Danıştay 13. Daire E.2024/3042 K.2024/4967

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nca 02/05/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “Ankara İli, Etimesgut Bağlıca İlçe Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi” ihalesine davet edilmesi istemiyle yapılan 26/03/2024 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem ile yine aynı istem ile 26/04/2024 tarihinde yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü işleminin ve 02/05/2024 tarihli ihalenin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda. "Bağlıca İlçe Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi"nin 01/11/2022 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihale neticesinde ... İnşaat Taahhüt Pazarlama Ticaret ve Sanayi Ltd.

Şti. (...) üzerinde bırakıldığı ve ihale konusu işin yapılması için sözleşme imzalandığı, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre yerine getirmemesi ve işi zamanında bitirmemesi nedeniyle ... tarih ve ... sayılı Olur ile sözleşmenin feshedildiği, bunun üzerine 05/03/2024 tarihli Bakanlık Olur’u ile mezkur yapım işi için pazarlık usulüyle ihale yapılmasına ve sekiz firmaya davet gönderilmesine karar verildiği, davacı tarafından pazarlık usulü ile yapılacak olan ihaleye katılmak için kendisine davet gönderilmesi istemiyle 26/03/2024 tarihinde başvuruda bulunulduğu,

anılan başvuruya cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesi üzerine 26/04/2024 tarihinde aynı istemle yeniden başvuruda bulunulduğu, yapılan son başvurunun ihale öncesi iş ve işlemlerine ait sürecin tamamlandığından bahisle ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapım İşleri Genel Müdürlüğü işlemiyle reddedildiği, akabinde 02/05/2024 tarihinde pazarlık usulü ile davaya konu ihalenin yapıldığı, anılan ihalenin en avantajlı teklifi sunan ...

İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.'nin (...) lehine sonuçlanması üzerine, davacı şirket tarafından, pazarlık usulü ile yapılan ihalenin ve ihaleye davet edilme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

Yapım işi ihalesinin ardından imzalanan sözleşmenin feshinden sonra yapılacak ihalenin usulünü belirleme noktasında idareye takdir yetkisi tanındığı, pazarlık usulünün de bu ihale usullerinden birisi olduğu ve pazarlık usulünde davet edilmeyi talep edenlerin davet edilmesi gibi bir zorunluluğunun bulunmadığı, bununla birlikte, bu şekilde bir başvuru yapıldığında idareye, bu başvurunun reddedilmesinin gerekçesinin, tesis edeceği açık bir idari işlemle ortaya konulması yükümlüğü yüklenecekse bile, pazarlık usulü ile yapılacak ihaleye davet edilme talebinde bulunanların başvurularının da ciddiye alınabilir nitelikte olması gerektiği;

Bakılan davanın, pazarlık usulü ile yapılacak ihaleye davet edilme taleplerinin reddi ile pazarlık usulü ile yapılan ihalenin iptali olmak üzere iki ayrı yönden incelenmesi gerektiği;

Davacı şirketin ihaleye davet edilme taleplerinin reddine yönelik işlemler yönünden uyuşmazlık incelendiğinde, davacı şirketin 26/03/2024 tarihli başvurusuna herhangi bir cevap verilmediği, 26/04/2024 tarihli başvurusuna yönelik ise, ihale öncesi iş ve işlemlere yönelik sürecin tamamlandığına dair işlem tesis edildiği, davalı idarenin savunma dilekçesinde ise, davacının her iki başvurusunda da, tarih bilgisinin, dilekçe sahibinin ya da imzalayanın adı ve soyadının, iletişim numarasının bulunmadığı,

ekinde firmalarının teknik ve mali yeterliğini tesvik edici herhangi bir bilgi ve belgeye de yer verilmediğinden taraflarına davet mektubu gönderilmesinin mümkün olmadığının belirtildiği, davacının ihaleye davet edilme talebiyle yapmış olduğu 26/03/2024 ve 26/04/2024 tarihli başvuru dilekçeleri incelendiğinde ise, söz konusu başvuru dilekçelerini imzalayan kişinin açıkça belirtilmediği, dolayısıyla anılan başvuruların yetkili temsilci tarafından imzalanıp imzalanmadığının belli olmadığı, yetkili temsilci tarafından imzalanmış ise, yetkili temsilciye ait imza sirkülerinin başvuru dilekçesine eklenmediği,

ayrıca mali durum, yeterlilik ve iş deneyim belgesi gibi talebin ciddiyetini ortaya koyacak herhangi bir bilgi ve belgenin de başvuru dilekçelerine eklenmediğinin görüldüğü, kim tarafından imzalandığı belli olmayan niteliksiz dilekçelerle ihaleye davet edilme talebinde bulunanların, bu taleplerinin açık bir işlemle karşılanmaması ve nihayetinde ihaleye davet edilmemesi yadsınamayacağından, davacının ihaleye davet edilme taleplerinin reddine ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı;

