Danıştay 13. Daire E.2024/2849 K.2024/5130

2- ... 3- ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararının davacılar ... ve ...'a ilişkin kısmı bakımından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ceylanpınar Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünce 01/02/2021 tarihinde gerçekleştirilen ...ihale kayıt numaralı "İş Makinesi ve Araç Kiralama" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketin taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar verdiğinden bahisle davacı şirketin ve şirket ortağı davacı gerçek kişilerin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi ile 26. maddesi uyarınca 1 (bir) süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin 10/03/2023 tarih ve 32128 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacı ...

Prese Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden; davalı idare ile davacı şirket arasında işin yerine getirilmesine yönelik olarak 08/03/2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, İçişleri Bakanlığı Mülkiye Müfettişi tarafından yapılan denetim üzerine hazırlanan ... tarih ve ... sayılı raporunda yer verilen işin yerine getirilmesinde kamu zararına sebep olunduğu ve yüklenici şirkete haksız menfaat sağlandığı yönündeki tespitlere dayalı olarak 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar vermek ve (f) bendinde belirtilen mücbir sebepler dışında ihale dokümanı ve sözleşme

hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek fiil ve davranışında bulunduğundan bahisle davacı şirket hakkında yasaklama kararı alındığı; bu durumda, davacı şirketin mücbir sebep olmaksızın ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak süresi içinde taahhüde uygun olarak yerine getirilmediği hususunun dava dosyasında yer alan bilgi belgelerle sabit olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Davacı şirket ortakları ... ve ... yönünden; şirket ortaklığı nedeniyle ortak hakkında yasaklama işleminin tesis edilmesinin gerektiği durumlarda şirketlerin ortaklık yapısının söz konusu fiil ve davranışın vuku bulduğu tarih itibarıyla belirlenmesi gerektiği, şirket hakkındaki yasaklamanın sebep unsurunu mevzuatta belirtilen fiil ve davranışların gerçekleşmesi oluşturduğundan, şirketle birlikte hisse sahibi gerçek veya tüzel kişilerin yasaklanmasının ancak fiilin gerçekleştiği tarih itibarıyla şirket sermayesinin yarısından fazlasına sahip olunması durumunda mümkün olduğu,

davacı şirketin Ticaret Sicili Gazetesinin incelenmesinden, sözleşmenin imzalanması ve ifası aşamasında davacılardan ...'ın %36, ...'ın ise %32 ortaklıkları bulunduğundan davacı şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmayan davacı ortaklar hakkında yasaklama işlemi tesis edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davacı... Prese Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden davanın reddine, davacılar ... ve ... yönünden dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı ... Prese Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden davanın reddine, davacılar ... ve ... yönünden dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından iptale ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ve hatalı vekalet ücretine hükmedildiği, raporla ortaya konulan usulsüzlüklerin sadece soyut bir varlığı olan bir tüzel kişinin yapacağının düşünülemeyeceği, bu eylemlerin insan iradesiyle yapıldığının açık olduğu; davacılar tarafından ise, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunda bulunulduğu belirtilerek,

Davacıların istinaf talebi yönüyle; davacılar ...Prese Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... ve ... tarafından, 4735 sayılı Kanun'a aykırı fiilleri nedeniyle 1 yıl süreyle tüm kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmalarına ilişkin 10/03/2023 tarih ve 32128 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istemiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına karşı açılan davada İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin davacı ortaklar (... ve ...) yönünden iptaline, davacı şirkete ilişkin kısım yönünden ise davanın reddine karar verildiği,

davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısım ile vekalet ücreti yönünden istinaf başvurusunda bulunulduğu, davacılar vekili tarafından da 11/02/2024 havale tarihli dilekçe ile istinaf başvurusunda bulunulduğu, davacılar vekili tarafından dava dosyasına sunulan istinaf dilekçesinin incelenmesinden; vekilin davacılar ...

Prese Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... ve ...'ı temsil ettiği, dava konusu işlemin iptaline karar veren İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının ... ve ...'a, redde ilişkin kısmının ise ... Prese Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ilişkin olduğu, istinaf dilekçesinde, "istinaf eden davacı" olarak. 1- ...

