Danıştay 13. Daire E.2024/2433 K.2024/3332

Dava, ... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. vekili Av. ... tarafından, Torbalı Belediye Başkanlığı'nca 30/07/2015 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen... ihale kayıt numaralı "Toplam 638 Personelle ve 44 Araçla 28 Ay Süreli Kentsel Temizlik Hizmetleri, Biyo-Bozunur, Ambalaj ve Diğer Atıkların Toplanması ve Nakli, Park Bahçe Bakım, Bina Temizliği ve Destek Hizmetlerinin Yürütülmesi" ihalesine yönelik dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin 02/09/2015 tarih ve 2015/UH.III-2401 sayılı ...Kurulu (Kurul) kararına karşı açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesi'nin 30/12/2015 tarih ve E:2015/2691,

K:2015/2205 sayılı dava konusu işlemin iptaline dair kararının Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 09/05/2016 tarih ve E:2016/490, K:2016/1530 sayılı kararıyla bozularak davanın reddine karar verilmesi üzerine davacı tarafından yeniden görülmeye başlanılan işin süresinin 10 ay daha kısa sürmesi nedeniyle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesinin 5. fıkrası uyarınca oluştuğu ileri sürülen 666.641,03-TL zararın kesin hesap tarihinden itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle Torbalı Belediye Başkanlığı'na karşı açılmıştır.

İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 07/06/2024 tarih ve E:2024/695, K:2024/841 sayılı kararıyla; talep edilen zararın ihale kaynaklı uyuşmazlıktan dolayı ortaya çıktığından bahisle 2577 sayılı Kanun'un 36. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, dava dosyasının Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Ankara 10. İdare Mahkemesi'nin 12/07/2024 tarih ve E:2024/1192, K:2024/1260 sayılı kararıyla ise; uyuşmazlığın, ihale sözleşmesinin feshi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararın tazmini istemine ilişkin olduğu, 2577 sayılı Kanun'un 32. ve 36. maddeleri uyarınca, tazminat isteminin dayanağı sözleşmenin feshi işlemini tesis eden davalı idarenin bulunduğu yerde bulunan İzmir İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine, 2577 sayılı Kanun’un 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi gereğince yetkili mahkemenin belirlenmesi için dosyanın Danıştay’a gönderilmesine karar verilmiştir.

Aktarılan kararlar üzerine ortaya çıkan yetki uyuşmazlığına ilişkin dosya, 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 27. maddesi ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde yetkili idare mahkemesinin, idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idarî merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu; 36. maddesinin 1. fıkrasında ise idari sözleşmelerden doğanlar dışında kalan tam yargı davalarında yetkili mahkemenin sırasıyla; "a) Zararı doğuran idarî uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili, b) Zarar, bayındırlık ve ulaştırma gibi bir hizmetten veya idarenin herhangi bir eyleminden doğmuş ise, hizmetin görüldüğü veya eylemin yapıldığı yer, c) Diğer hâllerde davacının ikametgâhının bulunduğu yer" idare mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Torbalı Belediye Başkanlığı'nca 30/07/2015 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "Toplam 638 Personelle ve 44 Araçla 28 Ay Süreli Kentsel Temizlik Hizmetleri, Biyo-Bozunur, Ambalaj ve Diğer Atıkların Toplanması ve Nakli, Park Bahçe Bakım, Bina Temizliği ve Destek Hizmetlerinin Yürütülmesi" ihalesinin davacı şirketin uhdesinde kaldığı, söz konusu ihaleye ilişkin dava dışı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun 02/09/2015 tarih ve 2015/UH.III-2401 sayılı Kurul kararıyla reddedildiği, bunun üzerinde davacı şirket ile 08/10/2015 tarihinde sözleşme imzalandığı,

itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 14. İdare Mahkemesi'nin 30/12/2015 tarih ve E:2015/2691, K:2015/2205 sayılı dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, bu kararın uygulanması amacıyla 28/01/2016 tarih ve 2016/MK-33 sayılı Kurul kararıyla ihalenin iptaline karar verildiği ve davacı şirketin işine 29/02/2016 tarihinde son verildiği, Ankara 14. İdare Mahkemesi'nin dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararının temyiz incelemesi sonucunda Dairemizin 09/05/2016 tarih ve E:2016/490, K:2016/1530 sayılı kararıyla Mahkeme kararı bozularak davanın reddine karar verildiği,

bunun üzerine 17/08/2016 tarih ve 2016/MK-391 sayılı Kurul kararıyla itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği ve 01/09/2016 tarihinde davacı ile birlikte işin görülmesine devam edildiği, davacı tarafından Mahkeme kararı nedeniyle işin kesintiye uğradığı 10 aylık sürede iş eksilişinin gerçekleştiği, 4735 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 5. fıkrası uyarınca sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarının arasındaki bedel farkının %5'i oranında hesapladığı 666.641,03-TL zararın tarafına ödenmesi hususunda 01/04/2024 tarihinde Torbalı Belediye Başkanlığı'na ihtarname ile başvurulduğu,

bu başvurunun 15/04/2024 tarihinde reddedildiği, bunun üzerine davacı tarafından 666.641,03-TL'nin kesin hesap tarihinden itibaren işletilecek reeskont faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İzmir 3. İdare Mahkemesi'nce, talep edilen zararı doğuran uyuşmazlığın ihaleye ilişkin olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddine karar verilmiş ise de; davacı tarafından 4735 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 5. fıkrası uyarınca istenilen tazminat ödenmesi talepli uyuşmazlığın, anılan Kurul kararlarına değil, imzalamış olduğu sözleşmenin Mahkeme kararı nedeniyle uygulanmamasına dayandırıldığı, bu çerçevede ihaleyi yapan idareye yönelik iddialarla uyuşmazlık çıkarılmış olduğu, nitekim davacı tarafından, 01/04/2024 tarihli ihtarnamenin Kamu İhale Kurumu'na değil, ihaleyi yapan Torbalı Belediye Başkanlığı'na gönderildiği görülmüştür.

Bu itibarla, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin 1. fıkrasıyla 36. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca tazminat isteminin, ihaleyi yapan idarenin Mahkeme kararı uyarınca imzaladığı sözleşmeyi uygulamamasından/feshinden kaynaklandığı anlaşıldığından, bu işlemi tesis eden Torbalı Belediye Başkanlığı'nın bulunduğu yer idare mahkemesi olan İzmir İdare Mahkemesi'nin, zararı doğuran idari uyuşmazlığı ve dolayısıyla tam yargı davasının esasını çözümlemeye yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 21/06/2023 tarihinde Dairemizin tüm üyelerinin katılımıyla yapılan heyette "imzalanmış sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle açılan tazminat davalarında" görev hususu yeniden ele alınarak idari yargı mercileri tarafından verilen kararlar üzerine ihaleye ilişkin sözleşme imzalanması gerekmekle birlikte, hukuki ve fiili imkânsızlık nedeniyle sözleşme imzalanamamış olmasından kaynaklı tam yargı davalarında idari yargının; imzalanmış sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle açılan tazminat davalarında ise adli yargının görevli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili Mahkeme'ce yapılacak incelemede bu hususun da değerlendirilmesi gerekmektedir.