Danıştay 13. Daire E.2024/2915 K.2024/4782

Dava konusu istem: Doğal gaz dağıtım lisansı sahibi davacı şirketin, sermaye artırımına gidilirken tahsil edilen bedellerin 31/12/2022 tarihine kadar yasal faizi ile birlikte iade edilmesi hususunda davacı şirketin ihtar edilmesine ilişkin … tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının gereklerini yerine getirmediğinden bahisle 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca 1.422.779,00-TL idari para cezası verilmesine ve sermaye şartı aranmaksızın yüzde on nispetinde dağıtım şirketine ortak olan belediye veya belediye şirketlerinden,

sermaye artırımı öncesi dağıtım şirketinde sahip oldukları hisselerin aynı oranda korunmasına, sermaye artırımına gidilirken tahsil edilen bedellerin 30 (otuz) gün içerisinde yasal faizi ile birlikte iade edilmesi hususunda ihtar edilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

4646 sayılı Kanun'un 4. maddesinin 4. fıkrasının (g) bendi uyarınca, doğal gaz dağıtım şirketlerinin yetki aldığı şehirde bulunan belediye veya belediye şirketini sermaye koyma şartı aramaksızın, yüzde on nispetinde dağıtım şirketine ortak olmaya davet etmek zorunda olduğu, dağıtım lisansı alan tüzel kişilerin Kurumca belirlenecek usul ve esaslara uymakla yükümlü olduğu, … tarihli ve … sayılı Kurul kararında doğalgaz dağıtım şirketlerinin sermaye artırımına gitmesi halinde, sermaye artırımı öncesi dağıtım şirketindeki belediye hisselerinin sermaye artırımı sırasında dağıtım şirketi tarafından aynı oranda korunmasına karar verildiği,

4646 sayılı Kanun ile getirilen zorunluluk uyarınca belediye veya belediye şirketinin sermaye koyma şartı aramaksızın yüzde on nispetinde doğalgaz dağıtım şirketine ortak olabileceği ve Kurul kararı uyarınca sermaye artırımı sırasında dağıtım şirketi tarafından bu oranın korunması gerektiği ve dava konusu işlemin dayanağı anılan Kurul kararına karşı açılan dava da bulunmadığı dikkate alındığında, davacı doğalgaz dağıtım şirketinin sermaye artırımı esnasında belediyelerin %10 oranındaki hisselerinin korunabilmesi için belediyelerden aradaki fark miktarını talep ettiği,

mevzuat hükümleri uyarınca sermaye koyma şartı aramaksızın ortak olan belediyelerin hisselerinin sermaye artırımı esnasında bedel istenmeksizin aynı oranda korunması gerektiği anlaşıldığından, belediyelerin sermaye artırımı öncesi dağıtım şirketinde sahip oldukları hisselerin aynı oranda korunması ve sermaye artırımına gidilirken tahsil edilen bedellerin iade edilmesi ile 15/09/2022 tarih ve ... sayılı Kurul kararının gereklerini yerine getirilmemesi nedeniyle idari para cezası verilmesi yönünde tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, … tarihli ve … sayılı Kurul kararında sadece sermaye artırımına gidilmesi halinde artırım öncesi %10 olan belediye hisselerinin aynı oranda korunması gerektiğinin düzenlendiği, belediyelere ait paylara düşen sermaye artırımının bedelsiz olmasına yönelik bir zorunluluğun bulunmadığı, yapılan sermaye artırımı esnasında belediye hisselerinin oranının korunduğu, düzenleyici işleme dava açılmamış olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmadığı, kanun hükmü ile getirilmeyen bir yükümlülüğün ikincil düzenlemelerle getirilmesinin mümkün olmadığı,

böyle bir durumun Anayasa'nın 35. ve 73. maddelerini ihlal edeceği, sermaye artırımının zorunlu olduğunun. Asliye Ticaret Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında ortaya konulduğu, şirket ortakları arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca adli yargı makamlarında açılacak davalarda çözümlenmesi gerektiği, dava konusu işlemin yetki yönünden sakat olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, 4628 sayılı Kanun'un 5/A maddesi uyarınca Kurul'un dağıtım şirketlerine yükümlülük getirebileceği, bu konuda yetkili olduğu, dava konusu Kurul kararının her yönüyle hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

