Danıştay 13. Daire E.2023/3756 K.2024/421

Dava konusu istem: … tarih ve … sayılı bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 05/06/2012 tarihinde yapılan denetimde, dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 8. maddesinin birinci fıkrası ve ikinci fıkrasının (a) bendi ile Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 38. maddesinin (c) ve (d) bentlerine aykırılıktan aynı Kanun'un 19. maddesinin 7. fıkrası uyarınca 70.000,00-TL idarî para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının ilgili kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; davacının istasyonda faturası bulunmayan akaryakıt bulundurarak dağıtıcısı dışında akaryakıt ikmali yapmak fiilinin sabit olduğu görülmekte ise de, davalı idare tarafından idarî para cezasının hangi nedenle üst sınırdan verildiğinin somut bilgi ve belgelerle ortaya koyulamadığı, ayrıca bu konuda herhangi bir açıklama da getirilmediği göz önününde bulundurulduğunda, herhangi bir kriter gözetmeksizin salt takdir yetkisinden hareketle Kanun'da öngörülen üst sınırdan idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesi'nce, Dairemizin … tarih ve E:… , K:… sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; idarî para cezasına konu eylem nedeniyle verilecek cezaya ilişkin düzenlemenin yer aldığı Kanun maddesinde idarî para cezası için üst sınır belirlenmiş olması ve idarenin takdir yetkisini üst sınırdan kullanarak idarî para cezası vermesinin uyuşmazlığa neden olduğu, 5015 sayılı Kanun'un 19. maddesi kapsamında belirlenen ihlâlin varlığı halinde idareye takdir yetkisi tanınmış ise de, bu takdir hakkının mutlak ve sınırsız olmadığı,

hukukun genel ilkeleri, adalet ve hakkaniyet ilkeleriyle örtüşür bir şekilde kullanılması gerektiği, dolayısıyla, 5015 sayılı Kanun kapsamında belirlenmiş olan fiillerin ihlâli halinde uygulanacak olan idarî para cezalarının miktarının ve/veya aralığının tespitinde;

fiilin ağırlığı, failin kastı, kusuru ve ekonomik durumu gibi etkenler, gerek idarenin takdir yetkisinin hukuksal gerekçesi ve aynı zamanda da yargısal denetimde hükme dayanak oluşturacak temel ölçütler olacağı, başka bir ifadeyle, nispi idarî para cezaları için tespit edilmiş olan aralığın belirtilen ölçütler esas alınarak doldurulacağı, fiilin ağırlığı, failin kastı, kusuru gibi ağırlaştırıcı nedenlerin varlığı hâlinde alt sınırdan uzaklaşılarak üst sınıra yaklaşılacağı, hafifleştirici nedenlerin ise bu aralığı üst sınırdan alt sınıra doğru daraltacağı;

Uyuşmazlıkta, dava konusu idarî para cezasına neden olan fiil ve olayın gelişimi dikkate alındığında; bayilik lisansı sahibi davacıya ait akaryakıt istasyonunda 05/06/2012 tarihinde yapılan denetimde, dağıtıcısı haricinde akaryakıt ikmali yapıldığının tespit edildiği, bayilik lisansı sahibi davacının, sektörde faaliyet gösteren tüm bayilik lisansı sahiplerinin uymakla yükümlü oldukları ve ilgili mevzuat ile belirlenen usul ve esaslara göre faaliyet göstermediği ve kuralları ihlâl ettiği, işbu durumun herhangi bir ihmalden kaynaklanmadığı,

sonuçta bu yöntemle mevzuatla yasaklanmış olan piyasa faaliyetleri kapsamında ticari faaliyet yürütülmeye çalışıldığının dosyadaki mevcut bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, iradi bir davranış sonucu gerçekleşen fiilin ağırlığı, yürütülen faaliyetin niteliği dikkate alındığında, davalı idarenin üst sınırdaki tutar üzerinden takdir yetkisini kullanmasında hukuka, hakkaniyete ve ölçülülük ilkesi yanında 5015 sayılı Kanun amaçlarına aykırılık bulunmadığı,

Bu itibarla, üst sınırdan idarî para cezası verilmesinde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarenin 5015 sayılı Kanun'a göre ön araştırma ve soruşturma prosedürünü 3 ay içinde tamamlaması gerektiği hâlde 2012 yılında işlendiği iddia edilen eylem sebebiyle kendilerine 2016 yılında idari para cezası verilmesinin zaman aşımı süreleri açısından mevzuata aykırı olduğu, işletmiş olduğu akaryakıt istasyonunun A.Ö.'den satın alındığı, lisans için davalı idareye başvurulduğu ve 29/05/2012 tarihinde bayilik lisansının alındığı, istasyonun fiilen işletilmeye başlanılmadığı,

zira istasyonda devir tarihinden önce de bulunan akaryakıt stoğunu eritmek açısından devreden kişi tarafından işletilmeye devam ettiğinden fiilin kendilerince işlenilmediği, 05/06/2012 tarihinde ceza verilmesine sebep gösterilen tutanakta imzasının olmadığı, tutanakta istasyonun önceki lisans sahibi olan A.Ö.'nün adı ve imzası olduğu, istasyon fiilen işletilmeye başlanıldıysa neden tutanakta eski sahibinin imzası olduğu, kendisinin tutanakta imzası olmadığından sorumlu tutulmaması gerektiği, kendileri adına lisans çıkmış olmasına rağmen fiilen istasyonun devralınmadığı,

eski sahibi de istasyonda kalan malını bitirdikten sonra istasyonu teslim ettiğinden cezanın kendileri adına tesis edilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … 'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.