Danıştay 13. Daire E.2023/3230 K.2024/946

Dava konusu istem: Trakya Üniversitesi Rektörlüğü'nce 21/06/2018 tarihinde gerçekleştirilen Edirne ili, ... Mahallesi, ... ada ve ... parsel sayılı taşınmaz üzerine "4200 Kişilik Öğrenci Yurtları ve Sosyal Tesisleri Yapımına İlişkin İrtifak Hakkı Tesisi" ihalesi üzerinde kalan davacı şirket tarafından, mücbir sebep dışında taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmediğinden bahisle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 84. maddesi uyarınca bir (1) yıl süreyle kurum ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 09/04/2020 tarih ve 31094 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirketin ihaleye konu taşınmazın yerini görmek suretiyle ihaleye katıldığı, dava konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname'nin 17. maddesinde, irtifak hakkı kurulan alanın değiştirilemeyeceği ve genişletilemeyeceği kuralına yer verildiği, yine İdari Şartname'nin "İrtifak (üst) Hakkı Hasılat Payları"nın düzenlendiği 8. maddesinde, irtifak hakkı kurulan taşınmaz üzerinde yapılacak 4.200 kişi kapasiteli tesisin bizzat hak lehtarı işletmeci tarafından işletilmesi,

taşınmazın üzerinde bulunan 4.200 kişi kapasiteli yurt hariç diğer sosyal amaçlı tesislerin tamamının veya bir kısmının hak lehtarınca üçüncü kişilere kiraya verilmesi, söz konusu 4.200 kişi kapasiteli yurdun tamamı veya bir kısmının sosyal tesisleri ile birlikte veya değil hak lehtarınca Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü'ne kiralanması durumundaki hasılat payı yüzdelerinin düzenlendiği göz önünde bulundurulduğunda, ihale konusu yurdun yalnızca Kredi ve Yurtlar Kurumu'na kiralama şartının bulunmadığı,

ihale konusu yurdun davacı tarafından işletilmesinin, üçüncü kişilere kiraya verilmesinin ya da Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü'ne kiraya verilmesinin mümkün olduğu, dolayısıyla Ön Protokollü Kira Sözleşmesi yapılması talebiyle Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü'ne yapılan başvurunun, yurt yapılacak olan alanın üniversiteye uzak olması nedeniyle uygun bulunmadığı belirtilmek suretiyle reddedilmesinin davacı şirketin taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmesine engel teşkil etmeyeceği,

sözleşmede yer verilen taahhüdün yerine getirilmemesinde davacı şirketin kusurunun olduğu ve davacı şirketin fiilinin 2886 sayılı Kanun'un 84. maddesinin 3. fıkrası kapsamında bulunduğu anlaşıldığından, davacı şirketin, mücbir sebep dışında taahhüdünü sözleşme ve şartnamane hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle 2886 sayılı Kanun'un 84. maddesi uyarınca bir (1) yıl süreyle kurum ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihaleye ait doküman ve Trakya Üniversitesi Rektörlüğü ile davacı şirket arasında imzalanan ön izin sözleşmesine göre, ihale konusu öğrenci yurdu ve sosyal tesislere ilişkin inşaatların ön izin süresi, süreç içindeki işlemlerin bitimi ve yapı ruhsatlarının alınmasından itibaren işe başlanarak 540 gün içerisinde bitirilerek işletmeye alınacağı, irtifak hakkı süresinin 30 yıl olduğu,

irtifak hakkı hasılat payları hususunda, 4.200 kişilik yurt binasının bizzat hak lehtarı davacı tarafından işletilmesi hâlinde veya yurt hariç sosyal tesislerin bir kısmının/tamamının hak lehtarı davacı tarafından 3. kişilere kiraya verilmesi hâlinde veya 4.200 kişilik yurt binasının tamamının/bir kısmının hak lehtarı davacı tarafından Kredi ve Yurtlar Kurumu'na kiralanması hâllerinde elde edilecek gelire yönelik düzenlemeler yapıldığı, İrtifak Hakkı Tesisi Sözleşme Tasarısı'nın ekleri arasında "T.C.

