Danıştay 13. Daire E.2023/3326 K.2024/2454

Dava konusu istem: ... Nargile ve Pipo Tütün Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin Yönetim Kurulu Başkanı olan davacının banka hesaplarına, anılan şirketin amme borçlarından dolayı ... tarih ve ... nolu e-haciz bildirisiyle uygulanan haciz işleminin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile şirkete verilen 171.696,00-TL idari para cezasından kaynaklanan kısmının iptali ile banka hesabından çekilen paranın 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'da amme alacaklarına uygulanan gecikme zammı oranında uygulanacak faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Menemen Vergi Dairesi Başkanlığı'nca, asıl amme borçlusu şirketin İzmir ili ve yurt genelinde mal varlığının araştırıldığı, tespit edilen mal varlığının borcuna yetecek miktarda olmadığı, 12/06/2017 tarihi itibarıyla gecikme zammı ile birlikte 4.831.780,29-TL olan borcunu muhtelif tarihlerde yapılandırdığı, ancak haciz bildirisine konu borçlarının bu yapılandırmaların kapsamında olmadığı, şirketin kısmen dahi olsa ödeme yapmaması üzerine 6183 sayılı Kanun'un mükerrer 35/1. maddesinin uygulanması cihetine gidildiğinin görüldüğü,

bu durumda, davacının asıl borçlu şirketin yönetim kurulu başkanı olduğu döneme tekabül eden ve şirketten tahsil edilemeyen amme alacağının tahsili için adına ödeme emri düzenlenerek başlatılmış olan takip ve sonrasında gerçekleşen haciz işlemi ile davacının banka hesaplarından idari para cezası borçlarından mahsup edilmek üzere 153.493,41-TL çekilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce Dairemizin 08/11/2022 tarih ve E:2022/3223, K:2022/4074 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dava konusu haciz işleminin dayanağı ödeme emrinin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından verilen 171.696,00-TL tutarındaki idari para cezasına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 08/11/2022 tarih ve E:2019/42, K:2022/4075 sayılı kararı ile, "dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin ... kodlu ve TAPDK konulu 12. sırasında yazan 171.696,00-TL amme alacağının dayanağı olan idari para cezalarından 114.464,00-TL'lik kısmın Mahkeme kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, iptal edilen bu tutarı da içerecek şekilde davacı adına 171.696,00-TL tutarlı ödeme emri düzenlenmesi işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle bozulduğu,

bozma kararına uyulmak suretiyle, ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla, iş bu davanın konusunu teşkil eden haciz işleminin dayanağı olan ödeme emrinin ... kodlu ve TAPDK konulu 12. sırasında yazılı bulunan 171.696,00-TL'nin, 114.464,00-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığından iptaline, geriye kalan 57.232,00-TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından bu kısım yönünden davanın reddine karar verildiği;

Bu durumda, dava konusu haciz işleminin dayanağı olan ödeme emrinin 114.464,00-TL'lik kısmında hukuka uygunluk bulunmadığından yargı kararıyla iptaline karar verildiğinden, haciz işleminin de belirtilen miktara isabet eden 114.464,00-TL'lik kısmında hukuka uygunluk, geriye kalan 57.232,00-TL'lik kısım yönünden ise dava konusu haciz işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı; diğer yandan, dava konusu işlemin 114.464,00-TL'lik kısmında hukuka uygunluk bulunmayarak iptaline karar verildiğinden, söz konusu miktarın, davalı idare tarafından davacının banka hesabından tahsil edildiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davacı tarafın istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, İdare Mahkemesi kararının dava konusu haciz işleminin 114.464,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin 114.464,00-TL'lik kısmının iptaline, davacıdan tahsil edilen 114.464,00-TL'nin davacının banka hesabından tahsil edildiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, 57.232,00-TL'lik kısım yönünden istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu davanın tamamen reddi gerektiği; davacı tarafından (reddedilen kısım yönünden), usule uygun ödeme emri gönderilmeden banka hesaplarına doğrudan haciz işlemi uygulandığı, işleme dayanak ödeme emrinde yer alan diğer amme alacaklarının iptali için açılan davaların kabulüne karar verildiği, asıl borçlu şirkete gerekli işlemler yapılmadan söz konusu bedelin kendilerinden istenmesinin hukuka aykırı olduğu, haczedilen tutarın yabancı para cinsinden iadesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Davacının temyiz isteminin kabulü, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

... Nargile ve Pipo Tütün San. ve Tic. A.Ş.'ye Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu'nun (TAPDK) ... tarih ve ... sayılı kararı ile 171.696,00-TL, Çankaya Kaymakamlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile 56.000,00-TL idari para cezası uygulanmıştır. Bu para cezalarının tebliğ edilmesi sonrasında süresinde ödenmediğinden bahisle asıl borçlu şirket adına ödeme emirleri düzenlenip tebliğ edilmiştir.

Kesinleşen amme alacağının tahsili için farklı tarihlerde şirket adına haciz varakaları düzenlenerek şirketin il ve ülke çapında yapılan mal varlığı araştırmasında, söz konusu alacakların tespit edilen mal varlığından tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması üzerine, 23/11/2012 tarihinden itibaren amme borçlusu şirketin yönetim kurulu başkanı olan davacı adına dava konusu haciz işlemine konu alacaklar da dahil olmak üzere şirketin muhtelif kamu alacaklarının tahsili amacıyla ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri düzenlenmiştir.

Söz konusu ödeme emrine itiraz edilmeden kesinleştiğinden bahisle ödeme emrinde yer alan 4733 sayılı Kanun uyarınca verilen idari para cezalarından kaynaklı toplam 227.696,00-TL (171.696+56.000) kamu alacağının tahsiline yönelik olarak davacı adına ... tarih ve ... sıra no'lu haciz varakası ile haciz işlemi uygulanmıştır. Daha sonra ... tarih ve ... sayılı e-haciz bildirisi düzenlenerek davacının bankalardaki döviz hesaplarından toplam 153.493,41-TL çekilerek şirketin anılan idari para cezası borçlarından mahsup edilmiştir.

Davacı tarafından, bahsi geçen kamu alacakları ile ilgili tebliğ edilen herhangi bir işlem veya ödeme emri olmadığı, 20/12/2016 tarihinde bankaya gittiğinde hesaplarına anılan haciz varakaları ile e-haciz konularak hesaplarının bloke olduğunun öğrenildiği belirtilerek TAPDK'nın... tarih ve ... sayılı kararı ile verilen 171.696,00-TL tutarındaki idari para cezasından kaynaklı alacağın tahsiline ilişkin kısımdan kaynaklı haciz işleminin iptali istemine yönelik olarak bakılan dava açılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu haciz işleminin dayanağı ödeme emrinin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından verilen 171.696,00-TL tutarındaki idari para cezasına ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, ödeme emrinin 114.464,00-TL'lik kısmının iptaline, 57.232,00-TL'lik kısım yönünden istinaf başvurusunun reddine reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Dairemizin 29/05/2024 tarih ve E:2023/3303, K:2024/2453 sayılı kararı ile bozulduğundan, dava konusu işlemin yargısal denetiminin anılan bozma kararı dikkate alınarak yeniden yapılması gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile Mahkeme kararının dava konusu haciz işleminin 114.464,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin 114.464,00-TL'lik kısmının iptaline, davacıdan tahsil edilen 114.464,00-TL'nin davacının banka hesabından tahsil edildiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, 57.232,00-TL'lik kısım yönünden istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.