Danıştay 13. Daire E.2024/3361 K.2025/132

2- ... Ticaret Sanayi ve Turizm A.Ş. VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri Av. ...

MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) : 1- ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. 2- ...Sanayi ve Ticaret A.Ş.

İSTEMİN KONUSU

... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünce 21/05/2024 tarihinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21. maddesinin (b) bendi uyarınca pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Denizli Şehir Hastanesi İkmal İnşaatı ile 400 Yataklı Acil Durum Hastanesi Yapım İşi" ihalesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince davanın ehliyet yönünden reddi yolundaki kararının Dairemizin 17/09/2024 tarih ve E:2024/2461, K:2024/3372 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak işin esasına yönelik verilen kararda.

Denizli Devlet Hastanesinin deprem analiz sonuçlarına göre riskli yapı olarak tespit edildiği, alınan karot numuneleri sonucu beton dayanım oranlarının göçme sınırının altında 5-9 MPa aralığında olduğu ve binaların ivedilikle boşaltılarak yıkılması gerektiği, binaların boşaltılması durumunda bölgede sağlık hizmetini sunacak bir tesis kalmayacağından, ivedilikle yeni sağlık tesislerine ihtiyaç bulunduğunun anlaşıldığı, Denizli ilinde ihtiyaç duyulan sağlık tesislerinin can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği noktasında herhangi bir tereddüt bulunmadığı,

Denizli Şehir Hastanesinin yüksek teknolojik donanım gerektiren sismik izolasyon sistemlerine sahip, elektrik ve mekanik anlamda yüksek teknolojili akıllı bina sistemleri ile donatılacak yapılardan olduğu, bu açıdan ihale konusu işin yapım tekniği açısından özellik arz eden işlerden olduğu, ihalenin ivedilikle yapılmasını zorunlu kılan ve ihalenin pazarlık usulüyle yapılabilmesi için kanunda öngörülen durumların uyuşmazlık konusu olayda meydana geldiği, dava konusu ihale için yaklaşık maliyetin idare tarafından 13.633.876.032,48-TL olarak belirlendiği, ihaleye 4 firmanın katıldığı,

ihalenin 11.999.995.000,00-TL bedel ile yaklaşık maliyetin altında en avantajlı teklifi veren müdahil iş ortaklığı üzerinde kaldığı, ihalede açıklık, rekabet, kaynakların verimli kullanılması ilkelerine riayet edildiği, ihale edilen işin ivedi olarak gerçekleştirilmesini gerekli kılan nedenlerin bulunduğu anlaşılmakla ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması için açıklık ve rekabetin sağlanması kamu yararı açısından gerekli olduğundan 4734 sayılı Kanunun 21/b maddesinde belirtilen şartların oluştuğu,

söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, dava konusu ihaleden önce ... tarih ve ... ihale kayıt numaralı "Denizli 1000 Yataklı Şehir Hastanesi (Devlet Hastanesi) Yapım İşi" ihalesinin yapıldığı, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen deprem nedeniyle söz konusu işin davalı idarece tasfiye edildiği, tasfiye edilen iş için yeniden ikmal ihalesine çıkıldığı, söz konusu ikmal işinin pazarlık suretiyle yapılamayacağına dair kesinleşmiş yargı kararı bulunduğu, dava konusu ihalenin ise anılan yargı kararından 11 ay sonra yapıldığı dikkate alındığında işin acil olduğundan bahisle pazarlık usulü ile yapılmasının hukuka aykırı olduğu,

idarece çelik taşıyıcı sistem üzerine kısa sürede inşa edilebilecek 400 yataklı Acil Durum Hastanesi yapılmasının ivedilik arz ettiği ifade edilmiş ise de her iki işin yapım tekniğinin farklı olması ve farklı yükleniciler tarafından yapılacak olması nedeniyle söz konusu çelik konstrüksiyonlu Acil Durum Hastanesinin 4734 sayılı Kanun'un 21. maddesinin (b) bendi kapsamında ve ikmal işinden bağımsız olarak ihale edilmesinin mümkün olduğu, dava konusu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesini gerektirecek hukuki koşulların oluşmadığı,

ihale ilanının yapılmadığı ve davacıların veya aynı sektörde faaliyette bulunan diğer isteklilerin ihaleye davet edilmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, pazarlık usulünün ivedi veya özel durumlarda uygulanabilen istisnai bir yöntem olduğu ve pazarlık usulü ile yapılan ihaleler bakımından idareye daha fazla takdir yetkisi tanındığı, ülke genelindeki sağlık hizmetlerinin kesintisiz olarak devamının sağlanması için deprem riski bulunan illerdeki yapılar bakımından yapılan analizler sonucunda Denizli Devlet Hastanesinin beton dayanım oranının göçme sınırının altında olduğu ve Denizli ilinde yer alan diğer sağlık yapılarının da depreme dayanıksızlığı nedeniyle bir kısmının acilen boşaltılması gerektiği hususlarının tespit edildiği,

bu nedenle 400 yataklı Acil Durum Hastanesinin ivedi bir şekilde yapılması gerekliliğinin ortaya çıktığı, bu kapsamında idarece işe ilişkin ihalenin pazarlık usulü ile ihale yapılması suretiyle ivedi tedbirlerin alındığı, kamu kurumlarında komisyonların oluşturulması, üniversitelerden teknik raporların alınması, teknik ve bilimsel kurulların oluşturulması zaman aldığı için "Denizli 1000 Yataklı Şehir Hastanesi İşi" ihalesinin iptali istemiyle ...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı esasına kayden açılan davada söz konusu delillerin sunulamadığı, anılan davaya ilişkin kararda işin nitelikli olduğu kabul edilmekle birlikte konunun aciliyetine ve can güveliğine dair iddiaların somut delile dayanmadığından bahisle ihalenin iptaline karar verildiği, kararda yer alan usule ilişkin gerekçelerin gereği yerine getirilerek ilgili belgelerin dosyaya sunulduğu ve durumun ivediliğinin somut olarak delillendirildiği,

