Danıştay 13. Daire E.2024/221 K.2024/1245

Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığı'nca 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca 23/08/2023 tarihinde gerçekleştirilen taşınmaz satış ihalesinin iptaline ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda. 23/08/2023 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca gerçekleştirilen ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın satışına ilişkin ihalenin uhdesinde kalması nedeniyle, taşınmazın tapuda adına tescil edilmesi istemiyle davalı idareye ...tarihinde yapılan başvurunun ... tarih ve ... sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,

davacının iptali istenen işlemi 05/09/2023 tarihinde tebellüğ ettiği, 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca özel dava açma süresi öngörülen ve aynı Kanun'un 11. maddesinin de uygulanma olanağı bulunmayan dava konusu işleme karşı, işlemin tebliğ tarihi olan 05/09/2023 tarihinden itibaren otuz günlük dava açma süresi içinde dava açılması gerekmekte iken, bu süre geçirildikten sonra 03/11/2023 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ... tarih ve 31871 sayılı Resmî Gazete ile yayımlanan Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun E:..., K:... sayılı kararı uyarınca yazılı olarak bildirilen özel ya da genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanmasının gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, usul ve yasaya uygun İdare Mahkemesi kararına ilişkin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, ... ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 23/08/2023 tarihinde davalı idarece 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca gerçekleştirilen satış ihalesine katılarak en yüksek teklifi vermiştir. Sonrasında, ihaleyi almaya hak kazandığından bahisle taşınmazın tapu kaydının adına tescil edilmesi gerektiği belirtilerek davalı idareye ... tarihinde yaptığı başvuruyu ... tarih ve ... sayılı yazı ile verilen cevapta, sehven satışa çıkarılan arsanın ihalesinin iptaline karar verildiğinin bildirilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi ile devamı maddelerde “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş, anılan kanun'un 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır.

Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak "ivedi yargılama usulü" getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde, "1. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmî Gazete'de yayımlanır. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece ... tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca gerçekleştirilen taşınmaz satış ihalesinde davacı tarafından, en yüksek teklifi verdiğinden bahisle taşınmazın tapuda adına tescil edilmesi gerektiği belirtilerek davalı idareye... tarihinde başvuruda bulunulduğu, anılan başvuruya ... tarihli ve ... sayılı yazı ile verilen cevapta ihalenin iptal edildiğinin bildirildiği, yazılı bildirimin davacıya 05/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine 03/11/2023 tarihinde bakılan davanın açıldığı, ancak... tarih ve E-... sayılı bildirim yazısında davacının hangi kanun yolları ve mercilere başvurabileceğinin ve dava açma süresinin belirtilmediği anlaşılmaktadır.

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası hükmüne aykırı olarak dava konusu işlemde dava açma süresi belirtilmediğinden Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun Danıştay daire ve kurulları ile idarî mahkemeler ve idare tarafından uyulması zorunlu kararı uyarınca bakılan davada özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla, ihalenin iptal edildiğine ilişkin 05/09/2023 tarihli bildirimin davacıya, aynı gün, 05/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği ve bu tarihten itibaren altmış günlük genel dava açma süresi içerisinde 03/11/2023 tarihinde bakılan davanın açıldığı göz önünde bulundurulduğunda, davanın süresinde açıldığının kabulü gerekirken, süre aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.