Danıştay 13. Daire E.2023/911 K.2025/263

Dava konusu istem: Elektronik Haberleşme Sektörüne İlişkin Tüketici Hakları Yönetmeliği'nin 7. maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına aykırı olarak abonelik sözleşmelerinde bulunması gereken bilgilerin eksik tanzim edildiğinden bahisle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin 12. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (7) numaralı alt bendi uyarınca 2018 yılı net satış tutarının yüzde biri (%1) oranında idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Bilgi Teknolojileri İletişim Kurulu (Kurul) kararının 1. maddesinin iptali ile davalı idareye ödenen idari para cezası tutarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; internet servis sağlayıcılığı hizmeti sunan davacı şirketin, işletmeciler tarafından sunulan hizmetlerin acentelik faaliyetleri kapsamında mevzuatta belirtilen yükümlülükleri açısından denetlenmesi, abonelik sözleşmelerinin kuruluşu, uygulanması ve açık hatlara ilişkin mevzuat yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediğinin incelenmesine yönelik olarak 10/09/2019-12/09/2019 tarihleri arasında yapılan yerinde denetim neticesinde düzenlenen ... tarih ve ... sayılı İnceleme Raporu'nda özetle;

"... birçok abonelik sözleşmesinde yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince yer alması gereken bilgilerin bulunmadığı, bazılarının da eksik olduğu tespit edilmiştir.

Bu durum, örnekleme yöntemiyle rastgele seçilen ... toplam 28 adet abonelik sözleşmesi örnekleri içerisinde de görülmekte olup, buna göre mezkur abonelik sözleşmelerinin incelenmesinden: 1. Bazı abonelik sözleşmelerinde sözleşmenin düzenlendiği tarih bilgisi ile sözleşmeyi düzenleyen taraf bilgisinin (bayi, acente veya çalışan bilgisi) açıkça yer almadığı,

(H.B., M.M.A., M.A., E.E., M.Y., O.D., K.Ö. adlı abonelere ait sözleşmeler), 2. Denetim Tutanağı'nın Ek-13'ünde yer alan örnek abonelik sözleşmelerinin birçoğunda abonelere ait adres bilgisi ile abonelere ait kimlik bilgisinin (TCKN/YKN numarası, doğum yeri ve tarihi, belge seri no.su vb.) yer almadığı, 3. Denetim Tutanağı'nın Ek-13'ünde yer alan örnek abonelik sözleşmelerinin tamamında alınan hizmete ilişkin tarife bilgisinin yer almadığı, ..." şeklinde tespitlere yer verildiği, anılan tespitlere ilişkin davacı şirketin sunduğu yazılı savunmasında, eksikliklerin sehven yapıldığı ve kasıt bulunmadığı beyan edilerek,

abonelik sözleşmelerinde yer verilmesi gereken bilgilere yer verilmediğinin ikrar edildiği;

Bu itibarla, internet servis sağlayıcı olarak faaliyet gösteren davacı şirket hakkında 10/09/2019-12/09/2019 tarihleri arasına ilişkin olarak yapılan yerinde denetim kapsamında, örnekleme suretiyle seçilerek incelenen abonelik sözleşmelerinin bir kısmında sözleşmenin düzenlendiği tarih bilgisi ile sözleşmeyi düzenleyen taraf bilgisinin (bayi, acente veya çalışan bilgisi), abonelere ait adres bilgisi ile abonelere ait kimlik bilgisinin (TCKN/YKN numarası, doğum yeri ve tarihi, belge seri no.su vb.) yer almadığı, alınan hizmete ilişkin tarife bilgisinin ise hiçbir sözleşmede yer almadığının tespit edildiği,

bu durumun davacı şirketçe ikrar edildiği ve sabit olduğu, idari para cezasının üst sınırdan verilmediği, bu haliyle davacı şirketin tüketici haklarına ilişkin düzenlemelere uymadığı göz önüne alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı;

