Danıştay 13. Daire E.2024/1093 K.2024/2560

Dava konusu istem: Sarıkaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nce 15/08/2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "519 Öğrencinin 54 Köyden 54 Araçla 9 Taşıma Merkezi İlk/Ortaokuluna 2023/2024 Eğitim-Öğretim Yılında 11/09/2023 Tarihi ile 14/06/2024 Tarihleri Arasında İlk/Ortaokuluna Taşınması İşi" ihalesinin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacı tarafından ilk olarak uyuşmazlık konusu ihalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine ilişkin 06/09/2023 tarih ve 2023/UH.IV-1169 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptaline, aksi hâlde 54.677,00-TL başvuru bedelinin iadesine karar verilmesi istemiyle Kamu İhale Kurumu (Kurum)'na karşı davanın açıldığı, Mahkemelerinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

30 gün içinde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve 5. maddelerine uygun şekilde yeniden düzenlenecek dilekçe ile dava açılmak üzere dava dilekçesinin reddine karar verildiği, anılan karar üzerine yenilenen dilekçede bu kez Milli Eğitim Bakanlığı hasım gösterilmek suretiyle uyuşmazlık konusu ihalenin iptaline ilişkin 15/08/2023 tarihli işlemin iptalinin istenildiği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulüne tâbi olan işbu davada dava açma süresinin otuz gün olduğu,

15/08/2023 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği belirtilen dava konusu işleme karşı bu tarihten itibaren özel dava açma süresi olan 30 gün içinde ve en son 14/09/2023 tarihinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 11/10/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu ihalenin iptali kararına karşı öncelikle şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun reddi üzerine Kurum'a yapılan itirazen şikayet başvurusunun görev yönünden reddine karar verildiği, akabinde İdare Mahkemesi'nde dava açıldığı, açılan davanın süresinde olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sarıkaya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nce 15/08/2023 tarihinde açık ihale usulü "519 Öğrencinin 54 Köyden 54 Araçla 9 Taşıma Merkezi İlk/Ortaokuluna 2023/2024 Eğitim - Öğretim Yılında 11/09/2023 tarihi ile 14/06/2024 tarihleri arasında İlk/Ortaokuluna Taşınması İşi" ihalesi gerçekleştirilmiş ihaleye yalnızca davacının teklif verdiğinden bahisle ihalenin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararı alınmıştır. Anılan karara yönelik davacı tarafından yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine Kurum'a yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda 06/09/2023 tarih ve 2023/UH.IV-1169 sayılı Kurul kararıyla başvurunun görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Davacı tarafından, "06/09/2023 tarih ve 2023/UH.IV-1169 sayılı Kurul kararının iptali, aksi hâlde 54.677,00-TL başvuru bedelinin iadesi talebiyle ... İdare Mahkemesi'nde dava açılmış. Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "davacı tarafından (...) terditli ve idari işlem mahiyetinde yargı kararı tesisine yönelik talepte bulunulduğu, dava dilekçesinin bu yönüyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi hükmüne aykırı olduğu,

diğer taraftan, her iki işlemin de iptali talep ediliyor ise söz konusu taleplerin farklı yargılama usullerine tâbi olması nedeniyle her iki isteme karşı ayrı dilekçelerle davanın açılması gerektiği, dilekçenin bu yönüyle 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine de uygun olmadığı" gerekçesiyle 30 gün içinde 2577 sayılı Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun şekilde yeniden düzenlenecek dilekçe ile dava açılmak üzere dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararı üzerine davacı tarafından bu kez Milli Eğitim Bakanlığı hasım gösterilmek suretiyle uyuşmazlık konusu ihalenin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararının iptali istemiyle 21/12/2023 tarihinde dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; 11. maddesinde, ilgililer tarafından idarî dava açılmadan önce idarî işlemin kaldırılmasının, geri alınmasının, değiştirilmesinin veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idarî dava açma süresinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idarî dava açma süresini durduracağı kurala bağlanmıştır.

2577 sayılı Kanun'a 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda ivedi yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (a) bendinde, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin otuz gün olduğu; (b) bendinde ise, ivedi yargılama usulünde Kanun'un 11. maddesinin uygulanmayacağı kural altına alınmıştır.

Anılan Kanun'un "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendinde, dava dilekçesinin, süre aşımı yönünden inceleneceği; altıncı fıkrasında, süre aşımı hususunun davanın her safhasında dikkate alınacağı; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı bulunan hâllerde davanın reddedileceği kurallarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 56. maddesinde, idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hâllerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği; ihalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanların itirazen şikâyete konu edilebileceği ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kurum'a başvuruda bulunulabileceği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanun'un aktarılan düzenlemelerinin değerlendirilmesinden, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usûlüne tâbi olduğu, bu usûle tâbi olan uyuşmazlıklarda dava açma süresinin otuz gün olduğu ve dava açılmadan önce idarî işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapılacak bir başvurunun işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmayacağı, aktarılan 4734 sayılı Kanun hükümleri uyarınca, herhangi bir şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu olmaksızın ihalenin idarece re'sen iptal edilmesi hâlinde Kamu İhale Kurumu'nun inceleme görev ve yetkisi bulunmadığından, ihalenin iptaline ilişkin işleme karşı dava açma süresi içinde doğrudan dava açılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Temyize konu Mahkeme kararında her ne kadar "2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulüne tabi olan işbu davada dava açma süresinin otuz gün olduğu, 15/08/2023 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği belirtilen dava konusu işleme karşı bu tarihten itibaren özel dava açma süresi olan 30 gün içinde ve en son 14/09/2023 tarihinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 11/10/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı" gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmişse de davacı tarafından ilk olarak 11/10/2023 tarihinde

dava açılmasına karşın, anılan davada Kurum hasım gösterilmek suretiyle "06/09/2023 tarih ve 2023/UH.IV-1169 sayılı Kurul kararının iptali, aksi hâlde 54.677,00-TL başvuru bedelinin iadesi"nin talep edildiği, Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dilekçe ret kararı üzerine 21/12/2023 tarihli yenilenen dava dilekçesinde, 11/10/2023 tarihli dava dilekçesinde yer verilmeyen uyuşmazlık konusu ihalenin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ihale komisyonu kararının Milli Eğitim Bakanlığı hasım gösterilmek suretiyle iptalinin istenildiği dikkate alındığında,

tarafları ve konusu 11/10/2023 tarihli dava dilekçesinden farklı olan 21/12/2023 tarihli dava dilekçesiyle yeni bir davanın meydana geldiğinin kabulü gerekmektedir.

Bu itibarla, dilekçe ret kararı üzerine yenilenen davanın, ilk davadan bağımsız yeni bir dava olduğu göz önünde bulundurulduğunda, 15/08/2023 tarihini izleyen günden itibaren otuz günlük dava açma süresi içinde ve en geç 14/09/2023 tarihinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 21/12/2023 tarihinde açılan işbu davanın esası süre aşımı nedeniyle incelenemeyeceği anlaşıldığından, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki Mahkeme kararınında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.