dava konusu işin ekstra donanım ve çalışma kapasitesi gerektirmekte olduğu ve yapım tekniği bakımından özellik arz ettiği, bu nedenle yapım aşamasında geçecek süreden tasarruf edebilecek nitelikli ve yetkin şirketlerin ihaleye davet edildiği, davacı şirketin Denizli 1000 Yataklı Şehir Hastanesi Yapım İşi sözleşmesinin imzalanmasından sonra geçen iki yıllık süre sonunda işin temelini dahi bitiremediği, ikmal ihalesinin davacıların işi tasfiye ettirmiş olmasından kaynaklandığı, ayrıca işin yalnız ikmal işinden ibaret olmadığı, kapsamının genişlediği,

dava konusu işe ilişkin projelerde 400 yataklı Acil Durum Hastanesi ve Şehir Hastanesinin aynı parselde yapılmasının öngörüldüğü, aynı alanda iki farklı yüklenicinin birbiri ile çakışır nitelikteki imalatları yapmasının teknik olarak mümkün olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

Davalı yanında müdahiller tarafından, deprem riski bulunan tüm illerde acil tedbirlerin alınmasına yönelik çalışmalar kapsamında yapılan analizler sonucunda Denizli Devlet Hastanesinin ve Denizli ilinde yer alan diğer sağlık yapılarının depreme dayanıksız olduğunun anlaşıldığı, mevcut sağlık tesislerinin yıkılması veya boşaltılması durumunda sağlık hizmetlerinin aksaması durumu ortaya çıkabileceğinden ivedi tedbirlerin alındığı, 400 yataklı Acil Durum Hastanesinin ve Şehir Hastanesinin projelerde aynı parselde yer aldığı, birbiriyle çakışır nitelikte iki hastane için ayrı ayrı ihaleye çıkılmasının mümkün olmadığı,

parselin üst tarafına uzanan fay yapısı nedeniyle 400 yataklı Acil Durum Hastanesinin yapılacağı yerin projedeki tekil konum ile sınırlandırıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Sağlık Bakanlığı Sağlık Yatırımları Genel Müdürlüğünce 09/05/2023 tarihinde 4374 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/b maddesi uyarınca pazarlık usulü ile ... ihale kayıt numaralı “Denizli 1000 Yataklı Şehir Hastanesi İkmal İnşaatı Yapım İşi” ihalesi gerçekleştirilmiş, söz konusu ihalenin iptali istemiyle açılan davada ...

İdare Mahkemesinin, ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile "... her ne kadar davalı idarece ihale konusu işin tasfiye edilmesi sebebiyle “idare tarafından önceden öngörülemeyen doğal afet olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması durumu” ortaya çıktığı gerekçeleriyle dava konusu ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasına karar verildiği ifade edilmiş ise de; dosya içerisinde yer alan tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde ihale konusu işin yapım tekniği açısından özellik arz eden ve kapsamlı bir iş olduğu görülmekte ise de, ihale konusu işin tamamlanma süresinin yaklaşık 700 gün olarak belirlendiği,

ihale konusu projenin geniş kapsamlı işleri de içine alan birden fazla kısım işin birlikte yürütüleceği bir iş olduğu, bahsedildiği gibi ihalenin ivedilikle yapılmasını zorunlu kılan somut bir gerekçenin mevcut bulunmadığı hususları dikkate alındığında ihale edilen işin ivedi olarak gerçekleştirilmesini gerekli kılan hukuken kabul edilebilir bir belgenin dosyaya sunulamadığı ve 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen şartların oluştuğuna dair hukuken geçerli bir neden gösterilmeksizin söz konusu ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verilmiş,

söz konusu karar Dairemizin 20/09/2023 tarih ve E:2023/2329, K:2023/2646 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiş, akabinde 21/05/2024 tarihinde bakılmakta olan davaya konu "Denizli Şehir Hastanesi İkmal İnşaatı ile 400 Yataklı Acil Durum Hastanesi Yapım İşi" ihalesi gerçekleştirilmiştir.

Davalı idare tarafından önceki ihalede olduğu gibi deprem riski ve işin yapım tekniği açısından özellik arz eden bir iş olması nedeniyle pazarlık usulü ile ihale gerçekleştirildiği ileri sürülmekte ise de, idarece deprem riskine ilişkin sunulan raporun 05/05/2023 tarihli olduğu, ilk ihalenin pazarlık usulü ile yapılmasında hukuka uygunluk bulunmadığına ilişkin mahkeme kararının 22/06/2023 tarihinde verildiği,

bu hususlara rağmen dava konusu ihaleye idarece 21/05/2024 tarihinde yani yaklaşık bir yıl sonra çıkıldığı ve işin yapım süresinin 720 gün olarak belirlendiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, bu durumun işin ivediliği ile bağdaşmadığı, pazarlık usulünün uygulanabilmesi için 4734 sayılı Kanun'da aranan şartlardan olan ivedilikten kastın, sadece ihale sürecinin bir an önce sonuçlandırılması olmadığı,

ihale edilen yapım işinin bir an önce bitirilmesi şartının da sağlanması gerektiği, 4734 sayılı Kanun'un 21/b maddesinde belirtilen şartların oluşmadığı anlaşıldığından ihalenin pazarlık usulü ile gerçekleştirilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.