Danıştay 13. Daire E.2024/3234 K.2025/143

Dava konusu istem: Antalya-Karaman illerinde kurulması planlanan Gökdere Regülatörü ve HES projesi için davacı şirkete verilen .. tarih ve ... numaralı üretim lisansının iptaline, lisans kapsamında sunulan teminat mektubunun irat kaydedilmesine ve piyasa yasağına ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun (Kurul) ... tarih ve ... sayılı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının iptali ve irat kaydedilen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek kısa vadeli kredilere uygulanan en yüksek avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirkete 27/03/2013 tarihinde üretim lisansı verilen Gökdere Regülatörü ve HES Projesi'ne yönelik dava yoluna gidilmeden önce yöre halkının Alanya Kaymakamlığı ve Antalya Valiliği'ne itirazları ile anılan projenin iptal edilmesi yönündeki başvurular ve ardından da "ÇED olumlu" kararına karşı dava açılması, buna karşı ÇED kararı alınmasına ilişkin yasal sürecin tamamlanmasının üretim lisansı verilmeden önce bir "ön şart" kabul edildiği, dava konusu üretim lisansına konu proje ile ilgili "ÇED olumlu" kararına karşı açılan iptal davasının ise derdest olduğu,

belirtilen durumun öncesinde davacı şirketin inşaat öncesi döneme ilişkin yükümlülüklerin çoğunu yerine getirdiği dikkate alındığında, açıklanan hukuki durum çerçevesinde bu haliyle davacı şirketin lisans sonlandırma başvurusunda ileri sürdüğü gerekçelerin lisans sahibinden kaynaklanmadığı ve belirtilen gerekçelerin verilen sürenin dolduğu 27/07/2015 tarihinden sonra ortaya çıkmadığı, dolayısıyla lisans sahibi davacı şirketten kaynaklanmayan nedenlere bağlı olarak yürümlülüklerin bir kısmının yerine getirilemediği sonucuna ulaşıldığından,

davacı şirketin lisansın sonlandırılması yönündeki talebinin davalı idare tarafından değerlendirilip bu yönde bir karar alınması gerekirken, davacı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle üretim lisansının iptaline, teminatın irat kaydedilmesine ve şirket ile ortakları ve yöneticilerinin piyasa yasağına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı, öte yandan, dava konusu Kurul kararlarında hukuka uygunluk görülmediğinden,

davacı şirketin irat kaydedilen teminatının irat kaydedildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte hesaplanarak iadesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemlerin iptaline ve irat kaydedilen teminatın irat kaydedildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince, Dairemizin 11/12/2023 tarih ve E:2020/2123, K:2023/5422 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; davacının dava konusu projeye yönelik mücbir sebep iddialarının temellendirdiği ve projenin yöre halkının tarım ve turizm faaliyetine olumsuz etkileri olduğu yönündeki hususların esasen ÇED raporu sürecine ilişkin olduğu, ÇED raporu ve ÇED olumlu kararının iptaline ilişkin davada, projenin oluşturacağı olumsuzlukları giderecek veya kabul edilebilir seviyeye indirecek öneri ve tedbirlerin raporda belirtildiği,

bu haliyle ÇED kararında hukuka aykırılık görülmeyerek davanın reddedildiği ve kararının onanarak kesinleştiği, öte yandan, anılan proje kapsamında yaşanılan sorunlarla ilgili olarak veya tamamlanması gereken yükümlülüklerin ertelenmesi ya da ek süre verilmesi konusunda 27/07/2015 tarihine kadar davacı tarafında herhangi bir başvuruda bulunulmadığı gibi ileri sürülen durumların (07/09/2016 tarihli Alanya Kaymakamlığı ve 09/09/2016 tarihli Antalya Valiliği'nin yazıları, 01/12/2016 tarihinde ÇED kararına dava açılması) yükümlülüklerin yerine getirilmesi gereken 27/07/2015 tarihinden sonra gerçekleştiği dikkate alındığında,

ortada davacının mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini belirlenen sürede yerine getirmesine engel oluşturan, gerekli özen ve dikkati göstermiş ve tüm önlemleri almış olmasına karşın önleyemeyeceği, kaçınamayacağı veya öngöremeyeceği bir olay, diğer bir ifadeyle mücbir sebep sayılabilecek bir durumun bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, davalı idarece teminatın iadesine yönelik alternatif karar ve gerekçenin dikkate alınmadığı, ÇED sürecine yönelik belirsizlik devam etiğinden yükümlülüklerin yerine getirilmesinin beklenemeyeceği, yöre halkı ve ilgili idarelerin projenin yapılmasını engelleyici tutum ve davranışlarının bulunduğu, bu durumun haklı neden sayılıp sayılmayacağının değerlendirilmediği, inşaat süresi içerisinde sonlandırma isteğini bildirdiği,

lisans sonlandırma talebinde bulunma işlemi henüz kesinleşmediğinden 2017, 2020 ve 2024 tarihlerinde getirilen teminat iadesine ilişkin yasal düzenlemelerin lehine uygulanması gerektiği, aynı durumdaki şirketlerin bu düzenlemelerden yararlanıp hiçbir yaptırım uygulanmaksızın lisanslarının sonlandırdığı, eşitlik ilkesi gereği aynı durumdakilere farklı uygulama yapılamayacağı, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Anılan Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü bulunmaktadır. Aktarılan kurallar göz önünde bulundurulduğunda, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri, Dairemizin bozma kararındaki esaslara uyularak verilen temyize konu kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.