Öte yandan, her ne kadar davacı şirket tarafından, ilgili Yönetmelik ile getirilen "uyarı mekanizması"nın, işletmecinin daha dikkatli ve özenli çalışmasının sağlanmasına yönelik olduğu, 5809 sayılı Kanun'da sayılmayan "uyarı mekanizması"nın bu haliyle idari para cezası verilmeden önce tüketilmesi gereken bir usul bildirimi niteliğinde olduğu, yaptırım uygulanmadan önce Yönetmeliğin 46. maddesi uyarınca şirketlerinin uyarılması gerekirken, doğrudan idari para cezasıyla cezalandırılmasında hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmekte ise de, anılan maddede "uyarılabilir" şeklinde düzenleme yapıldığı,

uyarının ceza verilmesi için bir zorunluluk olarak düzenlenmediği, diğer bir ifade ile idari takdir yetkisinde olduğu değerlendirildiğinden, anılan iddianın yerinde görülmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, benzer idari işlemlerde uyarı cezası tesis edilirken kendisine doğrudan idari para cezası uygulandığı, eşitlik ilkesine aykırı hareket edildiği, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin 44. ve 46. maddelerinin dikkate alınmaması mevzuat ve ilgili hükmün amacına aykırı olduğu, bu hususun gerekçeli kararda değerlendirilmediği, Bölge İdare Mahkemesince tesis edilen kararda herhangi bir gerekçeye yer verilmediği, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, dava konusu idari işlem tesis edilmeden evvel uyarı mekanizması işletilmediği gibi hangi gerekçe ile uyarı kararı verilmediğinin de idari işlem içerisinde yer almadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, ihlale konu fiillerin varlığını davacının kabul ettiği, uyarı müessesinin uygulanmasının zorunlu olmadığı, bu konuda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, davacı şirketin kıyasladığı idari para cezası kararlarının farklı konulara ve işletmecilere ilişkin olduğu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırım Yönetmeliği'nin 44. maddesinde yer alan ölçütler irdelenerek ve somut olayın mahiyeti Kurul tarafından ele alınarak idari para cezası oranı üst sınırının oldukça altında takdir edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

15/02/2014 tarih ve 28914 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu İdari Yaptırımlar Yönetmeliği'nin ''Uyarı'' başlıklı 46. maddesinde, ''(1) Bu Yönetmelik kapsamında meydana gelen ihlâller için, bu Yönetmeliğin 44'üncü maddesinde yer alan hususlar dikkate alınmak ve 23'üncü, 24'üncü, 25'inci, 31'inci ve 33'üncü maddeler saklı kalmak kaydıyla idari yaptırım uygulanmadan önce, bu Yönetmeliğin aynı maddesi kapsamında olmak üzere işletmeci Kurul tarafından bir defaya mahsus uyarılabilir. (2) Uyarı yapılırken tekerrür süresi dikkate alınır. Tekerrüre esas sürenin dolması halinde aynı madde kapsamında tekrar uyarıda bulunulabilir.'' kuralları yer almaktadır.

Hukuk Devleti, "İnsan haklarına saygılı ve bu hakları koruyan, adaletli bir hukuk düzeni kuran ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir." şeklinde tanımlanmakta olup, bu ilkenin gereği olarak yürütme organı hukuka bağlı olmalıdır. Bu bağlılık, yapılan idari işlemlerin, Anayasa, kanun ve bunlara aykırı olmayacak şekilde çıkarılmış tüzük, yönetmelik ve diğer düzenlemelere uygun olarak tesis edilmesini zorunlu kılar.

Davalı idarenin de, dava konusu işlemi tesis ederken yürürlükte bulunan yönetmelik hükmünü uygulaması gerekmektedir. Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca da, idari yaptırım uygulanmadan önce ya "uyarı" yapmalı ya da "uyarı" yapılmamasının takdiri halinde ise, uyarı yapılmama gerekçesinin Kurul kararında açıklanması gerekmektedir.

Dava konusu Kurul kararının tesisinden önce "uyarı" yapılmadığı gibi, neden "uyarı" yapılmadığının da açıklanmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.