Danıştay 13. Daire E.2023/3490 K.2024/1348

Yemek Organizasyon A.Ş. 2- ... Sosyal Hizmetler Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti. 3- ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Türkiye Elektrik İletim A.Ş Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü'nce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Etiler Misafirevi ve Alakart Salonu Temizlik ve Destek Personeli Hizmet Alımı” ihalesi üzerinde bırakılan ve 08/10/2018 tarihinde sözleşme imzalanan Osmanlı Sosyal Hizmetler Medikal Sağlık Yemek Organizasyon Anonim Şirketi'nin (Osmanlı Sosyal Hizmetler) mücbir sebep hâlleri dışında ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle davacıların 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve

26. maddesi uyarınca 2 (iki) süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 02/10/2020 tarih ve 31262 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yüklenici şirket tarafından, pandemi sürecinin kendisi için mücbir sebep olduğundan bahisle 08/10/2018 tarihinde imzalanan sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin 09/07/2020 tarihli yazı ile idareye bildirildiği,

2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca mücbir sebep nedeniyle fesih işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için yükleniciler tarafından öncelikle sözleşmenin tarafı olan idareye başvurulması gerektiği, bu başvuru üzerine ilgili idareler tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın da görüşü alındıktan sonra her somut olayda yüklenici açısından 4735 sayılı Kanun'da düzenlenen mücbir sebep hâlinin ortaya çıkıp çıkmadığının, çıkmış ise bu hususta yüklenicilerin kusurunun bulunup bulunmadığının,

mücbir sebep olduğu ileri sürülen durumun yüklenicilerin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmesine engel nitelikte olup olmadığının ve yüklenicilerin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetip yetmeyeceğinin değerlendirilmesi gerektiği, ancak davacı şirket tarafından, bu konuda herhangi bir başvuru yapılmaksızın doğrudan sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin 02/05/2023 tarih ve E:2022/2306, K:2023/2126 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; olayda, bahse konu ihalenin Osmanlı Sosyal Hizmetler'in üzerinde bırakıldığı ve 08/10/2018 tarihinde sözleşme imzalandığı, bu kapsamda yüklenici tarafından sözleşme konusu işin ifasının bir süre gerçekleştirildiği, ancak Covid-19 salgını nedeniyle davacı şirket tarafından, şirketin tedarik ve dağıtım kanallarında aksamalar meydana geldiği, Sağlık Bakanlığı'ın almış olduğu tedbirler nedeniyle fatura edilecek öğün sayısının sözleşme ile belirlenen miktarın çok altında kaldığı,

aylık fatura edilen tutarın işçi ve malzeme giderini karşılamayacak hâle geldiği gerekçesiyle 10/07/2020 tarihli dilekçe ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği, Türkiye Elektrik İletim A.Ş.

Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğünün 16/07/2020 tarihli yazısı ile, 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'ne uygun olarak başvuruda bulunulmadığı, tek taraflı fesih beyanının kabul edilmediği ve firma nezdinde çalışan personelin iş yeri çıkışlarının yapılmaması gerektiği belirtilerek şirket yetkilisinin 17/07/2020 tarihi mesai bitimine kadar Bölge Müdürlüğü'ne davet edildiği, yapılan görüşmede firma nezdinde çalışan personelin iş yeri çıkışlarının yapılmaması konusunda mutabık kalındığı ve iş yeri çıkışlarının iptal edilmesinin talep edildiği,

ancak yüklenici şirket tarafından bu hususta herhangi bir işlem tesis edilmemesi ve edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle idarece 20/07/2020 tarihinde yüklenici şirket ile imzalanan sözleşmenin feshedildiği;

Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, davacılara isnat edilen fiilin sübuta erdiği ve bu fiil nedeniyle haklarında kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilebileceği açık olmakla birlikte davalı idarece, fiil ve davranışın özelliği ile ihale ve sözleşme sürecine etkisi dikkate alınmaksızın ve herhangi bir somut gerekçe gösterilmeksizin davacılar hakkında 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesinde belirtilen alt sınırdan uzaklaşılarak üst sınırdan 2 (iki) yıl ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesinin, fiille ceza arasında âdil bir denge bulunmadığından ölçülülük ilkesine uygun olmadığı, bu itibarla dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

. Açıklanan nedenlerle, davacıların istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi'nin davanın reddi yolundaki kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 2020/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi uyarınca idareye başvurulmaksızın tek taraflı feshin hukuken geçerli olmadığı, davacı şirkete sözleşme hükümlerinin gereğini yerine getirmesi gerektiği bildirildiği hâlde davacı şirketin sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davacılar tarafından, Covid-19 salgını dolayısıyla meydana gelen mücbir sebep hâli nedeniyle sözleşme ilişkisinin sürdürülemediği, tedarik ve dağıtım kanallarında aksamalar meydana geldiği, tek taraflı fesih hakkının bulunduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.