Danıştay 13. Daire E.2024/254 K.2024/540

Dava konusu istem: Nazilli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nce 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Özel Eğitim Öğrenci Taşıma İşi" ihalesi sonrasında, 21/10/2022 tarihinde imzalanan "2022-2023 eğitim-öğretim yılı Kuyucak ilçesi ... Mahallesi, Kuyucak ilçesi - ... Mah.- ... Mahallesi ve ... Mahallesinde ikâmet etmekte olan özel eğitim öğrencilerini Merkez Yavuz Selim İlkokulu'na taşıma işi hizmet alım sözleşmesi"nin feshine dair Kaymakamlık Makamı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacının yargılandığı "Resmi Belgede Sahtecilik" suçundan "hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına" karar verildiği, dolayısı ile söz konusu hükmün sanık hakkında bir hukuki sonuç doğurmadığı, "Resmi Belgede Sahtecilik" suçundan kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmadığı, Kanun'da, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının sözleşmenin feshini gerektiren durumlar arasında düzenlenmediği hususları dikkate alındığında, ihale teknik şartnamesindeki düzenleme uyarınca davacının sözleşmesinin feshine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; dava konusu işlem incelendiğinde, sözleşmenin feshi kararının davacı ile davalı idare arasında imzalanan sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanmadığı, davacının sözleşmeden önceki yasak fiil ve davranışlarda bulunduğundan bahisle işlem tesis edildiği, yani doğrudan ihale sürecine ilişkin olduğu,

şeklen sözleşmenin feshine ilişkin olmakla birlikte, sözleşme öncesine ilişkin olan ve ihale sürecinden kaynaklandığı açık bulunan, idarece kamu gücüne dayanılarak tek yanlı olarak tesis edilen ve özü itibarıyla ihale kararının geri alınması mahiyetinde icraî nitelik taşıyan işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın, sözleşmeden doğan bir ihtilaf olarak nitelendirilmesine imkân bulunmadığından,

işbu uyuşmazlığın ivedi yargılama usulüne tâbi olduğu dolayısıyla İdare Mahkemesi kararının doğrudan temyiz edilebileceği, bu itibarla, İdare Mahkemesi'nce verilen kararın 2577 sayılı Kanunun 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulü kuralları gereğince doğrudan temyize tâbi olduğu, ivedi yargılama usûlüne tâbi olan davalarda anılan Kanunun 45. maddesinin 8. fıkrası uyarınca istinaf kanun yoluna başvurulmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında, dava dosyasının Danıştay'a gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun görev yönünden reddine ve dava dosyasının Danıştay'a gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, öğrenci taşıma hizmeti amacıyla gerçekleştirilen ihale ve devamında imzalanan sözleşmede bazı özel düzenlemelerle öğrenci ve çocukların yüksek menfaatinin gözetildiği, bu amaçla Teknik Şartname'de düzenlemelere yer verildiği, davacı hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının verilmesi atılı suçtan mahkum olmadığının kabulünü gerektirse de, Teknik Şartname'ye aykırı bir durum meydana geldiğinden, dava konusu işlemin haklılığını değiştirmeyeceği, Mahkemece yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, resmi belgede sahtecilik suçundan hakkında kesinleşmiş bir yargı kararının bulunmadığı, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi hâlinde kişi hakkında masumiyet karinesinin devam ettiğinin kabulü gerektiği, Mahkeme kararının usule ve hakkaniyete uygun olduğu savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USÛL YÖNÜNDEN

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasında, uyuşmazlık miktarı yirmibeşbin (2023 yılı için 171.000,00-TL) Türk Lirasını aşmayan, konusu belli parayı içeren idarî işlemlere karşı açılan iptal davaları ile tam yargı davalarının idare mahkemesi hâkimlerinden biri tarafından çözümleneceği kurala bağlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Nazilli Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen ihale sonucunda, "2022-2023 eğitim-öğretim yılı Kuyucak ilçesi ... Mahallesi, Kuyucak ilçesi - ... Mah.- ... Mahallesi ve ... Mahallesinde ikâmet etmekte olan özel eğitim öğrencilerini Merkez Yavuz Selim İlkokulu'na taşıma işi hizmet alım sözleşmesi"nin 146.933,24-TL bedel üzerinden 21/10/2022 tarihinde imzalandığı, yapılan araştırma sonucunda davacının ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile "Resmi Belgede Sahtecilik" suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, koşulları oluştuğundan Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinin 5. fıkrası uyarınca hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilerek anılan kararın 23/11/2022 tarihinde kesinleştiğinin anlaşılması üzerine Teknik Şartname'nin 3.2.1 maddesi uyarınca sözleşmesinin feshedileceğinin İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 23/01/2023 yazısıyla davacıya bildirildiği, bu işleme yapılan itirazın 15/02/2023 tarihli işlemle reddedildiği,

bunun üzerine Kaymakamlık Makamı'nın ... tarih ve ... sayılı işlemiyle sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlığın İdare Mahkemesi Hâkimlerinden biri tarafından çözümlenerek karara bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, her ne kadar 146.933,24-TL bedel üzerinden ihale sözleşmesi imzalanmış ise de, iptali talep edilen sözleşmenin feshine ilişkin işlemin gerekçesinin Teknik Şartname'nin 3.2.1. maddesi olduğu, uyuşmazlığın sözleşme öncesinden ve ihale sürecinden kaynaklandığı, dolayısıyla dava konusu işlemin "konusu belli parayı içeren idarî işlem" niteliğinde bulunmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın mahkeme heyeti tarafından çözümlenmesi gerekirken, tek hâkim tarafından karar verilmiş olmasında usûl kurallarına uygunluk bulunmamaktadır.