Gençlik ve Spor Bakanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü Ön Protokol (15 Yıla Kadar Bina Kiralanması Genel ve Teknik Şartları, Değerlendirme Kriterleri, Ön Protokol ve Kira Sözleşmesi)" bulunduğu, ihaleye ait Özel Teknik Şartname'de de "Gençlik ve Spor Bakanlığı-Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü'nün 15 Yıla Kadar Ön Protokolle Bina Kiralanması Genel ve Teknik Şartlar Protokolü"ne atıflar yapıldığının görüldüğü;

Bu itibarla, ihaleye ait İdare Şartname'de, söz konusu yurt binasının bizzat davacı tarafından işletilebileceği gibi Kredi ve Yurtlar Kurumu'na kiraya verilebileceği şeklinde alternatifler yer almakla birlikte, ihale dokümanı bir bütün olarak incelendiğinde ihalenin Kredi ve Yurtlar Kurumu'na kiraya verilmesine yönelik olarak ayrıntılı düzenlemelere yer verildiği, dolayısıyla yurt binasının Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından kiralanacağına ilişkin davacı nezdinde haklı beklenti oluşturulduğu,

ihalenin davacı üzerinde bırakılması üzerine Trakya Üniversitesi Rektörlüğü ile imzalanan ... tarih ve ... yevmiye nolu Ön İzin Sözleşmesi'nin 2. maddesinde Kredi ve Yurtlar Kurumu ile kiralamaya esas ön protokol yapılacağına da yer verildiğinden, davacı tarafından, ihale konusu yurt binasının yapılması ve işletilmesi konusunda ön protokollü kira sözleşmesi yapılması talebiyle Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü'ne 05/12/2018 tarihinde başvuruda bulunulduğu, yapılan başvurunun irtifak hakkına konu olan taşınmazın bulunduğu yer itibarıyla mevcut üniversiteye uzak olması nedeniyle reddedildiği,

bu bakımdan Kredi ve Yurtlar Kurumu ile ön protokollü kira sözleşmesi imzalanacağına dair davacı üzerinde oluşturulan haklı beklenti nedeniyle sözleşmede yer verilen taahhüdün yerine getirilmemesinde davacının kusurunun bulunmadığı, somut olayda 2886 sayılı Kanun'un 84. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen fiilin gerçekleşmediği anlaşıldığından, davacı şirket hakkında tesis edilen yasaklama işleminde hukuka uygunluk, İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacının söz konusu ihaleye tüm koşulları bilerek ve isteyerek katıldığı, söz konusu yeri de ön izin sözleşmesinden önce gördüğü, ancak yükümlülüklerini yerine getirmediği, bu nedenle davacının Kredi ve Yurtlar Kurumu'na yapılan başvurusunun reddedilmesinden dolayı ihaleye aykırı davranmasının ihaleye katılan davacı şirketin tüm hâl ve koşulları değerlendirerek, basiretli bir tacir olarak teklif vermesi gerektiği gerçeğini değiştirmeyeceği, İdari Şartname'nin 8. ve 17. maddelerinde irtifak konusu alanın değiştiremeyeceği ve yerin Kredi ve Yurtlar Kurumu'na kiraya verilmesi şart koşulmadığından,

davacının iddialarının gerçek dışı olduğu, davacının ihale konusu taşınmazı yerinde gördüğüne dair 21/06/2018 tarihli "Yer Görme Belgesi"nin bulunduğu, İdari Şartname'nin 8. maddesinde yüklenicinin ihale konusu yurdu Kredi ve Yurtlar Kurumu'na kiralama şartı olmadığının açık ve net bir şekilde ifade edildiği, İdari Şartname'nin 17. maddesinde irtifak hakkı kurulan alanın değiştirilemeyeceği ve genişletilemeyeceğinin yer aldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.