Pazarlık usulü ile yapılan ihale yönünden uyuşmazlık incelendiğinde ise, 01/11/2022 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalenin ... şirketi üzerinde bırakıldığı ve ihale konusu işin yapılması için sözleşme imzalandığı, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre yerine getirmemesi ve işi zamanında bitirmemesi nedeniyle ... tarih ve ... sayılı Olur ile sözleşmenin feshedildiği, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin ekinde yer alan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 47. maddesinin 12. fıkrası uyarınca yapım işi ihalesinin ardından imzalanan sözleşmenin feshinden sonra,

yapılacak ihalenin usulünü belirleme noktasında idareye takdir yetkisi tanındığı, ayrıca yapım işinin gecikmesi ve güvenlikle ilgili olması nedeniyle işin ivedilik de arz ettiği, bu kapsamda eşit muamele ve rekabet ilkelerine uygun olarak sekiz firmaya davet gönderilmek suretiyle yapılan ihalenin, 4734 sayılı Kanun'un pazarlık usulüyle ihale yapılmasına yönelik 21. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi ile anılan Kanun’un diğer hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından, dava konusu ihalede de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ihale konusu alanda faaliyet gösterdikleri ve ihaleye katılmak için yeterlilik şartlarını haiz oldukları, kendileri davet edilmeksizin gerçekleştirilen ihalenin rekabetin sağlanması ilkesine aykırı olduğu, ihaleye davet edilmeleri talebiyle yaptıkları başvuruya verilen cevapta neden çağrılmadıklarına ilişkin hukuki bir gerekçeye yer verilmediği, 4734 sayılı Kanun'da temel ihale usulünün açık ihale usulü olduğunun belirtildiği, bu nedenle ihalenin pazarlık usulüyle yapılmasının şartlarının oluştuğunun açıkça ortaya konulması gerektiği, davalı idarece, yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde eksik belgeden söz edilmediği halde dava açıldıktan sonra bu hususun ileri sürülmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, ihalede rekabetin gerçekleşmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

4734 sayılı Kanun'a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel ihale usulü olduğu ve dolayısıyla 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerce yapılacak ihalelerde öncelikle açık ihale usulünün ve belli istekliler arasında ihale usûlünün uygulanması gerektiği, diğer ihale usullerinin Kanun'da belirtilen özel hallerde uygulanabileceği, idarelerin, ihaleleri pazarlık usulü ile yapabilmeleri için, 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinde aranan şartların gerçekleşmesi gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, "Ankara ili, Etimesgut Bağlıca ilçe Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi"nin 01/11/2022 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihale neticesinde ... şirketi üzerinde bırakıldığı ve ihale konusu işin yapılması için sözleşme imzalandığı, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre yerine getirmemesi ve işi zamanında bitirmemesi nedeniyle ... tarih ve ... sayılı Olur ile sözleşmenin feshedildiği, bunun üzerine 05/03/2024 tarihli Bakanlık Olur’u ile mezkur yapım işi için 4734 sayılı Kanun'un 21/c maddesi uyarınca pazarlık usulüyle ihale yapılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olay açısından 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinde sınırlı olarak sayılan durumların gerçekleşip gerçekleşmediğinin irdelenmesi gerekmektedir.

Davalı idare tarafından 01/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği ihale uhdesinde kalan şirket ile sözleşme imzalandığı, yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine göre yerine getirmemesi ve işi zamanında bitirmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiği hususları göz önüne alındığında, 4734 sayılı Kanun'un 21/c maddesinde aranan şartların oluştuğu gerekçesiyle dava konusu ihalenin pazarlık usulüyle yapılmasına karar verilmişse de, davalı idare tarafından buna gerekçe olarak,

İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı, "Ankara İli, Etimesgut Bağlıca İlçe Jandarma Komutanlığı Hizmet Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi”nin 2024 Yılı Yatırım Programında uygun proje parametreleriyle yer aldığı, işin güvenlik ve aciliyetine binaen 4734 sayılı Kanun’un Pazarlık Usulü başlıklı 21. maddesinin (c) bendine göre ekte yer alan isteklilerin davet edilerek ihalenin ivedi gerçekleştirilmesi uygun değerlendirildiği belirtilerek, ihalenin bu doğrultuda yaptırılması." talepli yazısı üzerine 4734 sayılı Kanun'un 21/c maddesi uyarınca pazarlık usulünün uygulanmasına karar verildiği,

dolayısıyla dava konusu ihalenin mevzuatın aradığı şekliyle ''Savunma ve güvenlikle ilgili özel durumların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması.'' durumu kapsamında olmadığı, nitekim 01/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin bu duruma ilişkin olarak bir tespitte bulunulmayarak açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu ihale işleminde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.