Danıştay 13. Daire E.2023/3391 K.2024/171

Dava konusu istem: Dağıtıcı lisansı sahibi davacı şirketin bayisi olarak faaliyet gösteren … Akaryakıt İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ye ait akaryakıt istasyonunda yapılan denetimde, otomasyon sisteminin doğru ve tutarlı veriler içermediği, bayide tespit edilen aykırılıkların Kurum'a bildirilmediğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin 2. fıkrasının (c) bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca 1.066.327,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı şirketin bayisine ait akaryakıt istasyonunda, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlar Daire Başkanlığı tarafından imaj alma işlemi neticesinde elde edilen disklerin bilirkişi incelemesini içeren Bilirkişi Raporu’nda özetle; "istasyon otomasyon sistemi üzerinde çalışan casus yazılımın olduğu, mükellefin ilgili takvim döneminde bazı motorin satışlarına ilişkin ÖKC fişlerinin casus yazılım marifetiyle hafızaya kaydedilmeden silindiği"nin tespit edildiği, … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu ile bu hususun doğrulandığı,

Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'nca bayi hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Görüş ve Öneri Raporunda; “... Akaryakıt İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ünvanlı firmanın 10/08/2017 tarihinde ...

Dağıtım A.Ş. unvanlı dağıtım şirketine geçtiği, 01/05/2017-31/12/2017 tarihleri arasında 69.041,4846 litre akaryakıtın otomasyon sisteminden silindiği" hususlarının belirtildiği, davalı Kurumca başlatılan soruşturma kapsamında Kurum kayıtlarının incelenmesi neticesinde "Kurum kayıtlarımızda yer alan 11/08/2017-31/12/2017 tarihleri arasındaki düzeltilmiş istasyon otomasyon sistemi verilerini içeren otomasyon verileri üzerinden yapılan incelemede.

11/08/2017 tarihinde motorin bazında dönem başı stok miktarının 4.973,24 lt. olduğu, 31/12/2017 tarihine kadar toplam dolumunun 80.967,74 lt. ve satışının 62.736,19 It. olduğu 31/12/2017 tarihinde dönem sonu stok miktarının 26.813,02 lt. olduğu görülmüştür.

A-1b, A-1a tablosunda yer alan veriler üzerinden 11/08/2017-31/12/2017 tarih aralığında yapılan hesaplamada, motorin ürünü için yaklaşık 3.608,23 lt. miktarında veriler arasında tutarsızlık bulunduğu"nun tespit edildiği, bu durumda, davacı şirketin bayisinin otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı veriler içermediği, davacı şirketin bayisine ait istasyondaki akaryakıt alım satım hareketlerini otomasyon sistemi aracılığıyla etkin biçimde izlemediği, otomasyon sisteminin doğru ve sağlıklı çalışmasını sağlayacak gerekli tedbirleri almadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından, otomasyon sistemindeki sorunun ... firması tarafından uygulanan casus yazılım nedeniyle olduğu, bu konuda bir kusurunun bulunmadığı iddia edilmiş ise de, … Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan soruşturma kapsamında yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, casus yazılım programı kullanılarak yapılan kayıt dışı akaryakıt alış satışının dağıtıcı firmaların bilgisi dahilinde yapıldığına dair görüş bildirildiği, fiile ilişkin yargılamanın ...Ağır Ceza Mahkemesi'nde devam ettiği anlaşıldığından, davacının bu iddiasının yerinde görülmediği belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bayisi ile imzalanan sözleşmenin 11/08/2017 - 31/12/2017 tarihleri arasında 3 aylık süreci kapsadığı, denetim yapılan bayinin otomasyon verilerindeki usulsüz işlemlerin ise 7 aylık (01/05/2017-31/12/2017) bir süreç boyunca devam ettiği, usulsüzlükleri bilmeyen ve bilebilecek durumda olmayan şirketlerinin 3 aylık süreçte ilgili bayiye akaryakıt temin etmiş olmasından dolayı sorumlu tutulamayacağı, bayinin tüm dijital ve kayıtlı mali verileri üzerinde dağıtıcı şirketin herhangi bir denetleme yetkisinin bulunmadığı, bu bilgilerin bayi tarafından dağıtıcıyla paylaşılmasının da söz konusu olmadığı,

mevzuata aykırılığın ilgili bayinin şirketlerinden akaryakıt aldığı süreçten çok daha önce başladığı, bayinin kendilerinden akaryakıt temin ettiği dönemde başka bir yerden de akaryakıt temin ettiği ve bunun kayıt altına alınmasını önlemek için otomasyon sistemine müdahale ettiği, bayi tarafından otomasyon sistemine casus yazılımla müdahale edilmesinden elde edilen bir menfaatin söz konusu olmadığı, firmanın dava dışı bayilerine vermiş olduğu akaryakıtla ilgili olarak da herhangi bir manipülatif durumun yaşamadığı,

tamamen bayinin yasal olmayan yollardan temin ettiği akaryakıtı otomasyon sistemine casus yazılımla müdahale ederek silme girişimi ve bu yolla bayinin elde ettiği bir maddi menfaatin söz konusu olduğu, ilgili mevzuatta belirtilen tüm sorumluluğun yerine getirildiği, otomasyon sistemine kurulan casus yazılımın bilinmesinin mümkün olmadığı, bayinin yazar kasaları üzerinde denetim yapma yetkileri bulunmadığından silinen satış kayıtlarının tespitinin mümkün olmadığı,

dağıtıcı lisans sahiplerinin söz konusu mevzuata aykırılıktan sorumlu tutulabilmesi için otomasyon sisteminin çalışmasını engelleyen ve aykırılık teşkil eden hususların dağıtıcı lisans sahipleri tarafından bilindiğinin ya da bilinmesi gerektiğinin ortaya konulması gerektiği, denetimde tespit edilen aykırılıkların şirketleri tarafından bilindiği veya bilinmesi gerektiği tespit edilemediğinden kendilerine bu fiil nedeniyle idari para cezası verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.