği, ...

Belediyesi'nin... tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile 10 günlük süre verilerek kalan işlerin tamamlanması ve işin geçici kabule hazır hâle getirilmesine yönelik ihtarname tebliğ edildiği hâlde, 19/08/2019 tarihinde belediye yapı denetim elemanlarınca sahada yapılan incelemede yüklenicinin bünyesinde hiçbir çalışanın sahada bulunmadığı, yapılması gereken imalatların hiçbirisinin yapılmadığı, 19/07/2019 tarihinde düzenlenen tutanak içeriği durumun aynen devam ettiği hususlarının aynı günlü tutanak ile kayıt altına alındığı,

her ne kadar hakedişlerin süresinde ödenmediği ileri sürülmüş ise de, ödemelerin geciktiği gün sayısı kadar süre uzatımı verildiği, dolayısıyla ihale konusu işin sözleşmeye uygun olarak tamamlanmadığının ve geçici kabule hazır hâle getirilmediğinin tespit edildiği görüldüğünden, davacının, 1 (bir) yıl süre ile ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce. Dairemizin... tarih ve E:..., K:...sayılı bozma kararına uyularak, iş ortaklığı ile ...

Belediyesi arasında ... tarihinde imzalanan işin 180 günde tamamlanmasının öngörüldüğü,... tarihinde yer tesliminin yapıldığı, ihale konusu işin toplam bedelinin iş artırımı ile birlikte 1.640.694,60-TL olduğu, Sözleşme'nin 11. maddesinde ödeme yeri ve şartlarının, 18. maddesinde süre uzatımı verilebilecek hâllerin ve şartların, 26. ve devamı maddelerinde ise idarenin sözleşmeyi feshetmesine yönelik usûl ve esasların düzenlendiği; buna göre, yüklenicinin hakedişlerinin ödenmesine ilişkin olarak,

hakediş raporlarının her ayın ilk beş iş günü içinde düzenleneceği, hazırlanan hakediş raporlarının idarece onaylanmasından sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak ödeneceği yönünde düzenlemeye yer verildiği, İhale konusu iş için 21/05/2018 tarihinde 272.255,62-TL, 02/07/2018 tarihinde 143.326,95-TL, 02/08/2018 tarihinde 270.148,15-TL, 20/09/2018 tarihinde 339.967,48-TL, 24/10/2018 tarihinde 237.510,71-TL ve 28/12/2018 tarihinde 172.558,21-TL olmak üzere 6 adet hakediş tahakkuk ettirildiği,

sözleşmede belirtilen, hakedişlerin tahakkuk ettirildiği tarihten itibaren azami 45 gün içinde ödeneceği düzenlemesi karşısında, birinci hakedişin 27/07/2018, ikinci hakedişin 26/09/2018, üçüncü hakedişin 31/10/2018, dördüncü hakedişin 20/06/2019 tarihinde ödendiği beşinci hakedişin kısmen ödendiği, altıncı hakedişin ise hiç ödenmediği, ödemesi yapılan hiçbir hakedişin sözleşmede belirtilen azami süresi içerisinde ödenmediği, idarece hakedişlerin geç ödenmesi nedeniyle yükleniciye toplam 311 gün süre uzatımı verildiği, dosyaya sunulan banka dekontlarından idarece toplam 1.065.739,02-TL hakediş ödemesi yapıldığı,

idarece bunun aksinin ileri sürülmediği, iş ortaklığı tarafından ihale konusu iş ile ilgili olarak açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında Kocaeli 7. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/119 esasına kayıtlı dosya kapsamında alınan 12/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda, taraflarca imzalanan son 6 nolu hakediş tarihi itibarıyla yapılan iş oranının %80,64 olduğu, yapılan iş bedelinin 1.258.870,61-TL+KDV olduğu, idarenin hakediş ödemelerini sözleşmede belirtilen sürelerde yapmadığı, bu durumun yapım işinin bir kısmının 2019 yılına sarkmasına sebebiyet verdiği, sarkıtılan iş miktarı için fiyat farkı ödenmediği,

hakedişlerin zamanında ödenmemesi nedeniyle yüklenicinin imalatları süresinde gerçekleştiremediği, ayrıca ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... değişik iş sayılı dosyası kapsamında yaptırılan delil tespiti sonucunda alınan 15/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda, hakedişlere göre yüklenici tarafından yapılan işin KDV dahil toplam 1.485.467,31-TL (1.259.029,68+KDV) olduğu tespitlerine yer verildiği,

Bu itibarla, her ne kadar iş ortaklığı tarafından ihale konusu iş zamanında bitirilememişse de idarece ödenmesi gereken hakedişlerin eksik ve sürekli geç ödendiği, sürekli olarak süre uzatımı verilmesi yoluna gidildiği, iş ortaklığı tarafından hakedişlerin ödenmesi gerektiği hususunda idareden talepte bulunulduğu, bu taleplere hakedişlerin ekonomik imkânlar dahilinde ödeneceği şeklinde ne zaman ödeneceği belli olmayan bir süreç öngörüldüğü, işin zamanında bitirilememesinin idarenin hakedişleri zamanında ödeyememesinden kaynaklandığı,

işin %80,64'ünün gerçekleştirildiği de göz önüne alındığında, yüklenici iş ortaklığının mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle davacının bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının hak ediş ödemelerindeki gecikmeyi öne sürerek işi yavaşlattığı, hatta işi durdurma noktasına geldiği, ihaleye ait dokümanda idare tarafından yapılan denetimlerde iş sahasında yüklenicinin elemanlarının yer alması gerektiğinin öngörüldüğü, fakat yapılan denetimlerde aksi yönde tespitlerde bulunulduğu, işe yönelik süre uzatım taleplerinin karşılandığı, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.