Danıştay 13. Daire E.2024/1646 K.2024/4980

- ... Televizyon ve Radyo Yayıncılık A.Ş.) VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 20/03/2018 tarihinde saat 13.15'te yayınlanan "..." isimli şarkıya ait müzik klibinde, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan yayın ilkesinin ihlal edildiğinden bahisle 17.065,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bilirkişi raporu ile programın yayın saati göz önünde bulundurulduğunda her yaşta izleyicinin televizyon başında olabileceği bir saatte, yayınlanan müzik klibinde yer alan görüntülerin gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimini zedeleyecek nitelikte olduğu, dolayısıyla 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yayın ilkesinin ihlal edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, Dairemizin 04/04/2023 tarih ve E:2020/1557, K:2023/1655 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; dosya üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan 14/12/2023 tarihli Bilirkişi Raporu'nda özetle, "Söz konusu klip; bir erkek şarkıcının sokakta, arkasındaki piyano eşliğinde şarkı söylediği görüntülerle başlamaktadır.

Genel anlamda şarkının ritmi ve klipteki duygu örüntülerinin yansımalarının, izleyicilerde hüzün ve keder duygularını uyandırır nitelikte olduğunu düşündürmektedir. Klibin devamında hayatın doğal akısındaki görüntülerin yanısıra kadın-erkeğe, kadın-kadına ve erkek -erkeğe sarılma ya da yakın beden temasının olduğu görülmektedir.

Bu görüntülerde karakterlerin duygu dışavurumlarının hüzünlü, üzgün, yaslı ya da kederli olarak yorumlanabilecek nitelikte olması dolayısıyla da sarılma ve bedensel yakınlaşma sahneleri, daha çok teselli, duygusal yatıştırma ya da duygusal destek izlenimi uyandırmaktadır.

Şarkının ritmi, klibin akışı ve karakterlerini duygusal yansımaları gözönünde bulundurulduğunda yakınlaşma ve bedensel temas sahnelerinin doğrudan cinsel öğeler barındırmadığı, bu görüntülerden yola çıkarak karakterlerin cinsel yönelimleri hakkında yorum yapılamayacağı düşünülmüştür.

Ayrıca aynı cinsiyetteki karakterlerin yakınlaşma sahnelerinde temas edilen bölgelerin cinsel nitelik taşıyan özel bölgeler olmadığı gibi yüzlerindeki ifadenin de cinsel hazdan çok hüzün, keder, yas gibi olumsuz duygular içerdiği görülmektedir.

Klipte yer alan görüntülerin kişiler arasında cinsel çekim dürtüsünü yansıtan öğeler barındırmadığı düşünüldüğünde bunu izleyen işlem öncesi dönemdeki oyun çocukları (2-7 yaş) ve somut işlem dönemindeki okul çocukları (7-11) bu tür görüntüleri yargılamayacak bilişsel olgunlukta olmadıkları gibi klibi gördükleri kadarıyla yorumlayacaklardır.

Dolayısıyla cinsel ilgi ya da cinsel yönelime ilişkin erken uyaran niteliği taşıyan doğrudan görüntülere maruziyetlerinin olmadığı düşünülmüştür.

Farklı entelektüel düzey ve zihinsel işleyişteki ergenlik döneminde ise bu görüntüler; klipte yansıtılan duygu ifadeleri ile birlikte işlemlenecek dolayısıyla ergenlerde haz, merak, cinsel ilgi uyandırarak denemeye teşvik edecek ya da zihinsel karmaşa yaratacak nitelikte öğeler barındırmadığı ve sonuç olarak da sosyal normlar ve kültürel yapı temelinde yorumlanacağı düşünülmektedir.

Dolayısıyla da tüm bu görüntüler bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu klibin her yaş grubunda, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek ya da ruh sağlığını zedeler nitelikte içerik taşımadığı düşünülmüştür.

'...' logosu ile yayın yapan televizyon kanalında 20/03/2018 tarihinde, saat 13:15'te yayınlanan '...' isimli şarkıya ait müzik klibinde yer alan görüntülerin, 6112 sayılı Kanun'un 8/2 maddesi kapsamında 'çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar, bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlamaz' hükmüne aykırılık teşkil eden bir yayın olmadığı" şeklinde görüş bildirildiği, davalı idare tarafından yapılan itirazların bilirkişi raporunu kusurlandıracak nitelikte görülmediği ve bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu;

bu durumda, uyuşmazlık konusu yayında çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimini zedeleyecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca esastan incelenen davada, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ihlale konu içeriğin korunması gereken izleyici kitlesinin ekran başında olabileceği saatlerde ekrana getirildiği, farklı cinsel kimlik ve yönelimlere sahip bireyler arasındaki aşk ilişkisinin duygusal anlarının yansıtıldığı, klipteki bireylerin temsil ettiği tiplerin çocuklar için büyük bir taklit kaynağı olduğu, aynı cinsiyete sahip kişiler arasında romantik bir yakınlığın bulunduğu, bu tür yayınların toplumu olumsuz yönde etkilediği, zihinsel ve ruhsal bozukluklara sebep olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, dava konusu yayında cinsel içerik bulunmadığı, klipteki görüntülerin cinsellik çağrışımı dahi içermediği, aynı cinsiyetteki karakterlerin yakınlaşma sahnelerinde temas edilen bölgelerin cinsel nitelik taşıyan özel bölgeler olmadığı, yüzlerindeki ifadelerin de cinsel hazdan çok hüzün, keder, yas gibi olumsuz duygular içerdiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.