Danıştay 13. Daire E.2024/2126 K.2025/407

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait "..." logosuyla yayın yapan televizyon kanalında 10/02/2023 tarihinde yayınlanan "..." adlı programda, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde yer verilen, "Yayın hizmetleri...

Tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır; soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın yayınlanamaz" yayın ilkesinin ihlal edildiğinden bahisle anılan Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca davacı şirkete 3.122.380,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (Üst Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işleme esas yayın içeriği incelendiğinde, alkollü içecek firmalarının İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığına (AFAD) mont yardımı yaptığı, ancak AFAD'ın yardıma konu montların bulunduğu kutularda alkollü içeceklere ait logoların bulunması nedeniyle reddettiğinin belirtildiği, oysa ki Anadolu Ajansı (AA) Teyit Hattı'nın internet sitesinde yayımladığı haberde, konuya ilişkin AFAD yetkilisine ulaşıldığının ve AFAD yetkilisinin söz konusu iddianın doğru olmadığının ve konuyla ilgili resmi bir açıklama yapılacağının aktarıldığı,

bununla birlikte, deprem sonrası yürütülen çalışmalarda Türkiye'ye ait insansız hava araçlarının (İHA) kullanılmadığı, İHA'ların yerine İsrailli bir şirket tarafından çalışmaların yapıldığının ifade edildiği, AA Teyit Hattı internet sitesinde söz konusu ifadelerin gerçeği yansıtmadığının, hem Bayraktar'a ait hem de TUSAŞ'a ait İHA'ların deprem bölgelerinde çalışmalara katıldığının ve İsrail ya da başka bir ülkeden haritalama hizmeti alınmadığının aktarıldığı görülmekle, yapılan değerlendirmelerin tamamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, deprem ve depreme dayalı olgular olsa da, anılan ifadelerin deprem konusunda toplumu bilgilendirme,

tarafsız görüş beyan etme, objektif bakış açısıyla olguları yorumlama vb. durumlarının dışında olduğu, bu durumun toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olduğu, ortaya koyulan kişisel görüşlerle toplumu yanlış yönlendirebilecek ve farklı değerlendirmelere sebebiyet verecek nitelikte yayın yapıldığı, ilgili iddiaların soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın ve bu hususta gereken özen gösterilmeksizin yayınlandığı, yapılan yayında yer verilen ifadelerin, teyit platformlarında aksi yönde açıklamaların yapılmış olması sebebiyle, görünürdeki gerçekliği de yansıtmadığı,

bu kapsamda 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde yer verilen yayın ilkesinin ihlal edildiğinin sabit olduğu;

Bu durumda, medya hizmet sağlayıcıların imzalayarak uymayı taahhüt ettikleri Görsel-İşitsel Yayıncılık Etik İlkeleri'nin 15. maddesinde, "Savaş, terör amaçlı saldırı, doğal afet ve benzeri olağanüstü durumların ortaya çıkardığı kriz zamanlarında sağduyulu ve sorumlu davranmak;

toplumda korku ve infial oluşturabilecek yayınlardan kaçınmak" ilkesinin ve davalı idare tarafından 2014 yılında hazırlanan Yayın İlkeleri Rehberi'nde, "Doğal afet haberleri gibi yayınlarda izleyicilerde korku, panik, endişe yaratacak ifadeler kullanılmamalı, gerilimi artıracak nitelikteki yorumlardan kaçınılmalıdır." ifadelerinin yer aldığı görülmekle, davacı şirketin Üst Kurul kararına konu objektif olgulardan uzak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olma niteliğini haiz görüşlere yer veren yayınının, 6 Şubat depremlerinin yaşandığı kriz döneminde yapıldığı dikkate alındığında,

6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinin ihlal edilmesi sebebiyle Üst Kurulun ... tarihli ve ... sayılı kararıyla aynı Kanun'un 32. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yayıncı kuruluş aleyhine ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarih itibarıyla kuruluşun Ocak 2023 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının yüzde üçü oranında 3.122.380,00-TL idari para cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; uyuşmazlık konusu olayda, söz konusu yorum programında sunucunun AFAD'a ilişkin beyanlarının iki program konuğu tarafından doğru olmadığının beyan edildiği gibi, bir program konuğunun illeri sürdüğü iddianın da programdan daha önce 08/02/2023 tarihinde bir gazeteci tarafından sosyal medya üzerinden dile getirilmiş olduğu, bu iddiaya ilişkin düzeltmenin ise programda tekrarlanmasından sonra 12/02/2023 tarihinde AA Teyit Hattı'nda yayınlandığının görüldüğü;

bu açıklamalar karşısında haber programı olmayan bir yorum programında paylaşılan yorumun daha önce kamusal olarak paylaşılıp yalanlanmamış bir bilgiye ait bir yorum içerdiği anlaşılmakla kamusal bir konuyu yakından ilgilendiren bir meselenin canlı yayında paylaşılmasının sırf doğrulanmamış bir bilgi olduğundan bahisle cezalandırılmasının ifade özgürlüğü ve basın hürriyeti kapsamında hukuka uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tarafsızlık, doğruluk ve gerçeklik ilkelerinin ihlal edildiği, araştırma yükümlülüğünün yayıncı kuruluşa ait olduğu, söz konusu iddianın daha önce başka bir gazeteci tarafından dile getirilmesinin o bilginin doğruluğunun araştırılması yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, yayının görünür ve somut gerçeğe uygun olduğu, dava konusu işlemin sebep, amaç ve şekil unsurları bakımından sakat olduğu, eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.