Danıştay 13. Daire E.2024/1730 K.2024/4910

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında ... tarihinde saat ...'de yayınlanan "..." isimli programda, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiğinden bahisle aynı Kanun'un 32. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacı şirkete 98.489,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu yayının görüntülerinin Mahkeme heyetince izlenerek değerlendirilmesi neticesinde; uyuşmazlık konusu programda geçen ifadelerin, 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen; ''Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz." ilkesini ihlal etmediği anlaşıldığından, dava konusu Üst Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ....

İdari Dava Dairesince, Dairemizin...... tarih ve E:..., K:... sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; bozma kararı doğrultusunda yeniden yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan raporda özetle, "uyuşmazlık konusu programın güldürü programı olduğu, karakterlerin abartılı giyim, konuşma ve davranışlarının izleyiciye yansıtıldığı, kimi zaman günlük yaşamdaki olayların abartılı konuşma ve davranışlarla işlendiği kimi zaman da kadın rolüne girmiş erkek karakterinde olduğu gibi günlük yaşamla örtüşmeyen temaların komedi unsurları ile birleştirilerek mizahi bir tarz yaratıldığı,

programda yer alan karakterler ve diyaloglar değerlendirildiğinde; kelime oyunu, ironi, çağrışım, abartı, karşılaştırma, taklit, dikkat çekme gibi mizahi temaların kullanıldığının anlaşıldığı, işlem öncesi dönemdeki oyun çocuklarının (2-7 yaş) programda yer alan görüntü ve konuşmaları anlayacak, anlamlandıracak ya da yargılayabilecek bilişsel olgunlukta olmadıkları, somut işlem dönemindeki okul çocuklarının (7-11) program içeriğini gördükleri ve duydukları kadarıyla somut olarak yorumlayabilecekleri,

ince kelime oyunları ya da örtük manaları tam olarak anlamlandıramasalar bile mantık yürütme ve neden-sonuç ilişkisi kurma becerilerinin gelişmiş olması nedeniyle bu görüntülerin abartılı ve mizahi yönünü hissedebileceği diğer bir deyişle komedi unsuru olarak algılayabilecekleri, farklı entellektüel düzey ve zihinsel işleyişteki ergenlik döneminde (12 yaş ve üzeri) ise programda yansıtılan tüm mizahi öğeler, söz ve beden hareketleri ile birlikte işlemlenebilecek ve izleyiciye aktarılmak istenenlerin de tüm yönleriyle anlamlandırılabileceği, söz konusu görüntü ve diyaloglar bütünsel değerlendirildiğinde;

ergenlerde taklit edilebilecek ya da cinsel ilgi ve merak uyandırarak denemeye teşvik edecek cinsel öğeler barındırmadığı, dolayısıyla komedi türünde olan söz konusu programın, tüm yaş grubundaki çocuk ve ergenlerin fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimini zedeleyecek türden bir yayın olmadığı ya da ruh sağlığını zedeler nitelikte cinsel içerik taşımadığı" şeklinde görüş ve kanaat bildirildiği,

anılan bilirkişi raporunun taraflara tebliğinin ardından davalı idare tarafından bilirkişi raporuna yönelik olarak ileri sürülen sebeplerin, bilirkişi raporunu kusurlandıracak nitelikte görülmediği ve bilirkişi raporunun hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu; bu itibarla, uyuşmazlık konusu yayında herhangi bir yayın ihlalinin bulunmadığı bilirkişi raporuyla ortaya koyulduğundan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, karara esas alınan bilirkişi raporunda somut olaya ilişkin değerlendirme yapılmadığı, rapora ilişkin itirazların dikkate alınmamasının hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiği, davaya konu programın çocukların ekran başında olduğu korumalı saatler içerisinde yayınlandığı,

bu sebeple programın hedef kitlesi çocuklar olmasa dahi çocukların programların gizli tüketicisi olduğu bilinciyle içerik üretilmesi gerektiği, cinsel çağrışımlı konuşmaların cinsellik konusunda yeterli zihinsel ve fiziksel olgunluğa erişmemiş kitlede cinsellik algısını olumsuz etkileyeceği ve bu kitlenin yetişkinlere ilişkin mesajlara maruz kalmasına yol açacağı, uyuşmazlığa konu benzer yayınların sürekliliği halinde çocukların duygusal istismar ve ihmalle karşı karşıya kalacakları, programın komedi türünde olmasının yayına ayrıcalık vermeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, bozma kararı uyarınca düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak verilen temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.