Danıştay 13. Daire E.2024/3425 K.2025/206

Dava konusu istem: ... tarafından 02/06/2023 tarihinde gerçekleştirilen ... ili hudutlarında bulunan ER:... sayılı II. Grup maden sahası arama ruhsatı ihalesinin uygun bulunmamasına ilişkin ... tarih ve ...sayılı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Bağlı, İlgili ve İlişkili Kuruluşlar Taşınmaz Komisyonu (Taşınmaz Komisyonu) kararına dayalı olarak ihalenin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine; vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye (...) verilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, taraflarına sadece davanın reddi yolundaki kararın tebliğ edildiği, dava dilekçesi ile ara kararların taraflarına tebliğ edilip savunmaları alınmadan karar verildiği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinde yer alan usul kurallarına uyulmadığı, savunma hakkının kullanılmasının engellendiği, sadece diğer davalı... lehine vekalet ücretine hükmedildiği; davacı tarafından, dava konusu işlemin somut gerekçesinin ortaya koyulmadığı, idarenin takdir yetkisini objektif esaslara, eşit muamele ilkesine ve takdir yetkisinin veriliş amacına uygun kullanılmadığı ileri sürülmektedir.

TARAFLARIN SAVUNMALARI

Davacı tarafından savunma verilmemiştir.

Davalı ... tarafından,... sayılı Genelge uyarınca işlem tesis edilmesinin hukuka uygun olduğu, dava konusu işlemin sahanın mahiyeti, teklif miktarı, katılımcı sayısı, piyasa şartları, rekabet koşulları ve kamu yararı dikkate alınarak tesis edildiği; davalı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, dava konusu teklif ihale taban bedelinden fazla olmakla birlikte taban ihale bedeli, verilen teklif ve piyasa koşulları dikkate alındığında ihaleye konu maden sahasının daha yüksek bir ihale bedeliyle ruhsatlandırılabileceğinin değerlendirildiği,... sayılı Genelge uyarınca işlem tesis edilmesinin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kapsam ve nitelik" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıkların çözümü, bu Kanunda gösterilen usullere tabidir.".

"Dosyaların incelenmesi" başlıklı 20. maddesinin beşinci fıkrasında, "Danıştay, bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinde dosyalar, bu Kanun ve diğer kanunlarda belirtilen öncelik veya ivedilik durumları ile Danıştay için Başkanlar Kurulunca; diğer mahkemeler için Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca konu itibariyle tespit edilip Resmi Gazete'de ilan edilecek öncelikli işler gözönünde bulundurulmak suretiyle geliş tarihlerine göre incelenir ve tekemmül ettikleri sıra dahilinde bir karara bağlanır.

Bunların dışında kalan dosyalar ise tekemmül ettikleri sıraya göre ve tekemmül tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırılır." kurallarına yer verilmiştir.

2577 sayılı Kanun'un "İvedi yargılama usulü" başlıklı 20/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda söz konusu yargılama usulünün uygulanacağı; ikinci fıkrasının (d) bendinde, "Savunma süresi dava dilekçesinin tebliğinden itibaren on beş gün olup, bu süre bir defaya mahsus olmak üzere en fazla on beş gün uzatılabilir. Savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle dosya tekemmül etmiş sayılır."; (f) bendinde, "Bu davalar dosyanın tekemmülünden itibaren en geç bir ay içinde karara bağlanır. (...)" kuralları yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Aktarılan kuralların değerlendirilmesinden, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıkların ivedi yargılama usulüne tabi olduğu, ivedi yargılama usulüne tabi bir dosyanın, dava dilekçesinin tebliği üzerine savunmanın verilmesi veya savunma verme süresinin geçmesiyle tekemmül edeceği ve dosya tekemmül ettirildikten sonra uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilebileceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davanın, maden sahası arama ruhsatı ihalesinin uygun bulunmamasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Taşınmaz Komisyonu kararına dayalı olarak ihalenin iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı ... işleminin iptali istemiyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ... karşı açıldığı, dava dilekçesi ve eklerinin davalı idarelerden sadece ...'e tebliğ edildiği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına tebliğ edilmediği ve...'in savunması üzerine dosyanın esastan incelenerek davanın reddine, vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye (...) verilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, dosyanın tekemmülü sağlanmadan uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verildiği anlaşıldığından, temyize konu İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır.