Danıştay 13. Daire E.2023/346 K.2024/3112

Dava konusu istem: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) tarafından 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu uyarınca ... Depolama Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'ne (İkmalsan) verilen ve vadesinde ödenmeyen idari para cezası borcunun şirket ortağı sıfatıyla davacıdan tahsili amacıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun gereğince düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 837.209,34-TL'lik idari para cezasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava dışı İkmalsan'a verilen 837.209,34-TL idari para cezasının tahsili amacıyla 09/11/2007-06/03/2008 tarihleri arasında şirket ortağı olan davacı adına tanzim ve tebliğ edilen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin anılan idari para cezasına yönelik kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nca ilgililere verilen idari para cezalarının takip ve tahsilinde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanacağı ve anılan Kanun'un ilgili hükümleri uyarınca genel bütçeye gelir kaydedilen idari para cezalarının kesinleşmeden takip ve tahsil edilemeyeceği; olayda ise ödeme emrinin dayanağı idari para cezası kararının iptali istemiyle, Mahkemelerinin E:...sayılı dosyasında açılan davanın henüz sonuçlanmadığı; dolayısıyla dava konusu ödeme emri ile tahsil edilmek istenilen alacağın henüz kesinleşmediği anlaşıldığından dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 6183 sayılı Kanun uyarınca düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kurul tarafından 5015 sayılı Kanun uyarınca...'a verilen ve vadesinde ödenmeyen 837.209,34-TL idari para cezası borcunun 09/11/2007-06/03/2008 tarihleri arasında şirket ortağı olan davacıdan tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanun gereğince tanzim ve tebliğ edilen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin anılan para cezasına yönelik kısmının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Kanun'un 55. maddesinin birinci fıkrasında, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 (yedi) gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları hususunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zaman aşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 7 (yedi) gün içinde itiraz edebileceği kuralı yer almaktadır.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 2. maddesinde, "Kabahat" deyiminin, Kanun'un karşılığında idari yaptırım uygulanmasını öngördüğü haksızlık anlamına geldiği belirtilmiş.

"Genel Kanun Niteliği" başlıklı 3. maddesinde, bu Kanun'un idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, diğer genel hükümlerinin, idari para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında uygulanacağı.

17. maddesinin, 19/12/2006 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 5560 sayılı Kanunla değişik 3. fıkrasında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri tarafından verilen idari para cezalarının Genel Bütçeye gelir kaydedileceği, aynı Kanunla değişik dördüncü fıkrasında ise, Genel Bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idari para cezalarına ilişkin kesinleşen kararların, 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığı'nca belirlenecek tahsil dairelerine gönderileceği kuralına yer verilmiştir.

Bu kapsamda, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu 5018 sayılı Kanun'a ekli (III) sayılı cetvelde yer almaktadır.

442 Seri Nolu Tahsilat Genel Tebliğ'nin "İdari Para Cezalarının Kesinleşmesi" başlıklı III/C bölümünde; "(...) Buna göre, genel bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idari para cezalarının 6183 sayılı Kanun'a göre takip ve tahsil edilebilmesi için bu cezalara ilişkin idari yaptırım kararlarının kesinleşmesi gerekmektedir. İdari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna başvurulmaması veya kanun yoluna başvurulması halinde yargılama aşamalarının son bulması neticesinde idari para cezalarının takip edilebilir aşamaya gelmesi idari para cezasının kesinleşmesidir." açıklamalarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, davacının 09/11/2007-06/03/2008 tarihleri arasında ortağı olduğu İkmalsan'a ait tesiste 03/11/2007 tarihinde yapılan denetimde, davalı idareden lisans almaksızın depolama faaliyetinde bulunulduğu ve depolardaki ürünlerin fatura veya sevk irsaliyelerinin bulunmadığı hususlarının tespit edilmesi üzerine ... tarih ve...sayılı Kurul kararı ile ...'a 837.209,34-TL idari para cezası verildiği, adı geçen şirket tarafından söz konusu idari para cezasının Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce iptali istemiyle açılan davada verilen ...tarih E:..., K:...sayılı ret kararıyla idari para cezasının kesinleştiği;

olayda ise, İkmalsan'a verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan dava henüz derdest iken söz konusu cezanın davacıdan tahsili amacıyla ödeme emrinin tanzim edildiği anlaşıldığından ve 5326 sayılı Kanun kapsamında "idari yaptırım kararı" olan ve aynı Kanun'un 17. maddesi kapsamında genel bütçeye gelir kaydedilmesi gereken idari para cezalarından olduğu tartışmasız olan 5015 sayılı Kanun'a aykırılık nedeniyle verilen idari para cezasından kaynaklanan kamu alacağının, 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ödeme emri ile tahsil edilebilmesi için alacağın kesinleşmiş olması gerektiği açık olduğundan,

tahakkuk işlemine karşı Danıştay'da dava açılmış olması nedeniyle kesinleşmiş bir kamu alacağından bahsetmeye olanak bulunmaması nedeniyle, dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından işbu dava konusu ödeme emrine karşı ikame edilen davalar ve yargılama süreçleri incelendiğinde; davacı tarafından işbu dava konusu ödeme emrinin iptali istemiyle aynı anda ...

Vergi Mahkemesi'nin E:... sayılı ve...Vergi Mahkemesi'nin E:...sayılı dosyaları ile iptal davalarının açıldığı, her iki Mahkeme'ce dava dilekçelerinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun düzenlenmediğinden bahisle dilekçelerin reddine karar verildiği, bunun üzerine yenilenen davalarda, ...Vergi Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın görev yönünden reddine karar verilerek dosyanın İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği ve işbu temyize konu karara ait ...

İdare Mahkemesi'nin E:...sayılı dosyasına kaydedildiği, ...Vergi Mahkemesi'nce verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı görevsizlik kararı üzerine açılan davanın ise yine ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasına kaydedildiği;... İdare Mahkemesi'nin temyize konu E:... sayılı kararında, aynı Mahkeme'nin E:... sayılı dosyasında açılan davanın sonuçlanmadığından bahisle alacağın kesinleşmediği gerekçesiyle iptal kararı verildiği, ancak ...

İdare Mahkemesi'nin E:...esasına kaydedilen davada, davacının dava açma iradesinin ödeme emrinin dayanağını oluşturan...tarih ve ...sayılı Kurul kararına mı, yoksa ödeme emrinin idari para cezasına ilişkin kısmının iptaline mi yönelik olduğu hususunda açıklık olmadığından dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmadığı ve eksiklikler giderilerek yeni bir dava açılması gerektiği sonucuna varılarak dilekçe ret kararı verildiği, bu karara istinaden...

İdare Mahkemesi'nde E:... sayılı yeni bir dava açıldığı, söz konusu davada da işbu dava konusu ödeme emrinin iptalinin istenmesi nedeniyle... İdare Mahkemesi'nin temyize konu E:...sayılı davasının tarafları, konusu ve sebepleri aynı olduğundan bahisle derdestlik nedeniyle davanın incelenmeksizin reddine karar verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır.