Danıştay 13. Daire E.2023/3692 K.2024/1043

2. ... Dijital ve İnteraktif Hizmetler Teknoloji Yatırım A.Ş. VEKİLİ: Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Rekabet Kurulu’nun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca yapılan 29/03/2021 tarihli başvurunun reddine dair... tarih ve ... sayılı Rekabet Kurumu Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kurul’un, başvurularla ilgili olarak ne tür işlemler yapıldığı konusunda ihbar ya da şikâyet edenleri bilgilendirmesinin, süresi içinde herhangi bir bildirimde bulunulmadığı durumlarda şikâyetçinin talebinin reddedilmiş sayılacağı, bu durumda doğrudan ya da dolaylı menfaati olduğunu ispatlayan herkesin Kurul kararlarına karşı yargı yoluna başvurabileceği, Kurul’ca herhangi bir işlem yapılabilmesi için şikâyet konusu eylemlerin öncelikle 4054 sayılı Kanun kapsamında yer alması gerektiği;

Türkiye Varlık Fonu’na 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunu’nun 8. maddesiyle 4054 sayılı Kanun'un bakımından muafiyet sağlandığı, şans oyunlarının lisansının 10 yıllığına verilmesine ilişkin Türkiye Varlık Fonu ile ... arasında akdedilen Yüklenicilik Sözleşmesi ile 6741 sayılı Kanun gözetilerek ...'ın şikâyete konu eylemlerinin 4054 sayılı Kanun kapsamı dışında bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiği;

6741 sayılı Kanun'un 8. maddesi uyarınca, Türkiye Varlık Fonu ve Şirket ile alt fonlar ve Şirket veya Türkiye Varlık Fonu tarafından hâkim hissedar olarak kurulan diğer şirketler hakkında, 4054 sayılı Kanun’un uygulanamayacağı, ...'ın bu şirketler arasında yer almadığının açık olduğu ancak şikâyet konusu edilen uygulamaların, 4054 sayılı Kanun kapsamı dışında tutulan lisans sahibi Türkiye Varlık Fonu'nun uygulamaları olduğu, ...'ın yaptığının ise Türkiye Varlık Fonu’nca belirlenmiş olan uygulamaların hayata geçirilmesinden ibaret olduğu;

Öte yandan, ...'un 2018 ve 2019 yıllarına ait Türkiye cirosunun bulunmadığı, ...'ın faaliyetlerine 01/08/2020 tarihinde başladığı, işlem taraflarının cirolarının 2010/4 sayılı Rekabet Kurulundan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ'in 7. maddesinde belirtilen eşikleri aşmadığı, anılan tespitlerin aksini ortaya koyacak bir bilgi ve belgenin dosyada bulunmadığı, ...'ın menfi tespit/muafiyet başvurusunda yanlış veya yanıltıcı bilgi verdiğini ortaya koyacak nitelikte somut bir tespitin veya delilin de bulunmadığı anlaşıldığından, tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, istinaf başvurusunun gerekçesiz reddedildiği, hak arama hürriyetinin ihlâl edildiği, İdare Mahkemesi kararının kendi içerisinde çeliştiği, ...’ın 6741 sayılı Kanun kapsamında olmadığı, 6714 sayılı Kanun’un amacına aykırı yorumlandığı, Türkiye Varlık Fonu’nun uygulamalarının da bu yönde olmadığı, yasama organının iradesinin dışına çıkıldığı, Türk Hava Yolları A.O’nun sunmuş olduğu taahhüdün denetlendiği, dolayısıyla 4054 sayılı Kanun’un uygulandığı,

Kurul’un bu uygulamalarının çekiştiği, Türkiye Varlık Fonu kapsamında olan şirketlerin birçok başka şirketle sözleşme yaptığı, bu sözleşmeler sonucu uygulamalara 4054 sayılı Kanun’un uygulanmamasının eşyanın tabiatına aykırı olduğu, hukukî güvenlik ve istikrar ilkesinin ihlâl edildiği, toplum refahına aykırı karar verildiği, Türkiye Varlık Fonu’na devredilen şirketlerin ayrıcalıklardan yararlanmadığı, bizzat Türkiye Varlık Fonu’nun 10/12/2020 tarihli basın açıklamasında ...’a herhangi bir muafiyet sağlanmadığının belirtildiği, istisnaların dar yorumlanacağı, İdare Mahkemesi'nin istisna düzenlemesini genişletici şekilde yorumladığı,

6741 sayılı Kanun’un 8. maddesinin geniş yorumlanması hâlinde düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olacağı, ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının yapmış olduğu başvuru sonucunda şikâyet edilen hususların 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığına karar verildiği, ...’ın Yüklenicilik Sözleşmesi kapsamındaki uygulamalarının 6741 sayılı Kanun’un 8. maddesi kapsamında olduğu, şikâyet konusu uygulamaların Yüklenicilik Sözleşmesinde verilen hakkın hayata geçirilmesi olduğu, uygulamaların Yüklenicilik Sözleşmesinin kapsamını aşıp aşmadığının incelendiği, 6741 sayılı Kanun’un kapsamının genişletilmediği, dava dilekçesinde yer verilmeyen yeni iddialarda bulunulduğu, Anayasa’ya aykırılık iddiasına dava dilekçesinde yer verilmediği, Anayasa’ya aykırılık iddiasının ciddi olarak kabul edilemeyeceği, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Davalı idare yanında müdahiller tarafından, davacının yapmış olduğu başvurunun konusunu oluşturan uygulamaların 4054 sayılı Kanun kapsamında olmadığı, Yüklenicilik Sözleşmesinde tanınan hakkın kullanılması niteliğinde olduğu, menfi tespit ve muafiyet başvurusu sonucunda idare tarafından bu sonuca varıldığı, Yüklenicilik Sözleşmesinin verdiği yetkileri aşan bir uygulama yapılmadığı, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirket tarafından, 10/02/2021 tarihinde ...'ın sayısal oyunlar, sanal oyunlar ve sanal Milli Piyango piyasasında hâkim durumda olduğu ve hâkim durumunu kötüye kullandığı, anılan piyasada davacıya bayilik verilmesi için geçici tedbir kararı alınması ve 4054 sayılı Kanun'un 16. maddesi uyarınca idarî para cezası uygulanması talebiyle yapmış olduğu başvurunun Kurul'un 25/02/2021 tarih ve ... sayılı kararıyla reddedildiği, anılan ret kararının davacıya tebliği üzerine 29/03/2021 tarihinde anılan Kurul kararına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca başvuruda bulunulduğu,

bu başvurunun ... tarih ve ... sayılı Rekabet Kurumu Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığı işlemiyle reddedilmesi üzerine anılan Daire Başkanlığı işleminin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesinde, "İlgililer tarafından idarî dava açılmadan önce, idarî işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idarî dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idarî dava açma süresini durdurur." kuralına yer verilmiştir.

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunu'nun 27. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, "Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:

a) Bu Kanun'da yasaklanan faaliyetler ve hukukî işlemler hakkında, başvuru üzerine veya re'sen inceleme, araştırma ve soruşturma yapmak; bu Kanun'da düzenlenen hükümlerin ihlâl edildiğinin tespit edilmesi üzerine, bu ihlâllere son verilmesi için gerekli tedbirleri alıp bundan sorumlu olanlara idarî para cezaları uygulamak, (...)" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

4054 sayılı Kanun uyarınca, başvuru üzerine veya re'sen inceleme ve soruşturma yaparak, Kanun'da düzenlemelerinin ihlâl edildiğinin tespit edilmesi üzerine, bu ihlâllere son verilmesi için gerekli tedbirleri alıp bundan sorumlu olanlara idarî para cezaları uygulamak hususu ...'un görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Davacı tarafından, ...'ın piyasada hâkim durumda olduğu ve hâkim durumunu kötüye kullandığı iddiasıyla gerekli tedbirlerin alınması ve idarî para cezası uygulanması istemiyle idareye başvurulduğu, Kurul'un anılan başvuruyu inceleyerek ... tarih ve ... sayılı kararıyla bu talebi reddettiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesinde, ilgililer tarafından idarî dava açılmadan önce, idarî işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi tesis etmiş olan makamdan istenebileceği kuralına yer verilmiştir. Bu düzenleme, hakkında özel bir düzenleme getirilmemiş bütün idarî işlemler için geçerli genel bir düzenleme niteliğini taşıdığından ve 4054 sayılı Kanun'unda 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesine bir istisna getirmediği, başka bir anlatımla idarî başvuru yolunu kapatmadığı göz önüne alındığında Kurul'ca alınmış kararların geri alınması, değiştirilmesi ya da kaldırılması amacıyla yapılmış başvuruların da, 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, ... tarih ve...sayılı Kurul kararına karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca yapılan başvurunun bizzat Kurul tarafından incelenmesi gerekirken, Rekabet Kurumu Denetim ve Uygulama Dairesi Başkanlığı'nın... tarih ve ... sayılı yazısıyla reddedilmesinde yetki unsuru yönünden hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.