ESAS YÖNÜNDEN

MADDİ OLAY

Davacı şirket, sermaye artırımına yönelik ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareket ettiğinden bahisle 4646 sayılı Kanun'un 9. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, … tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla, sermaye koyma şartı aramaksızın yüzde on nispetinde dağıtım şirketine ortak olan belediye veya belediye şirketlerinden, sermaye artırımı öncesi dağıtım şirketinde sahip oldukları hisselerin aynı oranda korunması ve sermaye artırımına gidilirken tahsil edilen bedellerin 31/12/2022 tarihine kadar yasal faizi ile birlikte iade edilmesi hususunda ihtar edilmiş, 31/12/2022 tarihine kadar anılan bedeller yasal faizi ile birlikte iade edilmediğinden dava konusu Kurul kararı tesis edilmiştir.

Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4646 sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu'nun "Doğal gaz piyasa faaliyetleri" başlıklı 4. maddesinin 4. fıkrasının (g) bendinde, "Doğal gazın şehir içi dağıtımı: Şehir içi doğal gaz dağıtım hizmeti, Kurum tarafından açılacak ihaleyi kazanan şirkete mahalli doğalgaz dağıtım şebekesinin mülkiyeti de dahil olmak üzere şehrin gelişmişlik düzeyi, tüketim kapasitesi ve kullanıcı sayısı gibi hususlar dikkate alınarak Kurum tarafından belirlenecek lisans süresi için verilir. (...) Dağıtım lisansı alan tüzel kişiler,

bu Kanun'da dağıtım lisansı ile ilgili hükümlere ve Kurum'ca belirlenecek usul ve esaslara uymakla yükümlüdür. (...) Kuruldan dağıtım lisansı alan şehir içi dağıtım şirketi, yetki aldığı şehirde bulunan belediye veya belediye şirketini sermaye koyma şartı aramaksızın, yüzde on nispetinde dağıtım şirketine ortak olmaya davet etmek zorundadır. Bu sermaye oranı, bedeli ödenmek kaydıyla en fazla yüzde on oranında artırılabilir.

Ancak bu artış Hazineye borcu bulunmayan ve ilave kredi talep etmeyen veya Hazineye olan kredi borçlarını tasfiye ettikten sonra, bu amaçla Hazine garantili kredi sağlamaması kaydıyla mümkün olabilir. (...) "Yaptırımlar ve yaptırımların uygulanmasında usul" başlıklı 9. maddesinin 1. fıkrasında, "Kurul, doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilere yapacağı yazılı ihtara rağmen mevzuata aykırı durumlarını devam ettirenlere aşağıdaki yaptırım ve cezaları uygular: (...) b) Bu Kanun hükümlerine ve çıkarılan yönetmelik, talimat ve tebliğlere aykırı hareket edildiğinin saptanması halinde,

üçyüzbin Türk Lirası idarî para cezası verilir ve otuz gün içinde aykırılığın giderilmesi ihtar edilir. (...)" kurallarına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu Kurul kararının, sermaye artırımına gidilirken tahsil edilen bedellerin 31/12/2022 tarihine kadar yasal faizi ile birlikte iade edilmesine yönelik davacı şirketin ihtar edilmesine dair … tarih ve ... sayılı Kurul kararı gereğince anılan tarihe kadar ilgili Belediyelerden tahsil edilen bedellerin iade edilmemesi üzerine tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu Kurul kararının dayanağı olan … tarih ve ... sayılı Kurul kararına karşı açılan davanın reddine ilişkin .. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki karar, Dairemizin 14/11/2024 tarih ve E:2024/2917, K:2024/4779 sayılı kararıyla "davacı şirketin sermaye artırımına yönelik ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareket ettiğinden bahisle tesis edilen dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle bozulmuştur.

Bu durumda, dava konusu Kurul kararının dayanağı olan Kurul kararına karşı açılan davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararın Dairemizce bozularak dava konusu Kurul kararının dayanağı olan Kurul kararının hukuka aykırılığının ortaya konulduğu görüldüğünden, dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.