2- ..."ın belirtildiği, dilekçenin içeriğinde ise, şirkete yapılan uygulamanın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu, "müvekkil firmanın savunması ve bilgisine başvurulmadan tek taraflı olarak müvekkil firma ve ortaklarına ihalelere katılmaktan yasaklama verilmesi Anayasa'nın temel ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.".

"Müvekkil firmaya ve firmanın ortaklarına ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmesi hukuka aykırılık teşkil etmektedir." ifadelerine yer verildiği, sonuç kısmında ise "...İdare Mahkemesi tarafından verilen ...Esas,... Karar sayılı 18/10/2023 tarihli hukuka aykırı kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, - Dava Konusu İşlemin Davacı Ortaklar (...

Ve ...) Kısmı Yönünden İPTAL KARARININ İPTALİNE" şeklinde istinaf talebinde bulunulduğu, anılan ifadeler dikkate alındığında, mahkeme kararının davacı şirkete ilişkin kısmının mı, davacı ortaklara ilişkin kısmının mı yoksa tamamının mı istinaf edildiği hususunda tereddüte düşüldüğü,

dilekçenin sonuç kısmında yer alan "Dava Konusu İşlemin Davacı Ortaklar (... ve ...) Kısmı Yönünden İPTAL KARARININ İPTALİNE" şeklindeki talebin hukuki gerekçe ile birlikte açıklanması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığından 2577 sayılı Kanunun 48. maddesinin ikinci fıkrası gereğince kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) gün içinde eksiklikler giderilmek suretiyle davacı tarafın istinaf dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olacak şekilde yeniden düzenlenmesinin istenilmesine,

belirtilen eksiklikler giderilmediği takdirde istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verileceği hususunun Dairelerinin ... tarih ve E:... sayılı kararıyla 25/03/2024 tarihinde davacılar vekiline tebliğ edilmesine karşın davacılar vekili tarafından herhangi bir beyanda bulunulmadığından 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, davacıların istinaf başvurusunda bulunulmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davalı idarenin davacılar ... ve ...'a ilişkin istinaf talebi yönüyle; ilk derece mahkemeleri tarafından verilen kararların istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması, 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan sebebin bulunması halinde mümkün olup, dava konusu işlemin davacı ortaklar (... ve ...) yönünden iptaline dair istinafa konu Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olması karşısında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrasındaki kaldırma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idarenin istinaf başvurusunun uyuşmazlığın esası yönünden reddine karar verilmiştir.

Davalı idarenin İdare Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusu yönüyle; lehine karar verilen taraf duruşmada vekil ile temsil edilmiş ise duruşmalı vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte olup lehine karar verilen tarafın vekilinin duruşmaya katılmamış olması halinde ise bu taraf vekili lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, İdare Mahkemesince taraflara tebligatları usulüne uygun yapılarak 09/10/2023 tarihinde duruşma açıldığı, davalı idare vekilinin duruşmaya katıldığı,

davacıların ve vekilinin duruşmaya katılmadığının duruşma tutanağında belirtilmesine karşın davacılar vekili lehine duruşmalı işler için öngörülen vekalet ücretine hükmedildiği, vekil aracılığıyla duruşmada temsil edilmeyen davacıların vekili lehine duruşmasız işler için öngörülen maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken duruşmalı işler için öngörülen vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, davalı idarenin istinaf başvurusunun vekalet ücreti yönünden kabulü ile İdare Mahkemesi kararının davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının kaldırılmasına,

kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücreti Tarifesi uyarınca 10.500,00-TL maktu avukatlık ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davacı şirketin ve bu şirketin gerçek kişi ortaklarının yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, İdare Mahkemesinin davacı gerçek kişiler yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararında hukuki isabet bulunmadığından temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının davacılar ... ve ...'a ilişkin kısmı bakımından onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar davacılar ... ve ...'a ilişkin kısmı bakımından usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.