Danıştay 13. Daire E.2024/1377 K.2025/61

Dava konusu istem: Davacı tarafından, "... Mah., ...Sokağı, No:... (Ada:..., Pafta: -, Parsel:...) Karaköprü/ŞANLIURFA" adresinde bulunan kurulu tesis için yapılan istasyonlu bayilik lisansı başvurusunun 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca reddine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığının... tarih ve ... sayılı yazısıyla bildirilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçu kapsamında yürütülen ceza yargılamasında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile beraat kararı verildiği ve kararın istinaf edilmeden 09/02/2022 tarihinde kesinleştiği, davacı hakkında tesis edilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan davada ise...

İdare Mahkemesinin davanın reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine yönelik ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 16/02/2023 tarih ve E:2022/4861, K:2023/633 sayılı kararı ile bozulduğu,

Bu durumda, davacı hakkında kaçakçılık suçu kapsamında yapılan ceza yargılamasının beraat ile neticelenerek kesinleştiği ve tesis edilen idari para cezasının da Danıştay Onüçüncü Dairesinin anılan kararı ile hukuka aykırı bulunduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mevzuat doğrultusunda kendilerine verilen hak ve yetkiler kullanılmak suretiyle tesis edilen işlemin hukuka uygun oluğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait akaryakıt istasyonunda 01/01/2020 tarihinde yapılan denetimde, 01/01/2019-31/12/2019 tarihleri arasında 17.306 lt motorinin otomasyon sistemine yansımadan satışının yapıldığı ayrıca vaziyet planında yer almayan 2 (iki) adet yer altı tankının tesisin arka tarafında bulunduğu ve içerisinde yaklaşık 23.000 lt motorin olduğu tespit edilmiş, söz konusu tanklar ile tankların bağlı olduğu satış pompaları mühürlenmiş ve 5015 sayılı Kanun'un 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi uyarınca bayilik lisansı kilitlenmiştir.

Bahse konu fiile ilişkin olarak ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla davacıya 1.225.800,00-TL idari para cezası verilmiştir.

Davacı adına düzenlenen ... numaralı bayilik lisansı ise Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 17. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 03/02/2021 tarih ve 18329 sayılı işlem ile sonlandırılmıştır.

Davacının kaçak akaryakıt satmaya ya da herhangi bir piyasa faaliyetine konu etmeye yarayacak şekilde lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı olarak sabit tank bulundurmak suretiyle kaçakçılık suçunu işlediğinden bahisle hakkında başlatılan ceza yargılamasında, ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, üzerine atılı suçu işlediğine dair her türlü şüpheden uzak inandırıcı ve kesin delil elde edilemediğinden "beraat" kararı verilmiş ve anılan karar 09/02/2022 tarihinde istinaf edilmeden kesinleşmiştir.

Aktarılan süreç sonrasında davacı tarafından 30/03/2022 tarihli dilekçeyle idareye başvurulmuş ve mühürlemeye konu fiil nedeniyle hakkında açılan ceza davasında beraat kararı verildiği belirtilerek mühürleme işlemine son verilmesi talep edilmiştir. Davalı idarece verilen cevapta, mühürlemeye son verilmesi gerekmekle birlikte, anılan tesis için yürürlükte lisans bulunmadığından yeni bir lisans alınıncaya kadar mühürleme işleminin devam edeceği belirtilmiştir.

Akabinde davacı tarafından 06/12/2022 tarihli dilekçe ile uyuşmazlığa konu tesis için bayilik lisansı başvurusunda bulunulmuş, davalı idarece yapılan inceleme neticesinde ...tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile davacı hakkında "Akaryakıt istasyonunda lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipmanı bulundurmak" fiiline istinaden verilmiş idari para cezası bulunduğu, idari para cezasına karşı açılan davanın derdest olduğu ve cezanın iptal edildiğine dair kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı, ayrıca söz konusu cezanın ödenmediği gerekçe gösterilerek başvuru reddedilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendinde, "5607 sayılı Kanunda belirtilen kaçakçılık fiillerinin işlendiği tespit edilen rafineri hariç her türlü tesiste lisansa tabi tüm faaliyetler kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya mahkeme kararı kesinleşinceye kadar Kurum tarafından geçici olarak durdurulur ve bu süre içinde söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye de lisans verilmez. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilir. Lisans sahibine verilen idari para cezası ödenmeden lisansa konu tesis için lisans verilmez." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacıya ait istasyonda 01/01/2020 tarihinde yapılan denetimde tespit edilen "Akaryakıt istasyonunda lisansa esas teşkil eden belgelerde belirlenenlere aykırı sabit ya da seyyar tank, düzenek veya ekipmanı bulundurmak" fiiline ilişkin olarak Kurul'un ... tarih ve ...sayılı kararıyla 1.225.800,00-TL tutarında idari para cezası verildiği, idari para cezasına karşı açılan davanın reddi yolundaki ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, söz konusu Bölge İdare Mahkemesi kararının ise ceza mahkemesinin beraat kararı ile bu karara esas teşkil eden bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınarak davacının idari para cezasına konu eylemi gerçekleştirmediği gerekçesiyle Dairemizin 16/02/2023 tarih ve E:2022/4861, K:2023/633 sayılı kararıyla bozulduğu ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesine gönderildiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın gönderildiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince Dairemizin bozma kararına uyulmamış ve 10/05/2023 tarih ve E:2023/985, K:2023/631 sayılı karar ile 02/11/2022 tarih ve E:2022/377, K:2022/1273 sayılı ilk kararlarında ısrar edilmiştir.

Söz konusu ısrar kararına karşı davacı tarafından temyiz başvurusunda bulunulduktan sonra davacı vekili tarafından 24/07/2023 tarihinde UYAP üzerinden verilen dilekçe ile 7440 sayılı Kanun'dan yararlanmak amacıyla davadan feragat edildiğinin beyan edilmesi üzerine Dairemizin 19/09/2023 tarih ve E:2023/2220, K:2023/3603 sayılı kararıyla feragat hakkında ek bir karar verilmek üzere dosyanın Ankara Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bu durumda, davacının 7440 sayılı Kanun uyarınca yapılandırmaya ilişkin şartları yerine getirmesi halinde davalı idarece davacıya bayilik lisansı verilmesi gerekmekte ise de, idari işlemlerin ve dolayısıyla idari tedbirlerin hukuka uygunluk denetiminin, tesis edildikleri tarihteki hukuki durum esas alınarak gerçekleştirilmesi gerektiği, dava konusu bayilik lisansı başvurusunun reddine dair işlemin dayanağı olan idari para cezasına karşı açılan davada verilen ret kararının Dairemizce idari para cezasına konu edilen eylemin davacı tarafından gerçekleştirilmediği gerekçesiyle bozulduğu, akabinde ...

Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin bozma kararımıza uymayarak davanın reddi yolundaki görüşünde ısrar etmesi üzerine dosya Danıştay'a gönderildikten sonra davacı tarafından söz konusu davadan feragat edildiği, bu itibarla, gelinen aşamada idari para cezasına karşı açılan davada verilmiş ve kesinleşmiş bir iptal kararı bulunmadığı, buna bağlı olarak davacıya idari para cezası verilmesine ilişkin Kurul kararının geçerliliğini koruduğu, ayrıca ödenmemiş olan idari para cezasına yönelik olarak davacı tarafından yapılandırma başvurusuda yapıldığı anlaşıldığından,

bayilik lisansı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun ödenmemiş idari para cezası bulunduğu gerekçesiyle reddedilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.